Research Article

ENDÜLÜS'TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ

Volume: 8 Number: 1 March 27, 2025
EN TR

ENDÜLÜS'TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ

Abstract

ÖZ Bu makale, Endülüs'te yedi yüzyıl boyunca bir arada yaşayan Müslüman, Hristiyan ve Yahudi topluluklarının müzik kültürlerine yaptıkları katkıları incelemektedir. Endülüs, İslam, Hristiyan ve Yahudi geleneklerinin kaynaştığı çok kültürlü bir ortam sağlamış ve bu etkileşim, müzik ve şiir türlerinin gelişimini önemli ölçüde etkilemiştir. Arap-Endülüs müziği, özellikle Muvaşşah ve Zecel gibi özgün nazım ve müzik türleriyle tanınmaktadır. Bu türler, yalnızca İber Yarımadası'nda değil, aynı zamanda Kuzey Afrika ve Avrupa'da da etkili olmuş, Orta Çağ Avrupa şiiri ve müziğini biçimlendirmiştir. Muvaşşah, 10. yüzyılda Endülüs’te ortaya çıkan bir şiir türü olup, Arap-Romance ve İbranice gibi farklı dillerin harmanlandığı, müzikal bir yapıya sahiptir. Zecel ise daha popüler ve halk diline yakın bir form olup, özellikle İbn Kuzman gibi şairler tarafından geliştirilmiştir. Her iki tür de Endülüs’ün çok kültürlü yapısını yansıtmakta ve Batı Avrupa edebiyatında trobador şiirinin doğuşuna katkı sağlamaktadır. Endülüs müzik ekolünün gelişimi, özellikle Ziryab gibi müzisyenlerin katkılarıyla daha sistematik bir hale gelmiş ve saray müziğinden halk müziğine kadar geniş bir alana yayılmıştır. Endülüs müziği, yalnızca İslam dünyasında değil, Avrupa’da da müzik anlayışına büyük etkilerde bulunmuş ve Hristiyan, Yahudi ve Müslüman toplulukların kültürel etkileşimini yansıtan önemli bir sanat formu haline gelmiştir. Bu etkileşim, Mozarab müziği, Sefarad müziği ve Kastilya villancico türü gibi formlar üzerinde kalıcı izler bırakmıştır. Sonuç olarak, Endülüs müziği ve edebiyatı, İslam ve Batı kültürleri arasında bir köprü işlevi görerek Orta Çağ boyunca sanatsal ve kültürel etkileşimin en önemli unsurlarından biri olmuştur.

Keywords

References

  1. Arıkan, A. (2021). Denizin Ötesinden Bir Öykü, Fransalı Marie ve Salâhaddîn. The Legends Journal of European History Studies, 2, 49-70. http://dx.doi.org/10.29228/legends.51836
  2. Chittick, W. (1989). The Sufi Path of Knowledge: Ibn al-Arabi's Metaphysics of Imagination. New York: State University of New York Press.
  3. Demirgen, E. (2020). On İkinci Yüzyıl Endülüs Popüler Müziği’nde Muvaşşah Şarkının Tarihsel Süreci ve Form Analizi. Uluslarasrası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(69), 295-306. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2020.3959
  4. Dahami, Y. S. H. (2022). Arap Müslümanların Provensal lirik şiire katkısı: On ikinci yüzyıl Trobadorları (R. V. Çoban, Çev.). Folklor Akademi Dergisi, 5(3), 953–972. https://doi.org/10.55666/folklor.1149566
  5. Düzgün, O. (2007). ''Endülüs’te Ortaya Çıkan Yeni Bir Şiir Türü: Muvaşşaha''. Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi içinde (38 ss.). İstanbul.
  6. Erdal, G. (2018). Endülüs müzik kültürünün Qiyan Kızları aracılığı ile Orta Çağ Avrupa’sına aktarımı. International Journal of Human Sciences, 15(4), 1817-18.
  7. García-Arenal, M. (2006). The expulsion of the Moriscos from Spain: A Mediterranean diaspora. Brill Academic Publishers.
  8. Gutas, D. (2001). Avicenna and the Aristotelian tradition: Introduction to reading Avicenna's philosophical works. Brill Academic Publishers.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Musicology and Ethnomusicology

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

March 16, 2025

Publication Date

March 27, 2025

Submission Date

January 30, 2025

Acceptance Date

March 11, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 1

APA
Bakır, S. (2025). ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ. Yegah Musicology Journal, 8(1), 705-724. https://doi.org/10.51576/ymd.1630124
AMA
1.Bakır S. ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ. YMJ. 2025;8(1):705-724. doi:10.51576/ymd.1630124
Chicago
Bakır, Seda. 2025. “ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ”. Yegah Musicology Journal 8 (1): 705-24. https://doi.org/10.51576/ymd.1630124.
EndNote
Bakır S (March 1, 2025) ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ. Yegah Musicology Journal 8 1 705–724.
IEEE
[1]S. Bakır, “ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ”, YMJ, vol. 8, no. 1, pp. 705–724, Mar. 2025, doi: 10.51576/ymd.1630124.
ISNAD
Bakır, Seda. “ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ”. Yegah Musicology Journal 8/1 (March 1, 2025): 705-724. https://doi.org/10.51576/ymd.1630124.
JAMA
1.Bakır S. ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ. YMJ. 2025;8:705–724.
MLA
Bakır, Seda. “ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ”. Yegah Musicology Journal, vol. 8, no. 1, Mar. 2025, pp. 705-24, doi:10.51576/ymd.1630124.
Vancouver
1.Seda Bakır. ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ. YMJ. 2025 Mar. 1;8(1):705-24. doi:10.51576/ymd.1630124

   download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiZWJzY28ucG5nIiwicGF0aCI6ImNjMjcvMmJiOC8wNTdhLzY5ZTVlNmI2YzE1NGQzLjE3ODQ4MDQxLnBuZyIsImV4cCI6MTc3NjY3ODA4Nywibm9uY2UiOiJlMWI4NjM5YmU2OWI2ZjVjOGUzMGJjZjk5MTIzMTNiNCJ9.abV7HKRWK0ZS-LwT9Gan5KwjGMrb8Jqcz42sC72CQIE