Year 2016, Volume 32, Issue 32, Pages 64 - 74 2016-12-19

YER ADLARI(TOPONİMİ) AÇISINDAN DİVANÜ LÛGATİ’T-TÜRK

Aysun GÜNDÜZ ÖNAL [1] , Mustafa ŞENEL [2]

374 1475

Türkiye’de ad bilim çalışmaları 20.yüzyılın ilk yarısında başlamıştır. Biraz geç kalmış olan bu çalışmalar özellikle Cumhuriyetle beraber yaygınlaşmış, yer adlarının kültür tarihi için ne kadar önemli olduğu fark edilmeye başlanmıştır. Yer adlarının kaynakları tespit edilirken ilk ve en önemli kaynak olan  Divanü Lûgati’t-Türk de ihmal edilmemiştir. Kâşgârlı Araplara Türkçe’yi öğretmekle kalmamış aynı zamanda Türkçe’nin gramerini, Türk’ün örfünü, âdetini, yaşayış tarzını da eserine işlemiştir. Kâşgârlı’nın Divânı o dönemdeki adlandırmaların ve ad verme geleneklerinin öğrenilmesi açısından da bilimsel önem taşımaktadır. Bu çalışmada DLT’de geçen yer adları anlamı içeren kelimelerin karşılıkları Köylerimiz-1933 kitabında bulunmuştur. Divanü Lûgati’t-Türk’te yer almasına rağmen Köylerimiz-1933 kitabında rastlayamadığımız; fakat yer adı olduğunu/olabileceğini düşündüğümüz kelimeler de listelenmiştir.

Yer adı, dağ adı, su adı, mevki adı, Divanü Lûgati’t-Türk, Köylerimiz-1933
  • AKAR,Ali:(2006), “Renge Bağlı Yer Adlandırmalarında Muğla Örneği”, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20, s. 51-63
  • AKSAN Doğan:(1974), “Anadolu Yer Adları Üzerine En Yeni Araştırmalar”, TDAY Belleten 1973-1974,TDK Yay. Ankara, s.185-193
  • AKSAN Doğan:(1995), Her Yönüyle Dil Anaçizgileriyle Dilbilim, TDK Yay., Ankara
  • AMANOĞLU Ebülfez Kulı:(2000), “Divanü Lûgat-İt-Türk’deki Kişi Adları Üzerine”, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S: 15, Erzurum, s.5-13
  • AMANOĞLU Ebülfez Kulı:(1999), E “Eski Türk Onomastiği Üzerine Notlar”, A.Ü Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı: 13, Erzurum,, s.61-67
  • ATALAY Besim:(2013), Divanü Lûgat-it-Türk Tercümesi, TDK Yay., C.I,II,III,C.IV., Ankara
  • ATSIZ H. Nihal, NACİ Ahmed:(1926)., “Anadolu’da Türklere Aid Yer İsimleri”, Türkiyat Mecmuası, İstanbul Devlet Matbaası,C.2, İstanbul , s.243-259
  • EREN Hasan :(1966),“Yer Adlarımızın Dili”, TDAY-B-1965, TDK Yay.,Ankara, s. 155-165
  • GÜLENSOY Tuncer:(1998),“Anadolu Yer Adlarına Genel Bir Bakış”, Prof. Dr. Dursun Yıldırım Armağanı, Ankara, s.41-48
  • KARAÇETİN Habib:(1984), “Antik Çağ’da Anadolu’da Tarihi Yer Adları”, Türk Yer Adları Sempozyumu Bildirileri, Ankara, s.219-223
  • Köylerimiz:(1933), Dahiliye Vekaleti, İstanbul
  • SAKAOĞLU Saim:(2001), Türk Ad Bilimi 1, TDK Yay., Ankara
  • ŞAHİN Güven:(2010), “Türkiye’de Yapılmış Toponomi Çalışmaları”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl.3,S.4, s.134-156
  • ŞENEL Mustafa:(2009), “Yer Adları Açısından Derleme Sözlüğü”, Türkiye Türkçesi Ağız Araştırmaları Çalıştayı Bildirileri(25-30 Mart 2008, Şanlıurfa), TDK Yay., Ankara, s.627-670
  • UMAR Bilge:(1993), Türkiyede’deki Tarihsel Adlar, İnkılâp Kitabevi, İstanbul
  • VARDAR Berke:(2002),Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, Multilingual Yay., İstanbul
  • İnternet Kaynakları
  • http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10825,123pdf.pdf?0, (14.04.2016)
Subjects
Journal Section Articles
Authors

Author: Aysun GÜNDÜZ ÖNAL
Institution: Laboratoire Dynamiqus Sociolangagières „DYALANG
Country: Turkey


Author: Mustafa ŞENEL
Institution: KAFKAS ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Bibtex @research article { kdeniz279673, journal = {Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi}, issn = {1308-6200}, address = {Kültür Ajans}, year = {2016}, volume = {32}, pages = {64 - 74}, doi = {10.17498/kdeniz.279673}, title = {YER ADLARI(TOPONİMİ) AÇISINDAN DİVANÜ LÛGATİ’T-TÜRK}, key = {cite}, author = {GÜNDÜZ ÖNAL, Aysun and ŞENEL, Mustafa} }
APA GÜNDÜZ ÖNAL, A , ŞENEL, M . (2016). YER ADLARI(TOPONİMİ) AÇISINDAN DİVANÜ LÛGATİ’T-TÜRK. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 32 (32), 64-74. DOI: 10.17498/kdeniz.279673
MLA GÜNDÜZ ÖNAL, A , ŞENEL, M . "YER ADLARI(TOPONİMİ) AÇISINDAN DİVANÜ LÛGATİ’T-TÜRK". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 32 (2016): 64-74 <http://dergipark.org.tr/kdeniz/issue/26521/279673>
Chicago GÜNDÜZ ÖNAL, A , ŞENEL, M . "YER ADLARI(TOPONİMİ) AÇISINDAN DİVANÜ LÛGATİ’T-TÜRK". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 32 (2016): 64-74
RIS TY - JOUR T1 - YER ADLARI(TOPONİMİ) AÇISINDAN DİVANÜ LÛGATİ’T-TÜRK AU - Aysun GÜNDÜZ ÖNAL , Mustafa ŞENEL Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - doi: 10.17498/kdeniz.279673 DO - 10.17498/kdeniz.279673 T2 - Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi JF - Journal JO - JOR SP - 64 EP - 74 VL - 32 IS - 32 SN - 1308-6200- M3 - doi: 10.17498/kdeniz.279673 UR - https://doi.org/10.17498/kdeniz.279673 Y2 - 2016 ER -
EndNote %0 Black Sea YER ADLARI(TOPONİMİ) AÇISINDAN DİVANÜ LÛGATİ’T-TÜRK %A Aysun GÜNDÜZ ÖNAL , Mustafa ŞENEL %T YER ADLARI(TOPONİMİ) AÇISINDAN DİVANÜ LÛGATİ’T-TÜRK %D 2016 %J Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi %P 1308-6200- %V 32 %N 32 %R doi: 10.17498/kdeniz.279673 %U 10.17498/kdeniz.279673
ISNAD GÜNDÜZ ÖNAL, Aysun , ŞENEL, Mustafa . "YER ADLARI(TOPONİMİ) AÇISINDAN DİVANÜ LÛGATİ’T-TÜRK". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 32 / 32 (December 2016): 64-74. https://doi.org/10.17498/kdeniz.279673