OSMANLI SİSTEMİNDEKİ ÇÖZÜLMENİN ÖNEMLİ BİR FAKTÖRÜ OLARAK COĞRAFYA VE İKLİM

Celalettin Vatandaş; Saniye Vatandaş

doi:10.32953/abad.1031894

OSMANLI SİSTEMİNDEKİ ÇÖZÜLMENİN ÖNEMLİ BİR FAKTÖRÜ OLARAK COĞRAFYA VE İKLİM

Öz

Tabiat şartlarına bağlı olarak yerleşim merkezlerini belirleyen, ekonomik hayatı yönlendiren, tarihî gelişmelerde önemli bir rol oynayan coğrafyanın, bölgede yaşayan insanların fizyoloji ve psikolojilerini etkilemekle kalmayıp, zihniyetleri üzerinde de güçlü etkilere sahip olduğu artık bilinmektedir. Üstelik bir ülkenin coğrafyası, özellikle uluslararası ilişkiler ve daha çok da küresel güç ilişkileri açısından yakın dönem araştırmalarında çokça dikkate alınan bir özellik oldu. Bir ülke coğrafyasının değerli maden ve özellikle de enerji kaynaklarına yakınlığı/irtibatı, kıtalararası konumu, o ülkenin/devletin siyasi, iktisadi, askeri kaderini doğrudan etkilediği artık hemen herkesin bildiği bir durum. Bir başka söyleyişle her ülkenin jeopolitik konumunun, o ülkenin kaderini birçok bakımdan belirlediği, çoktandır hemen herkes tarafından biliniyor. 20. yüzyıl itibarıyla bunu en iyi bilenler ise bizleriz; yani Türkiye’de yaşayanlar. Elbette ki Türkiye’nin (Anadolu’nun) jeopolitik konumu, 19. yüzyıl veya öncesi zamanlarda da önemliydi. Jeopolitik konumu Türkiye’yi uluslararası güç ilişkilerinin değişmeyen öznesi veya nesnesi kılmıştı. Ancak zaman Türkiye’nin bu özelliğini azaltmadı, hatta çoğalttı. Asya ve Avrupa’nın hatta Afrika’nın kesişim noktasında bulunması, enerji kaynaklarına yakınlığı, Doğu-Batı dünyalarının ortasında yer alması, İslam-Hıristiyan dünyanın kesişim hattında konumlanmış bulunması, Sosyalist bloka sınır olması… Türkiye’yi 20. yüzyılın küresel ilişkiler açısından çift kutuplu dünyasında birçok problemle karşı karşıya bıraktı ve bırakmaya da devam ediyor. Jeopolitik konumu birçok bakımdan Türkiye’yi uluslararası ilişkilerin öznesi veya nesnesi kıldı ve kılmaya devam ediyor.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

ABDURRAHMAN ABDİ PAŞA, Vekâyi’-Nâme [Osmanlı Tarihi (1648-1682)], (Haz. Fahri Ç: Derin), Çamlıca Yayınları, İstanbul, 2008.
AHMED VÂSIF EFENDİ, Mehâsinü'l-âsâr ve hakā'iku'l-ahbâr, (Yayına hazırlayan Hüseyin Sarıkaya), Çamlıca Basım-Yayım, İstanbul, 2017.
AHMED VÂSIF EFENDİ, Mehâsinü'l-âsâr ve hakā'iku'l-ahbâr, (Yayına hazırlayan Hüseyin Sarıkaya), Çamlıca Basım-Yayım, İstanbul, 2017.
AKDAĞ, Mustafa, ‘Celâli İsyanlarından Büyük Kaçgunluk 1603 —1606’, Tarih Araştırmaları Dergisi, C: II, S:2-3, 1964. 1-50, 1964.
Akdağ, Mustafa, ‘Celâli İsyanlarından Büyük Kaçgunluk 1603 —1606’, Tarih Araştırmaları Dergisi, C: II, S:2-3, 1-50, 1964.
ASAFİ DAL MEHMED ÇELEBİ, Şecaatname, (Haz.H. Mustafa Eravcı), MVT Yayınları, İstanbul, 2009.
Aycibin, Zeynep Kâtip Çelebi Fezleke Tahlil ve Metin, Mimar Sinan Üniversitesi, Doktora Tezi, İstanbul, 2007.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Celalettin Vatandaş
0000-0003-1431-3553
Türkiye

Saniye Vatandaş ^*
0000-0001-9075-0152
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Mayıs 2022

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2021

Kabul Tarihi

15 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 9

DOI

https://doi.org/10.32953/abad.1031894

IZ

https://izlik.org/JA28PJ58BA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

Chicago

Vatandaş, Celalettin, ve Saniye Vatandaş. 2022. “OSMANLI SİSTEMİNDEKİ ÇÖZÜLMENİN ÖNEMLİ BİR FAKTÖRÜ OLARAK COĞRAFYA VE İKLİM”. Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi 5 (9): 3-50. https://doi.org/10.32953/abad.1031894.