Melez Kayısı Populasyonunun Meyve Kalite Özellikleri ile İlgili Genel Değerlendirme
Öz
Türkiye kuru kayısı üretim ve ihracatında dünyada lider ülke olmakla birlikte,
yaygın olarak üretilen ve üstün kurutmalık özelliğe sahip Hacıhaliloğlu çeşidi
monilya (Monilinia laxa) hastalığına karşı oldukça duyarlıdır. Bu bağlamda,
Hacıhaliloğlu çeşidine dayanıklılık kazandırılması amacıyla San Castrase, Nugget,
Boccuccia ve Ivonne Liverani çeşitleri arasında gerçekleştirilen melezlemelerden
345 adet melez genotip elde edilmiştir. Malatya ekolojisinde verim çağında
bulunan söz konusu melez populasyonun meyve ve çekirdek ağırlığı, eni, boyu,
sertliği, et/çekirdek oranı, pH, suda çözünür kuru madde (SÇKM), titre edilebilir
asit (TA), meyve zemin, üst ve et rengi incelenmiştir. Malatya ekolojisinde 3 yıl
süreyle yürütülen çalışmada, melez genotiplere ait genel değerlendirmede,
ölçülebilir meyve kalite özelliklerine ilişkin varyasyon olduğu saptanmıştır. Meyve
eni, boyu, ağırlığı ve çekirdek ağırlığı bakımından denemenin son yılında yüksek
değerler elde edilirken, bireylerin çoğunun yumuşak meyve eti oluşturma
eğiliminde olduğu dikkat çekmiştir. Yıllar bakımından pH miktarı değişim oranı,
genel olarak, benzerlik göstermiştir. Suda çözünür kuru madde miktarı %9.40-
22.60, titre edilebilir asit miktarı ise %0.46-9.87 arasında değişmiştir. Ayrıca
meyve zemin, üst ve et rengi için L, Hue ve Kroma değerine ait değişim oranları da
saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
References
- Akça Y. and S.M. Sen. 1999. Studies on selection of apricots with good fruit quality and resistance to late spring frots in Gevas plain. Acta Horticulturae, 488,135-137.
- Asma, B.M. 2002. Geç olgunlaşan Levent kayısı tipinin verim ve meyve özellikleri. XVI. ulusal biyoloji kongresi, (4-7 Eylül 2002) Malatya.
- Asma, B.M., A., Erdoğan, T., Kan ve O. Birhanlı. 2003. Geç olgunlaşan kayısı çeşitlerinin melezleme yoluyla ıslahı. Türkiye Ulusal IV. Bahçe Bitkileri Kongresi 43-45.
- Asma, B.M. and K. Ozturk. 2005. Analysis of morphological, pomological and yield characteristics of some apricot germplasm in Turkey. Genetic Resources and Crop Evolution 52:305-313.
- Asma, B.M. 2011. Her yönüyle kayısı, Uyum ajans, Ankara.
- Audergon, M.J., M., Duffillol, L., Süuty, Breuils and Reich, M. 1991. Bioclemical and physicochemical characterization of 400 apricot varieties. Consequences in the apricot selection and improvement process. Acta Hort. 293: 111-119.
- Balan, V., O., Bajan and V. Tudor. 1999. Cumulus of positive characteristics of different apricot (Prunus armeniaca L.) parental phenotypes and the way to transmiting in apricot hybrids descendants. Proc. XIth Int. Symp. on Apricot Culture. Veria-Makedonia, Greece. Acta Hort. 488: 257–263.
- Balan, V., C., Petrisor , V., Lazar, M., Popescu and I. Vlaicu. 2006. Chromaticity differences in evaluation of fruit quality of some apricot genotypes for fresh consumption. Proc. XIIth Symposium on Apricot Culture and Decline. Avignon, France. Acta Hort. 701: 565-570.
- Bassi, D. and I. Mignani. 1999. Biochemical characterization of the mesocarp in distinct apricot (P. armeniaca L.) genotypes. Acta Hort. 488: 91-98.
- Bassi, D. and R. Monet. 2008. Botany and Taxonomy, 1-37, The Peach: Botany, Production and Uses, D.R. Layne and D. Bassi (eds.), CAB International, Wallingford, UK, 615p.