Research Article

TÜRK MÜZİĞİ KORO KAYITLARINDA MEŞK DUYUMUNU GÜÇLENDİRMEYE YÖNELİK BİR KAYIT TEKNİĞİ ÖNERİSİ: ESMA-3D

Volume: 9 Number: 3 September 27, 2026
TR EN

TÜRK MÜZİĞİ KORO KAYITLARINDA MEŞK DUYUMUNU GÜÇLENDİRMEYE YÖNELİK BİR KAYIT TEKNİĞİ ÖNERİSİ: ESMA-3D

Abstract

Bu çalışma, Türk müziği koro prodüksiyonlarında meşk duyumunu güçlendirmeye yönelik bir kayıt tekniği önerisi geliştirmek amacıyla ESMA-3D tekniğine odaklanmaktadır. Meşk, bu çalışmada usta-çırak temelli aktarım geleneğiyle ilişkili tarihsel bir kavram olmasının yanında, karşılıklı uyum, homojenite ve müşterek icra davranışı üzerinden değerlendirilen işitsel bir zemin olarak ele alınmıştır. Yarı deneysel desende yürütülen çalışmada 35 kişilik deney ve 35 kişilik kontrol grubu oluşturulmuş, katılımcılara stereo ön test ve ESMA-3D son test kayıtları dinletilmiştir. Deney grubuna ayrıca sekiz hafta boyunca Dolby Atmos formatında üç boyutlu müzik prodüksiyonları dinletilmiş ve katılımcılara belirli işitsel odak noktaları tarif edilmiştir. Veriler Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Betimsel Analiz yoluyla değerlendirilmiştir. Bulgular, hem deney hem de kontrol grubunda ön test ile ESMA-3D son testinin puanları arasında anlamlı farklılık bulunduğunu göstermiştir. Deney grubunda son test ortalaması x̄=8.52, kontrol grubunda ise x̄=7.81 olarak belirlenmiştir. Betimsel analizlerde deney grubunun en yüksek puanı homojenlik, mekânsallık ve anlaşılabilirlik ölçütlerinde verdiği görülmüştür. Kontrol grubunda da anlaşılabilirlik ve homojenlik ölçütleri yüksek düzeyde değerlendirilmiştir. Sonuçlar, ESMA-3D tekniğinin Türk müziği koro kayıtlarında ortak duyum, koro dokusunun bütünlüğü ve mekânsal yerleşim hissi bakımından güçlü bir potansiyel taşıdığını göstermektedir. Bu doğrultuda ESMA-3D, Türk müziği korosunda ortak duyum, koro dokusunun bütünlüğü ve mekânsal yerleşim hissini güçlendirme potansiyeli taşıyan bir üç boyutlu prodüksiyon yaklaşımı olarak değerlendirilmektedir.

Keywords

References

  1. Akbulut, C. (2019). Seste boyutsallık ve boyutsal ses sistemlerinde atmos teknolojisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Müzik Teknolojisi Bilim Dalı, İzmir. Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=jNRDC1RLfVd4_T7x7ZXmmXzkzwoDExTD20g9XgSNhCLUy49zsRMZGoJix0PQKyYE
  2. Baloğlu, U. ve Tarikci, A. (2026). Ses kaynağı konumunun tespitinde psikoakustik faktörlerin rolü. Eurasian Journal of Music and Dance, (28), 87-108. doi: 10.31722/ejmd.1805041
  3. Behar, C. (2019). Aşk olmayınca meşk olmaz: Geleneksel Osmanlı/Türk müziğinde öğretim ve intikal (7. bs.). Yapı Kredi Yayınları.
  4. Behar, C. (1998). Aşk olmayınca meşk olmaz: Geleneksel Osmanlı/Türk müziğinde öğretim ve intikal (1. bs.). Yapı Kredi Yayınları.
  5. Blauert, J. (1996). Spatial hearing: The psychophysics of human sound localization. MIT Press.
  6. Fonseca, N. (2020). All you need to know about 3D audio. Erişim: https://soundparticles.com/resources/ebooks/3daudio/
  7. Gerçek, İ. H. (2008). Geleneksel Türk sanat müziğinde meşk sisteminden notalı eğitim sistemine geçişle ilgili bazı düşünceler. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 38, 151-158.
  8. Ihalainen, K. (2008). Methods of choir recording for an audio engineer (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Tampere University of Applied Sciences, Finland. Erişim: https://www.theseus.fi/bitstream/10024/10509/2/Ihalainen.Kirsi.pdf

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Music Technology and Recording, Musicology and Ethnomusicology

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 27, 2026

Submission Date

June 3, 2026

Acceptance Date

September 21, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 9 Number: 3

APA
Yücebağ, H. (2026). TÜRK MÜZİĞİ KORO KAYITLARINDA MEŞK DUYUMUNU GÜÇLENDİRMEYE YÖNELİK BİR KAYIT TEKNİĞİ ÖNERİSİ: ESMA-3D. Yegah Müzikoloji Dergisi, 9(3). https://doi.org/10.51576/ymd.1963339
AMA
1.Yücebağ H. TÜRK MÜZİĞİ KORO KAYITLARINDA MEŞK DUYUMUNU GÜÇLENDİRMEYE YÖNELİK BİR KAYIT TEKNİĞİ ÖNERİSİ: ESMA-3D. YMJ. 2026;9(3). doi:10.51576/ymd.1963339
Chicago
Yücebağ, Hüseyin. 2026. “TÜRK MÜZİĞİ KORO KAYITLARINDA MEŞK DUYUMUNU GÜÇLENDİRMEYE YÖNELİK BİR KAYIT TEKNİĞİ ÖNERİSİ: ESMA-3D”. Yegah Müzikoloji Dergisi 9 (3). https://doi.org/10.51576/ymd.1963339.
EndNote
Yücebağ H (September 1, 2026) TÜRK MÜZİĞİ KORO KAYITLARINDA MEŞK DUYUMUNU GÜÇLENDİRMEYE YÖNELİK BİR KAYIT TEKNİĞİ ÖNERİSİ: ESMA-3D. Yegah Müzikoloji Dergisi 9 3
IEEE
[1]H. Yücebağ, “TÜRK MÜZİĞİ KORO KAYITLARINDA MEŞK DUYUMUNU GÜÇLENDİRMEYE YÖNELİK BİR KAYIT TEKNİĞİ ÖNERİSİ: ESMA-3D”, YMJ, vol. 9, no. 3, Sept. 2026, doi: 10.51576/ymd.1963339.
ISNAD
Yücebağ, Hüseyin. “TÜRK MÜZİĞİ KORO KAYITLARINDA MEŞK DUYUMUNU GÜÇLENDİRMEYE YÖNELİK BİR KAYIT TEKNİĞİ ÖNERİSİ: ESMA-3D”. Yegah Müzikoloji Dergisi 9/3 (September 1, 2026). https://doi.org/10.51576/ymd.1963339.
JAMA
1.Yücebağ H. TÜRK MÜZİĞİ KORO KAYITLARINDA MEŞK DUYUMUNU GÜÇLENDİRMEYE YÖNELİK BİR KAYIT TEKNİĞİ ÖNERİSİ: ESMA-3D. YMJ. 2026;9. doi:10.51576/ymd.1963339.
MLA
Yücebağ, Hüseyin. “TÜRK MÜZİĞİ KORO KAYITLARINDA MEŞK DUYUMUNU GÜÇLENDİRMEYE YÖNELİK BİR KAYIT TEKNİĞİ ÖNERİSİ: ESMA-3D”. Yegah Müzikoloji Dergisi, vol. 9, no. 3, Sept. 2026, doi:10.51576/ymd.1963339.
Vancouver
1.Hüseyin Yücebağ. TÜRK MÜZİĞİ KORO KAYITLARINDA MEŞK DUYUMUNU GÜÇLENDİRMEYE YÖNELİK BİR KAYIT TEKNİĞİ ÖNERİSİ: ESMA-3D. YMJ. 2026 Sep. 1;9(3). doi:10.51576/ymd.1963339

   download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiZWJzY28ucG5nIiwicGF0aCI6ImNjMjcvMmJiOC8wNTdhLzY5ZTVlNmI2YzE1NGQzLjE3ODQ4MDQxLnBuZyIsImV4cCI6MTc3NjY3ODA4Nywibm9uY2UiOiJlMWI4NjM5YmU2OWI2ZjVjOGUzMGJjZjk5MTIzMTNiNCJ9.abV7HKRWK0ZS-LwT9Gan5KwjGMrb8Jqcz42sC72CQIE