Anayasa Mahkemesinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 367. maddesinin son fıkrasının İptali Yönündeki Kararının Vergi Uyuşmazlığından Doğan İdari Davalara Etkileri
Öz
Anayasa Mahkemesi 213 sayılı Kanun’un 367. maddesinin son fıkrasında yer alan ve ceza yargılaması süreci ile idari cezalandırma sürecinde alınan kararların birbirini bağlamayacağını öngören kuralı Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir. Bu iki sürecin maddi yönden ve zamansal açıdan yeterince yakın bir bağlantı içinde yürütülmesini öngören ne bis in idem ilkesi ise gerek Anayasa ve gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne ek 7 No’lu Protokol’ün 4. maddesi kapsamında Türk hukukunda açısından yürürlüktedir. Bu çalışma, anılan iptal kararı ve ne bis in idem ilkesine ilişkin yürürlükte olan düzenlemeler ışığında ceza soruşturma ve kovuşturma sürecinin suç isnadının esasını ilgilendiren (özerk bir yorumla bir beraat ya mahkûmiyet tesis eden) bir kararla kesinleşmesinin idari yargıda derdest olan vergi uyuşmazlığından doğan davalara etkisini incelemeye yönelmektedir.
Anahtar Kelimeler
ne bis in idem ilkesi, vergi kabahati, vergi ziyaı, vergi kaçakçılığı suçu, vergi uyuşmazlığından doğan idari dava
Kaynakça
- Akkaya, Mustafa. “Vergi Mahkemesi ve Ceza Mahkemesi Kararlarının Etkileşimi Üzerine Bir İnceleme.” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 49 no. 1 (Mayıs, 2000): 85-96.
- Bahçeci, Barış. “İHAM’ın Vergi Cezalarında Ne Bis İn İdem İçtihadı ile Türk Hukukunun Uyumu Sorunu.” Türkiye Barolar Birliği Dergisi 136 (Mayıs-Haziran, 2018): 141-66.
- Bahçeci, Barış. “İHAM İçtihadında Vergi Cezalarında ‘Ne Bis In Idem.’” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 67 no. 2 (Haziran, 2018): 253-78.
- Beyribey, Kurtuluş. “Vergi Kaçakçılığı Suçlarında Ceza Mahkemesi Kararlarının Vergi Yargısına Etkisi.” Danıştay Dergisi 141 (2016): 41-65.
- Biyan, Özgür. “Aynı Fiil Nedeniyle Vergi Ziyaı Cezası ve Hapis Cezasının Birlikte Uygulanması: Non Bis in Idem İlkesi.” Lebib Yalkın Mevzuat Dergisi 145 (Ocak, 2016): 100-07.
- Ela, Hatice. Vergi ve Ceza Hukukunda Sahte Belge ve Yanıltıcı Belge. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2020. Geçer, Ahmet Emrah. “Vergi Ceza Hukukunda Non Bis İn İdem İlkesi.” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 65 no. 2 (Haziran, 2016): 315-48.
- Geçer, Ahmet Emrah. “İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi’nin Vergi Cezalarında “Non Bis İn İdem” İlkesine İlişkin A ve B v. Norveç Kararının Türk Vergi Hukuku Uygulamasına Etkileri.” Vergi Sorunları Dergisi 350 (Kasım, 2017): 108-20.
- Gökcen, Ahmet, Murat Balcı, M. Emin Alşahin ve Kerim Çakır. Ceza Muhakemesi Hukuku. 4. Baskı, Ankara: Adalet Yayınevi, 2020.
- Gündoğdu, Selim. “Vergi İdari Yargılaması ve Vergi Ceza Yargılamasında Aynı Fiilin Farklı Nitelendirilmesinin Hukuki Güvenlik ve Adil Yargılanma Hakkı Bağlamında Değerlendirilmesi.” içinde İnsan Hakları Komisyonu Çalışmaları 6. Dönem (2020-21), 353-462. Ankara: Danıştay Yayınları, 2021.
- Güneş Karaçoban, Tuğçe. “Vergi Yaptırım Hukukunda Non Bis İn İdem İlkesi.” İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 15 no. 2 (Temmuz-Ağustos, 2016): 85-106.