Tevfik Abdurrahman Tanyolaç’ın Hayatı ve Şairliği

Öz

Edebiyat tarihimiz genellikle zirve isimler üzerinden kurgulansa da dönemin ruhunu ve sancılarını taşıyan kıyıda kalmış edipler ve eserler de bulunmaktadır. Bu çalışma Cumhuriyet’in ilk nesil şairlerinden olan ancak bugün için hiçbir mecrada adı duyulmayan ve unutulmaya yüz tutmuş Tevfik Abdurrahman Tanyolaç’ın hayatına, sanatına ve fikir dünyasına odaklanmaktadır. Araştırmada şairin yayımlanmış şiir kitapları ve Harp Malûlü Gaziler dergisinde neşrettiği şiirleri merkeze alınarak bütüncül bir okuma yapılmıştır. İncelemeler neticesinde Tevfik Abdurrahman Tanyolaç’ın sadece hamasi şiirler kaleme alan bir şair olmadığı aynı zamanda hem bireysel duygulanmalarını hem de toplumsal aksaklıkları dile getirdiği görülmüştür. Çalışmanın dikkat çekici bulgusu ise, şairin muhteva ve duygu dünyası olarak I. Hece Nesli’nin milliyetçi/memleketçi şiir anlayışına sadık kalırken, biçimsel arayışlarda ideolojik zıddı olan Nazım Hikmet’in serbest nazım ve hitabet imkânlarını cesurca kullanmış olmasıdır. Ortaya koyduğu bu sentez ile Cumhuriyet şiiri içerisinde incelenmeye değer bir ses olduğu kanaatini taşımaktayız. Tanyolaç gibi isimlerin gün yüzüne çıkarılması, Cumhuriyet Dönemi Türk şiirine dair perspektifi genişletmekle kalmayacak aynı zamanda kanonun etrafında kümelenen bu ara seslerin genel toplamla kurduğu bağı netleştirerek daha özgün ve bütünlüklü çalışmalara kapı aralayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Tevfik Abdurrahman Tanyolaç
• Dalgalarla Engine
• Gönül Bahçelerinden
• Harp Malûlü Gaziler Dergisi
• Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri.

THE LIFE AND POETRY OF TEVFİK ABDURRAHMAN TANYOLAÇ

Öz

Although our literary history is generally constructed around prominent figures, there are also lesser-known works that carry the spirit and struggles of the era. This study focuses on the life, art, and intellectual world of Tevfik Abdurrahman Tanyolaç, one of the first generation of poets of the republic period, whose name is unknown today and who has been forgotten. The research takes a holistic approach, centering on the poet's published poetry books and the poems he published in the journal of Harp Malûlu Gaziler. The analysis reveals that Tevfik Abdurrahman Tanyolaç was not only a poet who wrote heroic poems but also expressed both his personal emotions and social injustices. A noteworthy finding of the study is that while the poet remained faithful to the nationalist/patriotic poetic understanding of the First Generation of Hece in terms of content and emotional world, he boldly used the free verse and rhetorical possibilities of Nazım Hikmet, his ideological opposite, in his formal explorations. We believe that this synthesis he has created makes him a voice worthy of examination within republican period poetry. Bringing names such as Tanyolaç to light will not only broaden the perspective on Turkish poetry of the Republican Era, but also clarify the connection these intermediate voices, clustered around the canon, establish with the overall body of work, opening the door to more original and comprehensive studies.

Anahtar Kelimeler

• Tevfik Abdurrahman Tanyolaç
• Dalgalarla Engine
• Gönül Bahçelerinden
• Journal of Harp Malûlü Gaziler
• Turkish poetry of the Republican era.

Kaynakça

1. A. K., “Dalgalarla Engine: Tevfik Abdurrahman”, Görüş, sy. 3 (Nisan 1931), ss. 185-186.
2. AYDEMİR Şevket Süreyya, Suyu Arayan Adam, Öz Yayınları, İstanbul 1959.
3. BALI Lamia, Onlar Ermiş Muradına, Bürhaneddin Matbaası, İstanbul 1934.
4. ÇANKAYA Ali, Yeni Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler, c. 1, Mars Matbaası, Ankara 1969.
5. ÇETİN Mehmet Akif, Türk Edebiyatında Serbest Şiirin Kaynakları, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara 2021.
6. DOĞRUÖZ V. Türkân, “Yakın Dönem Kırklareli Tarihinde İki Yaprak: Trakya’da Yeni Işık Gazetesi ve İzmir Suikastını Tel’in Mitingi”, Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, sy. 4 (2003), ss. 43-60.
7. ERSAL Aytekin, “Karl Müller’in Türkiye’de Bir Merkez Bankası Kurulmasına İlişkin Raporunun Siyasi Yansımaları”, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi (CTAD), sy. 22 (Güz 2015), ss. 481-506.
8. KALDAN Şükran, The Relatıonshıps Among The Conscıous Indıvıdual, The Socıety And The World In Walt Whıtman's Works, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İzmir 2004.

9. KURDAKUL Şükran, Çağdaş Türk Edebiyatı 3, Bilgi Yayınları, Ankara 1992.
10. KÜR İsmet, Yarısı Roman, Everest Yayınları, 3. Bs., İstanbul 2011.
11. OKAY M. Orhan, Batılılaşma Devri Türk Edebiyatı, Dergâh Yayınları, 3. Bs., İstanbul 2013.
12. PAYKOÇ Zafer, “Sağlık Bilgisi ve Koruyucu Hekimlik”, Harp Malûlü ve Gaziler, sy. 32 (Ekim 1958), ss. 29-31.
13. ŞÜKUFE NİHAL, Yakut Kayalar, Cumhuriyet Matbaası, İstanbul 1931.
14. TANYOLAÇ Kemal, Kıyıköy’den Seka’ya Bir Maliyecinin Hayatı ve Hatıraları (1924-1992), haz. Hale Yılmaz-Roger A. Deal, Libra Yayıncılık, İstanbul 2022.
15. TANYOLAÇ Tevfik A., “Dil Ağacı Her Ağaca Benzemez”, Harp Malûlü ve Gaziler, sy. 154 (Aralık 1968), ss. 2-3.
16. TANYOLAÇ Tevfik A., “İmlâmıza Dâir”, Harp Malûlü ve Gaziler, sy. 158 (Nisan 1969), ss. 28-32.