Research Article

“Galip Sayılır Bu Yolda Mağlup”: Siyasal Anlatı Kuramı Çerçevesinde Ulus Gazetesinde 1950 Seçim Yenilgisi

Number: 24 October 6, 2026
TR EN

“Galip Sayılır Bu Yolda Mağlup”: Siyasal Anlatı Kuramı Çerçevesinde Ulus Gazetesinde 1950 Seçim Yenilgisi

Abstract

Bu çalışma, 14 Mayıs 1950 genel seçimlerinin ardından Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) iktidardan muhalefete geçişinin, partinin yarı-resmi yayın organı olan Ulus gazetesinde nasıl anlamlandırıldığını incelemektedir. Çalışmanın odağı, yenilginin hangi olay örgüleri, aktör konumları, nedensellik bağları ve gelecek tasavvurları içinde meşrulaştırıcı bir anlatıya dönüştürüldüğüdür. Kuramsal çerçeve, Beckwith’in “yenilgi anlatıları” yaklaşımı ile Pacześniak, Bachryj-Krzywaźnia ve Kaczorowska’nın seçim yenilgisinin kavramsallaştırılmasına ve yenilginin parti içi algı/yorum süreçlerine ilişkin tartışmalarına dayanmaktadır. Beckwith, yenilgi anlatılarını kaybı tanıyan, seçilmiş olayları belirli bir zaman ve nedensellik düzeni içinde birbirine bağlayan ve yenilginin nedenlerine ilişkin sonuçlar üreten tekrar eden söylem biçimleri olarak tanımlamaktadır. Pacześniak vd. ise seçim yenilgisinin yalnızca nesnel bir kayıp olmadığını, parti aktörleri tarafından algılanıp yorumlanan öznel bir süreç olarak işlediğini vurgulamaktadır. Yöntemsel olarak çalışma, Riessman’ın anlatı analizi yaklaşımından hareketle Ulus metinlerini olay örgüsü, aktör konumlandırması, nedensellik ilişkileri, sorumluluk dağılımı ve gelecek tasavvuru eksenlerinde çözümlemektedir. Ulus’un 15-31 Mayıs 1950 tarihli sayılarındaki başyazılar, köşe yazıları, haberler, okur mektupları ve dış basın aktarımları birlikte değerlendirilmiştir. Çalışmada beş anlatı örüntüsü saptanmıştır: Dışsallaştırıcı anlatılar, örtük ve sınırlı öz eleştiri, kurucu mirasa yaslanma, kontrollü kabulleniş ve yenilginin geçici sapma olarak çerçevelenmesiyle muhalefetin demokratik süreklilik olarak kurulması. Bu çerçevede makale, Ulus’un 1950 seçim yenilgisini yalnızca aktarmadığını; CHP’nin iktidar kaybını açıklayan, sınırlayan ve yeni muhalefet konumunu meşrulaştıran bir siyasal yenilgi anlatısı ürettiğini ortaya koymaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma için herhangi bir finansal destek alınmamıştır.

Ethical Statement

Bu araştırma, etik kurul izni gerektiren insan veya hayvan deneklerin kullanıldığı bir çalışma içermemektedir.

Thanks

Yoktur.

References

  1. Ahmad, F. (1996). Demokrasi sürecinde Türkiye (1945-1980) (A. Fethi, Çev.; 2. baskı). Hil Yayın.
  2. Anderson, C. J., Blais, A., Bowler, S., Donovan, T., & Listhaug, O. (2005). Losers’ consent: Elections and democratic legitimacy. Oxford University Press.
  3. Bachryj-Krzywaźnia, M. (2021). The blame game: Narratives of electoral defeat and party change. The case of four Polish political parties. Historia i Polityka, 36(43), 79-97. https://doi.org/10.12775/HiP.2021.015
  4. Bakacak, A. G. (2009). Ulus gazetesinin muhalefet yılları (1950-1960) [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi].
  5. Beckwith, K. (2015). Narratives of defeat: Explaining the effects of loss in social movements. The Journal of Politics, 77(1), 2-13. https://doi.org/10.1086/678531
  6. Bürgin, A., & Oppermann, K. (2020). The party politics of learning from failure: The German Greens and the lessons drawn from the 2013 general election. Environmental Politics, 29(4), 609-627. https://doi.org/10.1080/09644016.2020.1741769
  7. Demirel, T. (2021). Türkiye’nin uzun on yılı: Demokrat Parti iktidarı ve 27 Mayıs darbesi (3. baskı). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  8. Kaynar, M. K. (Ed.). (2019). Türkiye’nin 1950’li yılları. İletişim Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Political Communication

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 6, 2026

Submission Date

May 4, 2026

Acceptance Date

September 2, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 24

APA
Yıldırım, M. (2026). “Galip Sayılır Bu Yolda Mağlup”: Siyasal Anlatı Kuramı Çerçevesinde Ulus Gazetesinde 1950 Seçim Yenilgisi. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 24, 1286-1318. https://doi.org/10.47994/usbad.1944217
AMA
1.Yıldırım M. “Galip Sayılır Bu Yolda Mağlup”: Siyasal Anlatı Kuramı Çerçevesinde Ulus Gazetesinde 1950 Seçim Yenilgisi. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026;(24):1286-1318. doi:10.47994/usbad.1944217
Chicago
Yıldırım, Mehmet. 2026. “‘Galip Sayılır Bu Yolda Mağlup’: Siyasal Anlatı Kuramı Çerçevesinde Ulus Gazetesinde 1950 Seçim Yenilgisi”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, nos. 24: 1286-1318. https://doi.org/10.47994/usbad.1944217.
EndNote
Yıldırım M (October 1, 2026) “Galip Sayılır Bu Yolda Mağlup”: Siyasal Anlatı Kuramı Çerçevesinde Ulus Gazetesinde 1950 Seçim Yenilgisi. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 24 1286–1318.
IEEE
[1]M. Yıldırım, “‘Galip Sayılır Bu Yolda Mağlup’: Siyasal Anlatı Kuramı Çerçevesinde Ulus Gazetesinde 1950 Seçim Yenilgisi”, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 24, pp. 1286–1318, Oct. 2026, doi: 10.47994/usbad.1944217.
ISNAD
Yıldırım, Mehmet. “‘Galip Sayılır Bu Yolda Mağlup’: Siyasal Anlatı Kuramı Çerçevesinde Ulus Gazetesinde 1950 Seçim Yenilgisi”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 24 (October 1, 2026): 1286-1318. https://doi.org/10.47994/usbad.1944217.
JAMA
1.Yıldırım M. “Galip Sayılır Bu Yolda Mağlup”: Siyasal Anlatı Kuramı Çerçevesinde Ulus Gazetesinde 1950 Seçim Yenilgisi. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026;:1286–1318.
MLA
Yıldırım, Mehmet. “‘Galip Sayılır Bu Yolda Mağlup’: Siyasal Anlatı Kuramı Çerçevesinde Ulus Gazetesinde 1950 Seçim Yenilgisi”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, no. 24, Oct. 2026, pp. 1286-18, doi:10.47994/usbad.1944217.
Vancouver
1.Mehmet Yıldırım. “Galip Sayılır Bu Yolda Mağlup”: Siyasal Anlatı Kuramı Çerçevesinde Ulus Gazetesinde 1950 Seçim Yenilgisi. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026 Oct. 1;(24):1286-318. doi:10.47994/usbad.1944217

16494  16495  16496  16503  16570 16633  16823  16824 17564 19288 2273022803 23495  30847 24896 24899 24900  24902 24903 24904     

35540 24915  34832  25002

International Journal of Social Sciences Academy USBAD, Inonu University Faculty of Education Department of Turkish and Social Sciences Education Campus Battalgazi / MALATYA, Phone: 0533 5438933, https://dergipark.org.tr/tr/pub/usbad -- sdurukoglu@gmail.com -- usbaddergi@gmail.com