Kadınların Lisansüstü Eğitimlerini Bırakma Nedenleri Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Kadın öğrenciler akademik hayatlarında ve toplumda karşılaştıkları, kadına atfedilen toplumsal cinsiyet rollerine her daim maruz kalmaktadır. Akademide ilerlemek isteyen kadın öğrenciler önce yüksek lisans ardından doktora programlarına ilgi göstermektedir. Kadın öğrenciler başlangıçta yüksek lisans eğitimine katılım gösterseler de ilerleyen zamanlarda yaşadıkları birtakım sorunlar nedeniyle akademik hayatlarını yarıda bırakmaktadırlar. Aynı durum yüksek lisans eğitimini tamamlayan ve doktora aşamasında olan kadın öğrenciler için de geçerlidir. Bu araştırmada yüksek lisans ya da doktorayı yarım bırakan kadın öğrencilerin, yaşadıkları sorunlara değinilmiş ve toplumsal cinsiyetle ilişkisi kurulmaya çalışılmıştır. Kadınların kendileri için oluşturulmuş toplumsal cinsiyet rollerine hapsolması ve zamanla bu roller nedeniyle akademiden uzaklaşması arasında bağlantı kurulmuştur. Bu alanda yapılan nicel çalışmaların yetersizliği ve nitel çalışmaların da yeteri kadar kapsamlı olmayışı gözlemlenmiştir. Bu çalışmada, bulguları daha derinlemesine incelemek için nitel araştırma metodu kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Toplumsal Cinsiyet
• Toplumsal Cinsiyet Rolleri
• Cinsiyet Eşitsizliği

A Qualitative Study on the Reasons Women Discontinue Their Postgraduate Education

Öz

Kaynakça

1. Bardakçı Ş. ve Oğlak S. (2022), Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi ve Türkiye, Toplumsal Politika Dergisi, Cilt: 3, Sayı: 1, ss. 71-90.
2. Başerer Berber Z. (2021), Eğitimde Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğini Giderme Yolları, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, Sayı: 10/3, s. 1215-1223, Türkiye.
3. Bora A. (2021), Kadınların Sınıfı: Ücretli Ev Emeği ve Kadın Öznelliğinin İnşası, İletişim Yayınları, İstanbul.
4. Brown H. A. (2016), Marx’ta Toplumsal Cinsiyet ve Aile, Dipnot Yayınları, Ankara.
5. Bülbül T. (2012), Yükseköğretimde Okul Terki: Nedenler ve Çözümler, Cilt: 37, Sayı: 166, ss. 219-235.
6. Davidoff L. (2021), Feminist Tarihyazımında Sınıf ve Cinsiyet, İletişim Yayınları, İstanbul.
7. Doğanay G., Çopur Z. (2021), İlkokul Hayat Bilgisi Ders Kitaplarında İşlenen Aile İçi Rollerin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Açısından Değerlendirilmesi, Aydın İnsan ve Toplum Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 1, ss. 57-73.
8. Donavan J. (2021), Feminist Teori, İletişim Yayınları, 14. Baskı, İstanbul.

9. Gülseven A. S. (2017), Türk Aile Hukukunda Toplumsal Cinsiyet Rolleri, TBB Dergisi, (132), Ankara.
10. Kale M., Nur İ. (2016), Karl Marx ve Marksist Teori Açısından Eğitim ve Toplumsal Cinsiyet, Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 13, Sayı: 1, ss. 40-55.
11. Kandiyoti D. (2022), Cariyeler, Bacılar, Yurttaşlar, Metis Yayınları, 7. Baskı.
12. Kaplan A. (2018), Kültürel Feminizm, Sosyoloji Yüksek Lisans Programı Kadın Çalışmaları Dersi Ödevi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Ana Bilim Dalı, Ankara.
13. Karakuş E., Mutlu E., Diker Coşkun Y. (2018), Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Açısından Öğretim Programlarının İncelenmesi, Kadın Araştırmaları Dergisi, Sayı: 17, ss. 31-54.
14. Kıroğlu Bayat E., Baykal Bayıldar B. (2021), Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığının Yarattığı Engeller: Çalışma Yaşamında Varolmaya Çalışan Kadın, 23/3, Cilt: 23, Sayı: 3, ss. 745-762.
15. Korkmaz A., Başer M. (2019), Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Ataerkillik ve İktidar İlişkileri, Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, Cilt: 28, Sayı: 1, ss. 71-76.
16. Kümbetoğlu B. (2005), Sosyoloji’de ve Antropoloji’de Niteliksel Yöntem ve Araştırma, Bağlam Yayıncılık, İstanbul. Mills C. W. (2022), Sosyolojik Tahayyül, Hill Yayınları, İstanbul.
17. Mizrahi R., Aracı H. (2010), Kadın Yöneticiler ve Cam Tavan Sendromu Üzerine Bir Araştırma, Organizasyonu ve Yönetim Bilimleri Dergisi, Cilt: 2, Sayı: 1, ss. 149-156.
18. Özbay F. (2019), Kadın Emeği Seçme Yazılar, İletişim Yayınlar, İstanbul.
19. Özsöz C. (2008), Kültürel Feminist Teori ve Feminist Teorilere Giriş, Sosyoloji Notları, Sayı: 6, s. 51-55.
20. Rose S. O. (2018), Toplumsal Cinsiyet Tarihçiliği, Can Yayınları, İstanbul.
21. Sancar S. (2012), Türk Modernleşmesinin Cinsiyeti: Erkekler Devlet Kadınlar Aile Kurar, İletişim Yayınlar, İstanbul. Smith B. G. (2022), Kadın Çalışmaları Temeller, İletişim Yayınları, Birinci Baskı, İstanbul.
22. Utma S. (2019), Kadına Yönelik Cinsiyet Ayrımcılığı ve Cam Tavan Sendromu, Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, Cilt: 11, Sayı: 1, ss. 44-58.
23. Carter, S., Blumenstein, M., & Cook, C. (2013). Different for women? The challenges of doctoral studies. Teaching in Higher Education, 18(4), 339–351. https://doi.org/10.1080/13562517.2012.719159