HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI (HAGB) KARARI İLE CMK M. 231/11 KAPSAMINDA AÇIKLANAN VEYA YENİ KURULAN HÜKME KARŞI GİDİLEBİLECEK KANUN YOLLARINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME: 7499 SAYILI KANUN İLE YAPILAN DÜZENLEMELER KANUN YOLU BAKIMINDAN NE GETİRDİ?
Öz
Anayasa Mahkemesi’nin 2022 yılında itiraz yolunu düzenleyen fıkrayı, 2023 yılında ise ilgili tüm fıkraları iptal etmesi sonucunda tartışmalı hâle gelen HAGB kurumu, 7499 sayılı Kanun’la CMK’de kapsamlı bir şekilde yeniden düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemede kurumun temel yapısı korunmakla birlikte, HAGB’nin tanımı “müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmaması” şeklinde değiştirilmiş, sanığın kabulü şartı kaldırılmış, kanun yolu ile ilgili bazı değişiklikler yapılmıştır. Bu çalışmada, bahsi geçen değişikliklerden yalnızca kanun yollarına ilişkin olanlar incelenmiş olup, HAGB kararlarına karşı istinaf yolunun açılması ve CMK m. 231/11 kapsamında açıklanan veya yeni kurulan hükme karşı itiraz yoluna başvurulması hususlarının, ceza muhakemesinin temel ilkeleri ve kanun yolları sistematiği ile uyumu değerlendirilmiştir. Konuya ilişkin olarak, mevcut sistemdeki aksaklıkların giderilmesine yönelik çözüm önerileri sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kanun yolu, itiraz, istinaf, 7499 sayılı Kanun
Kaynakça
- Akyıldız, Anıl. “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kurumuna İlişkin Sorunlar.” YÜHFD XVII, özel sayı (2020): 65-88.
- Can, Sibel ve Selen Evirgen, “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Hukuki Denetimi.” ASBÜ Hukuk Fakültesi Dergisi, içinde Prof. Dr. Mustafa Avcı’ya Armağan: (2024/2): 2072-2128.
- Canpolat, Can. “Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı Çerçevesinde Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Müessesesine İlişkin Bir İnceleme.” Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11, no. 2 (Aralık, 2023): 1271-1295.
- Centel, Nur ve Hamide Zafer. Ceza Muhakemesi Hukuku. 19. Baskı, İstanbul: Beta, 2020.
- Dülger, Murat Volkan ve Şaban Cankat Taşkın. Ceza Muhakemesi Hukuku. 2. Baskı, Ankara: Seçkin, 2024.
- Ersoy, Uğur. “Seri Muhakeme ve Basit Yargılama Usullerinde İtiraz Kurumuna İlişkin Sorunlar ve Çözüm Önerileri.” SÜHFD 28, no. 2 (2020): 857-885.
- Gökcen, Ahmet, Murat Balcı, M. Emin Alşahin ve Kerim Çakır. Ceza Muhakemesi Hukuku. 3. Baskı, Ankara: Adalet, 2018.
- Güngör, Devrim ve Güneş Okuyucu Ergün. “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması.” Ankara Üni. Hukuk Fak. Dergisi 65, no. 4 (2016): 1951-1965.
- Karakehya, Hakan. Ceza Muhakemesi Hukuku. 4. Baskı, Eskişehir: Nisan, 2022.
- Koca, Mahmut ve İlhan Üzülmez. Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler. 17. Baskı, Ankara: Seçkin, 2024.