Research Article

PİYANO EĞİTİMİNDE BİLİŞSEL ÇIRAKLIK YÖNTEMLERİ

Volume: 8 Number: 3 September 30, 2025
EN TR

PİYANO EĞİTİMİNDE BİLİŞSEL ÇIRAKLIK YÖNTEMLERİ

Öz

ÖZ Piyano eğitimi, 1800’lere kadar usta-çırak modeliyle sürdürülmüş, konservatuvar sistemine dâhil olmasıyla değişime uğramış ancak geleneksel yapısını korumuştur. Ne var ki, bilimsel yöntemlerden uzaklaşıp yalnızca geleneksel usta-çırak ilişkisine dayanan çalgı öğretimi modern dünyada geçerliliğini yitirmektedir. Yapılandırmacı yaklaşımla ilişkili olan bilişsel çıraklık (cognitive apprenticeship) kavramı örtük bilişsel süreçlerin nasıl geliştiğini anlamaya odaklanırken bir beceriyi öğrenmedeki düşünsel süreçlerin önemini vurgular. Geleneksel usta-çırak modeli ağırlıkla pratik ve zanaat becerileri üzerinde dururken bilişsel çıraklık, bilişsel süreçlerin ve stratejilerin öğrenilmesine odaklanır. Çalgı dersleri öğrenci, öğretmen veya derslerin doğası gereği yapılış şeklinden kaynaklı olarak araştırma yapılması adına zorluklar barındırmaktadır. Bu nedenle birebir çalgı öğretimi oldukça yeni bir araştırma alanı olarak ortaya çıkmaktadır. Alan incelemesine dayalı betimsel modelde yürütülen bu çalışmada bilişsel çıraklığın sunduğu altı yöntem piyano eğitimi bağlamında ele alınarak incelenmiş ve piyano eğitimine uyarlanabilmesinde hangi aşamaların izlenebileceği ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu çalışma, piyano eğitimcilerine yönelik olarak, piyano pedagojisindeki köklü ilkeleri değiştirmeden, öğrenenin çalışma stratejilerini ve öğrenme süreci üzerine düşünme becerilerini geliştirmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bulgular, bu yöntemlerle öğrenenin teknik ve müzikal becerilerin yanı sıra öz düzenleme ve değerlendirme, öğrenmeyi öğrenme, çalışma stratejileri, problem çözme ve metabilişsel beceriler kazanmalarına yardımcı olabileceğini desteklemektedir. Araştırma sonuçlarına göre bilişsel çıraklık yöntemlerinin piyano eğitimi bağlamında ele alınması, öğrencinin hem teknik hem de düşünsel süreçleri adım adım öğrenmesini sağlayarak öğrencinin çalmanın yanı sıra nasıl çalışacağını öğrenmesini destekleyeceği düşünülmektedir. Bu bağlamda bilişsel çıraklık modelinin sunduğu altı yöntemin piyano eğitiminde uygulanabilirliğinin denenmesi amacıyla konu ile ilgili gelecekte yapılacak deneysel çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Arslan, M. (2007). Eğitimde yapılandırmacı yaklaşımlar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 40(1), 41-61 https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000150.
  2. Aksu, C. (2015). Yapılandırmacı temel müzik eğitiminde öğretmenin fonksiyonu ne olmalıdır? The Journal of Academic Social Science, 2015(21), 31-41. https://doi.org/10.16992/ASOS.945.
  3. Collins, A. (1987). Cognitive Apprenticeship: Teaching the Craft of Reading, Writing, and Mathematics. Technical Report No. 403.
  4. Collins, A. (2006). Cognitive Apprenticeship. R. K. Sawyer (Ed.), The Cambridge handbook of: The learning sciences içinde (47–60. ss.). Cambridge University Press. Erişim adresi METU OpenCourseWare.
  5. Çenberci, S. & Göklen, A. (2021). Müzik Sanatı ve Çağdaş Yaklaşımlar-I. B Aytemur ve B. Çokamay (Ed.), Sosyal Yapılandırmacı Perpektifte Müzik Eğitimi içinde (233-257. ss). İstanbul: Eğitim Yayınevi.
  6. Çilden, Ş. (2016). Çalgı eğitiminde usta-çırak yöntemi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (İpekyolu Özel Sayısı), ss. 2208-2220.
  7. Çilden, Ş. & Sever, G. (2015). Müzik Eğitimi Anabilim Dallarında Yapılan Bireysel Çalgı Derslerinin Bire Bir Yapılmasının Önemi, Uluslararası Gazi Sanat Sempozyumu içinde (481-495. ss.). Ankara, Türkiye.
  8. Erdem, E.& Demirel, Ö. (2002) Program Geliştirmede Yapılandırmacılık Yaklaşımı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(23).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Music Education , Music Performance

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

August 9, 2025

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

April 12, 2025

Acceptance Date

May 24, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 3

APA
Evruk, H., & Albuz, A. (2025). PİYANO EĞİTİMİNDE BİLİŞSEL ÇIRAKLIK YÖNTEMLERİ. Yegah Musicology Journal, 8(3), 970-994. https://doi.org/10.51576/ymd.1674553

   download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiZWJzY28ucG5nIiwicGF0aCI6ImNjMjcvMmJiOC8wNTdhLzY5ZTVlNmI2YzE1NGQzLjE3ODQ4MDQxLnBuZyIsImV4cCI6MTc3NjY3ODA4Nywibm9uY2UiOiJlMWI4NjM5YmU2OWI2ZjVjOGUzMGJjZjk5MTIzMTNiNCJ9.abV7HKRWK0ZS-LwT9Gan5KwjGMrb8Jqcz42sC72CQIE