Araştırma Makalesi

ENDÜLÜS'TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ

Cilt: 8 Sayı: 1 27 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

ENDÜLÜS'TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ

Öz

ÖZ Bu makale, Endülüs'te yedi yüzyıl boyunca bir arada yaşayan Müslüman, Hristiyan ve Yahudi topluluklarının müzik kültürlerine yaptıkları katkıları incelemektedir. Endülüs, İslam, Hristiyan ve Yahudi geleneklerinin kaynaştığı çok kültürlü bir ortam sağlamış ve bu etkileşim, müzik ve şiir türlerinin gelişimini önemli ölçüde etkilemiştir. Arap-Endülüs müziği, özellikle Muvaşşah ve Zecel gibi özgün nazım ve müzik türleriyle tanınmaktadır. Bu türler, yalnızca İber Yarımadası'nda değil, aynı zamanda Kuzey Afrika ve Avrupa'da da etkili olmuş, Orta Çağ Avrupa şiiri ve müziğini biçimlendirmiştir. Muvaşşah, 10. yüzyılda Endülüs’te ortaya çıkan bir şiir türü olup, Arap-Romance ve İbranice gibi farklı dillerin harmanlandığı, müzikal bir yapıya sahiptir. Zecel ise daha popüler ve halk diline yakın bir form olup, özellikle İbn Kuzman gibi şairler tarafından geliştirilmiştir. Her iki tür de Endülüs’ün çok kültürlü yapısını yansıtmakta ve Batı Avrupa edebiyatında trobador şiirinin doğuşuna katkı sağlamaktadır. Endülüs müzik ekolünün gelişimi, özellikle Ziryab gibi müzisyenlerin katkılarıyla daha sistematik bir hale gelmiş ve saray müziğinden halk müziğine kadar geniş bir alana yayılmıştır. Endülüs müziği, yalnızca İslam dünyasında değil, Avrupa’da da müzik anlayışına büyük etkilerde bulunmuş ve Hristiyan, Yahudi ve Müslüman toplulukların kültürel etkileşimini yansıtan önemli bir sanat formu haline gelmiştir. Bu etkileşim, Mozarab müziği, Sefarad müziği ve Kastilya villancico türü gibi formlar üzerinde kalıcı izler bırakmıştır. Sonuç olarak, Endülüs müziği ve edebiyatı, İslam ve Batı kültürleri arasında bir köprü işlevi görerek Orta Çağ boyunca sanatsal ve kültürel etkileşimin en önemli unsurlarından biri olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arıkan, A. (2021). Denizin Ötesinden Bir Öykü, Fransalı Marie ve Salâhaddîn. The Legends Journal of European History Studies, 2, 49-70. http://dx.doi.org/10.29228/legends.51836
  2. Chittick, W. (1989). The Sufi Path of Knowledge: Ibn al-Arabi's Metaphysics of Imagination. New York: State University of New York Press.
  3. Demirgen, E. (2020). On İkinci Yüzyıl Endülüs Popüler Müziği’nde Muvaşşah Şarkının Tarihsel Süreci ve Form Analizi. Uluslarasrası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(69), 295-306. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2020.3959
  4. Dahami, Y. S. H. (2022). Arap Müslümanların Provensal lirik şiire katkısı: On ikinci yüzyıl Trobadorları (R. V. Çoban, Çev.). Folklor Akademi Dergisi, 5(3), 953–972. https://doi.org/10.55666/folklor.1149566
  5. Düzgün, O. (2007). ''Endülüs’te Ortaya Çıkan Yeni Bir Şiir Türü: Muvaşşaha''. Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi içinde (38 ss.). İstanbul.
  6. Erdal, G. (2018). Endülüs müzik kültürünün Qiyan Kızları aracılığı ile Orta Çağ Avrupa’sına aktarımı. International Journal of Human Sciences, 15(4), 1817-18.
  7. García-Arenal, M. (2006). The expulsion of the Moriscos from Spain: A Mediterranean diaspora. Brill Academic Publishers.
  8. Gutas, D. (2001). Avicenna and the Aristotelian tradition: Introduction to reading Avicenna's philosophical works. Brill Academic Publishers.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Müzikoloji ve Etnomüzikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

16 Mart 2025

Yayımlanma Tarihi

27 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

30 Ocak 2025

Kabul Tarihi

11 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bakır, S. (2025). ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ. Yegah Musicology Journal, 8(1), 705-724. https://doi.org/10.51576/ymd.1630124
AMA
1.Bakır S. ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ. YMD. 2025;8(1):705-724. doi:10.51576/ymd.1630124
Chicago
Bakır, Seda. 2025. “ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ”. Yegah Musicology Journal 8 (1): 705-24. https://doi.org/10.51576/ymd.1630124.
EndNote
Bakır S (01 Mart 2025) ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ. Yegah Musicology Journal 8 1 705–724.
IEEE
[1]S. Bakır, “ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ”, YMD, c. 8, sy 1, ss. 705–724, Mar. 2025, doi: 10.51576/ymd.1630124.
ISNAD
Bakır, Seda. “ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ”. Yegah Musicology Journal 8/1 (01 Mart 2025): 705-724. https://doi.org/10.51576/ymd.1630124.
JAMA
1.Bakır S. ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ. YMD. 2025;8:705–724.
MLA
Bakır, Seda. “ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ”. Yegah Musicology Journal, c. 8, sy 1, Mart 2025, ss. 705-24, doi:10.51576/ymd.1630124.
Vancouver
1.Seda Bakır. ENDÜLÜS’TE MÜSLÜMAN, HIRİSTİYAN, YAHUDİ MÜZİK KÜLTÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE MÜZİK TÜRLERİ. YMD. 01 Mart 2025;8(1):705-24. doi:10.51576/ymd.1630124

 

   download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiZWJzY28ucG5nIiwicGF0aCI6ImNjMjcvMmJiOC8wNTdhLzY5ZTVlNmI2YzE1NGQzLjE3ODQ4MDQxLnBuZyIsImV4cCI6MTc3NjY3ODA4Nywibm9uY2UiOiJlMWI4NjM5YmU2OWI2ZjVjOGUzMGJjZjk5MTIzMTNiNCJ9.abV7HKRWK0ZS-LwT9Gan5KwjGMrb8Jqcz42sC72CQIE   SCImago Journal & Country Rank