COVİD-19 KISITLAMALARI SÜRECİNDE LİSANSÜSTÜ ÖĞRENCİLERİN ÇEVRİMİÇİ EĞİTİM DENEYİMLERİNİN İNCELENMESİ (İLAHİYAT VE İSLAMİ İLİMLER EĞİTİM PROGRAMLARI ÖRNEĞİ)
Öz
Araştırmanın çalışma evreni 2019-2020 bahar dönemi ve 2020-2021 güz eğitim-öğretim dönemlerinde çeşitli üniversitelerin ilahiyat/İslami ilimler alanında lisansüstü eğitim programlarına devam eden ve COVİD-19 sınırlamaları nedeniyle çevrimiçi (online) eğitim sürecini deneyimlemiş olan öğrencilerdir.
Çalışmada araştırma yöntemi olarak karma model benimsenmiştir. Araştırmanın nicel boyutu için tarama, nitel boyutu için durum çalışması deseni benimsenmiştir. Veri toplama aracı olarak; kişisel bilgilere dönük soruların yer aldığı form, öğrencilerin lisansüstü ilahiyat/İslami ilimler programları özelinde çevrimiçi öğrenmeye ilişkin görüşlerini almak üzere anket sorularının yer aldığı form ile Usta, İlker ve Okur (2016) tarafından geliştirilen “Çevrimiçi Öğrenme Tutum Ölçeği” gerekli izinler alınarak kullanılmıştır. Ayrıca Çevrimiçi (online) eğitim öğrencisi olduğum lisansüstü eğitim için uygundur.”, “Daha iyi ve etkili bir lisansüstü eğitim için yüz yüze etkileşim gereklidir.”, “Çevrimiçi (online) eğitim lisansüstü eğitimde fırsat eşitliği sağlamaktadır.” ve “Lisansüstü eğitimin tamamını çevrimiçi (online) eğitim yoluyla almak isterdim.” şeklindeki ifadelerden oluşan anket formu kullanılarak öğrencilerin çevrimiçi ilahiyat/İslami ilimler programlarına özel görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Dahası nicel verilerin nitel veriler çerçevesinde tartışılmasını sağlamak üzere, öğrencilerin çevrimiçi eğitim sürecini genel olarak değerlendirmelerine imkân veren açık uçlu soruların bulunduğu bir form uygulanmıştır.
Araştırmada kullanılan veri toplama araçları 200 öğrenciye uygulanmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen verilerle ölçeğin güvenirlik kontrolü sağlanmıştır. Çalışma grubundan elde edilen verilerin analiz edilmesinde SPSS paket programından yararlanılmış, betimsel istatistikler yapılmıştır. Elde edilen bulguların nitel verilerle desteklenmesini sağlamak üzere öğrencilerin alıntılarına yer verilmiştir.
Çalışma bulguları ilahiyat ve İslami ilimler alanında lisansüstü eğitim alan öğrencilerinin uzaktan eğitim algıları; cinsiyet, öğretim elemanlarının çevrimiçi eğitim sistemlerini kullanmaya istekli olma, lisansüstü öğrenim görülen üniversite ile ikamet edilen yerin birbirine göre konumu, devam edilen anabilim dalı türü ile çevrimiçi eğitim sürecinde sahip olunan internet bağlantısı durumu değişkenlerine göre farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Dahası öğrencilerin yüz yüze eğitimi çevrimiçi eğitimden daha etkin ve tercih edilebilir görme eğiliminde oldukları saptanmıştır. Ancak ölçekten elde edilen bulgular, anket ifadelerinden elde edilen bulgular ve nitel veriden elde edilen bulgular bir bütün olarak değerlendirildiğinde; lisansüstü ilahiyat/İslami ilimler programları için genel çıkarımlarda bulunmak yerine değerlendirmelerin alan odaklı bir yaklaşımla yapılmasının daha makul olduğu anlaşılmıştır. Buna göre hangi derslerin yüz yüze, hangilerinin çevrimiçi eğitim modeline daha uygun olduğunu tespit ederek hibrit uygulamaların işe koşulmasının daha anlamlı olacağı görülmüştür. Öğrencilerin değişen rolleri tekrar gözüne alınarak yetişkin eğitimi kapsamında çevrimiçi süreci yeniden tasarlamak olumlu katkı sağlayabilir. Ayrıca çevrimiçi lisansüstü ilahiyat/İslami ilimler eğitim süreçlerini daha etkin kılmak üzere her bir disiplin için çevrimiçi ders süreçlerine uygun ders materyallerinin geliştirilmesi, yöntem ve tekniklerin gözden geçirilmesi konusunda disiplinler arası çalışmalara duyulan ihtiyaç gündeme getirilebilir. Öte yandan çeşitli seminerler yoluyla uzaktan eğitim programlarıyla ilgili daha fazla deneyim ve tecrübe kazanmaları sağlanabilir. Öğrencilerle birlikte öğretim elemanlarının da uzaktan eğitime ilişkin olumlu tutum geliştirmeleri sağlanabilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Kaynakça
- Ağır, F., Gür, H., ve Okçu, A. (2007). Uzaktan Eğitime Karşı Tutum Ölçeği Geliştirmesine Yönelik Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması. 3(2), 128-139.
- Altuntaş Yılmaz, N. (2020). Yükseköğreti̇m Kurumlarında Covid-19 Pandemi̇si̇ Süreci̇nde Uygulanan Uzaktan Eği̇ti̇m Durumu Hakkinda Öğrenci̇leri̇n Tutumlarının Araştırılması: Fi̇zyoterapi̇ ve Rehabi̇li̇tasyon Bölümü Örneği̇, Necmettin Erbakan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(1), 15-20.
- Aşkar, P. (2003). Uzaktan eğitimde temel yaklaşımlar ve uzaktan eğitimde öğrenci (katılımcı) olmak. Program adı: Uzaktan Eğitim Teknolojileri ve TCMB’de Teknoloji Destekli Bilgisayar Eğitimi Konferansı, Ankara.
- Ateş, A., ve Altun, E. (2008). Bilgisayar Öğretmeni Adaylarının Uzaktan Eğitime Yönelik Tutumlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 125-145.
- Aydın, M. vd. (2021). Covid-19 Pandemi Sürecindeki Uzaktan Öğreticilerin Yeterlilik Durumlarının Belirlenmesi, Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 7(3), 94-126 .
- Bacanak, A. (2008). Fen ve teknoloji dersi performans değerlendirme formlarına yönelik oluşturulan web tabanlı programın etkililiğinin araştırılması (Doktora Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
- Baki̇, A. ve Gökçek T. (2012). Karma Yöntem Araştırmalarına Genel Bi̇r Bakış, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(42), 001-021.
- Buluk, B., ve Eşi̇tti̇, B. (2020). Koronavi̇rüs (covi̇d-19) Süreci̇nde Uzaktan Eği̇ti̇mi̇n Turi̇zm Li̇sans Öğrenci̇leri̇ Tarafindan Değerlendi̇ri̇lmesi̇. Journal of Awareness, 5(3), 285-298.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yasemin İpek
*
0000-0002-5218-0870
Türkiye
Vahdeddin Şimşek
0000-0002-3973-850X
Türkiye
Hasan Sözen
0000-0002-3141-2994
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
28 Şubat 2022
Gönderilme Tarihi
7 Ocak 2022
Kabul Tarihi
27 Şubat 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 1
Cited By
COVID-19 Pandemi Sürecinde Uzaktan Eğitim: İlahiyat/İslami İlimler Fakülteleri Öğretim Elemanlarının Görüşleri
Tasavvur / Tekirdağ İlahiyat Dergisi
https://doi.org/10.47424/tasavvur.1067252