Research Article

Bizans Dini Resim Sanatında Kuzu Sembolünden Melismos Sahnesine

Number: 61 October 1, 2023
EN TR

Bizans Dini Resim Sanatında Kuzu Sembolünden Melismos Sahnesine

Abstract

Bizans dini resim sanatında kuzu, ilk yüzyıllardan itibaren, Yuhanna 1:29’da Vaftizci Yahya’nın İsa’yı “Tanrı’nın Kuzusu” olarak tanımlamasının ve İsa’nın Fısıh bayramında kuzuların kurban edildiği saatte çarmıhtaki ölümü nedeniyle, İsa’yı ifade eden bir sembol olarak kullanılmıştır. Tanrı’nın imgelerle gösterimi yerine sembollerin kullanımı, Yahudilikte ve birçok dinde yer alan Tanrı’nın görünmezliği ilkesiyle ilişkilidir. Görünmez Tanrı’nın resmedilememesi nedeniyle onu ifade etmek için ya kelimeler ya da semboller kullanılmıştır. İlk yüzyıllarda Roma’daki katakomplarda bu tür semboller görülmektedir. Ancak Trullo Konsili’nde (691-692) alınan birçok önemli karar yanında kuzu gibi imgeler, antik semboller olduğu gerekçesiyle yasaklanmış ve İsa’nın insan formunda tasvir edilmesi istenmiştir. Kuzu sembolünün yasaklanması, Tanrı’nın oğlu İsa’nın insan olarak doğması ve ölmesi nedeniyle İsa’nın bedeni üzerinden Tanrı’nın imgelerinin yapılabilmesiyle ilişkilidir. 11. ve 12. yüzyıllarda yaşanan dini tartışmaların sonucunda ortaya çıkan yeni bir sahne olan Melismos’ta, Ökaristi litürjisine bir gönderme yapılarak İsa altarda yatar şekilde gösterilmektedir. Melismos’un kelime anlamının kurban olması sahnenin önemini artırmaktadır. Melismos’un bilinen ilk örneği, Kuzey Makedonya’da Kurbinovo köyü yakınlarındaki Aziz Georgios Kilisesi’nin 1192 tarihli resim programındadır. Bu çalışmanın konusunu, kuzu sembolü özelinde Hıristiyanlığın ilk yıllarından itibaren yaşanan tartışmalar ışığında sembol kullanımının yasaklanmasının nedenleri, Ökaristi konusunda yapılan teolojik tartışmalar ve Melismos sahnesinin özellikleri, anlamı ve önemi oluşturmaktadır.

Keywords

References

  1. Alexander, T. D. (2004). Passover sacrifice. In R. T. Beckwith & M. J. Selman (Eds.), Sacrifice in the Bible (pp.1-24). Eugene, Oregon: Wipf and Stock.
  2. Arkin, M. (1975). Aspects of Jewish economic history. Philadelphia: Jewish Publication Society of America.
  3. Barr, D. L. (2003). Introduction: Reading revelation today: Consensus and innovations. In D. L. Barr (Ed.), Reading the book of revelation A resource for students (pp.1-9). Atlanta: Society of Biblical Literature.
  4. Belting, H. (1980/1981). An image and its function in the liturgy: The man of sorrows in Byzantium. Dumbarton Oaks Papers, 34/35, 1-16. https://doi.org/10.2307/1291445
  5. Brenk, B. (2008). Art and propaganda fide: Christian art and architecture, 300–600. In A. Casiday, F.W. Norris (Eds.), The Cambridge History of Christianity. Constantine to c.600. Cambridge University Press, Vol. 2 (pp.691-725). Cambridge University Press.
  6. Bouyer, L. (1968). Eucharist: Theology and spirituality of the eucharistic prayer. Indiana: University of Notre Dame Press.
  7. Brubaker, L. (2006). In the beginning was the word: Art and Orthodoxy at the Councils of Trullo (692) and Nicaea II (787). In A.Louth, A.Casiday (Eds.), Byzantine Orthodoxies: Papers from thirty-sixth spring symposium of Byzantine studies, University of Durham, (23-25 March2002) (pp. 95-102.). Aldershot: Ashgate Variorum, Publications- Society For The Promotion Of Byzantine Studies 12.
  8. Burkitt, F. C. (1932). Church and gnosis: A Study of Christian thought and speculation in the second century. Cambridge at the University.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Visual Arts (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 1, 2023

Submission Date

July 19, 2023

Acceptance Date

August 17, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 61

APA
Şenel, Z. (2023). Bizans Dini Resim Sanatında Kuzu Sembolünden Melismos Sahnesine. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 61, 1-30. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1329668
AMA
1.Şenel Z. Bizans Dini Resim Sanatında Kuzu Sembolünden Melismos Sahnesine. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;(61):1-30. doi:10.53568/yyusbed.1329668
Chicago
Şenel, Zeliha. 2023. “Bizans Dini Resim Sanatında Kuzu Sembolünden Melismos Sahnesine”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 61: 1-30. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1329668.
EndNote
Şenel Z (October 1, 2023) Bizans Dini Resim Sanatında Kuzu Sembolünden Melismos Sahnesine. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 61 1–30.
IEEE
[1]Z. Şenel, “Bizans Dini Resim Sanatında Kuzu Sembolünden Melismos Sahnesine”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 61, pp. 1–30, Oct. 2023, doi: 10.53568/yyusbed.1329668.
ISNAD
Şenel, Zeliha. “Bizans Dini Resim Sanatında Kuzu Sembolünden Melismos Sahnesine”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 61 (October 1, 2023): 1-30. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1329668.
JAMA
1.Şenel Z. Bizans Dini Resim Sanatında Kuzu Sembolünden Melismos Sahnesine. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023;:1–30.
MLA
Şenel, Zeliha. “Bizans Dini Resim Sanatında Kuzu Sembolünden Melismos Sahnesine”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 61, Oct. 2023, pp. 1-30, doi:10.53568/yyusbed.1329668.
Vancouver
1.Zeliha Şenel. Bizans Dini Resim Sanatında Kuzu Sembolünden Melismos Sahnesine. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2023 Oct. 1;(61):1-30. doi:10.53568/yyusbed.1329668

Cited By

Journal of Yüzüncü Yıl University Graduate School of Social Sciences is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).