GASTRONOMİ AKIMLARINDA SAĞLIKLI MOR YİYECEKLER

Öz

Geçmişten günümüze, içinde yaşadığımız toplumun adetleri yeme içme dav-ranışlarımızın şekillenmesinde rol oynamaktadır. Beraberinde her geçen gün değişen gastronomi trendleri de yenilik arayışı, daha iyisini yeme, sağlıklı olma ve zinde olma isteği gibi sebeplerle şekillenmektedir. Son zamanlarda giderek küreselleşen dünya-da, birçok faktörün de etkisiyle farklı lezzet, tat ve görünümdeki yiyecek-içecekleri deneme arzusu oluşmaktadır ve bireyler için birer sosyalleşme göstergesi olarak bu yeme içme faaliyetleri hayata dahil edilmesi noktasına gelinmektedir. Bunun yanında hastalıkların artması, sağlıklı besinlerin tüketimini arttırmakta olup insanlar sağlıklı olmak veya bazıları içinse farklılaşarak trendleri belirlemek adına farklılıklara yö-nelmektelerdir. Sağlık algısında ise devreye renkler girmekte ve renklere göre bir be-sinin ön eleme noktasında sağlıklı olup olmadığına karar verilmektedir. Bu noktada da karşımıza örnek olarak sağlıklı beslenmeyle ilişkili mor yiyecekler çıkmaktadır. Çalışmanın amacı, son yıllarda gastronomide yeni bir akım olarak gündemde olan mor yiyeceklerin bazı türleri ve sağlıklı beslenme isteği gibi sebeplerle tercih edilip tüketildiği hakkında bir derleme yaparak kaynaklarda rastlanılmadığı görülen bu akıma sağlıklı beslenme noktasında dikkat çekmek, mor yiyeceklerin merkezde oldu-ğu farklı çalışmaların yapılabilmesine katkıda bulunarak mor yiyecekleri literatüre katmaktır. Araştırmada veri toplamada ikincil verilerden yararlanılmış ve doküman analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda amaç doğrultusunda mor yiyecek-lerin sağlıklı olduğu gibi veriler elde edilmiştir. İçerik analizi uygulanan verilere so-nuç bölümünde yer verilmiştir. Mor yiyeceklere yüklenen anlamı bulma çabasına ışık tutacak olan bu araştırma, besin değerleri açısından ele alarak bu yiyeceklerin tüke-tim tercihlerinin yüklenen anlam ve çıkan haberler ile paralelliğini gözler önüne ser-mektedir. Sonuç olarak elde edilen veriler ışığında mor yiyeceklerin sağlıklı oldukları için talep ediliyor olabilecekleri görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Mor Yiyecekler
• Sağlıklı Beslenme
• Gastronomi Akımları

Kaynakça

1. Adıyaman, F. (2016). Dünya sağlık örgütü avrupa obezite ile mücadele bakan-lar konferansının öncesi ve sonrasında obezitenin gazetelerde sunumu. Selçuk İletişim Dergisi,(2), 204-225.
2. Aksoy, M. & Sezgi, G. (2015). Gastronomi turizmi ve güneydoğu anadolu böl-gesi gastronomik unsurları. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(3), 79-89.
3. Aoki, H. Kuze, N.& Kato, Y. (2002). Anthocyanins isolated from purple corn (Zea mays L.’’, Foods And Food Ingredıents. Journal Of Japan, 199, 41-45.
4. Bağışıklığı Güçlendiriyor (Mart,2020) www.cnnturk.com adresinden erişildi.
5. Balcı, A. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma (11. baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
6. Obezite sayıları (2018). Rectvieved 4 Mayıs 2020 from https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/beslenmehareket-haberler/avrupa-obezite günü.html Chandon, P.& Wansink, B. (2012), Does food marketing need to make us fat? A few review and solutions. Nutrition Reviews, 70(10), 571-593. Clydesdale, M. (1994), Changes in Color and Flavor and Their Effect on Sen-sory Perception in Elderly. Nutrition Revews, 5, 19-20. Cordain, L.,Eaton, S. B., Sebastian, A., Mann, N., Lindeberg, S., Watkins, B. A.,Brand Miller, J. (2005). Originsandevolution of the Western diet: healthimplicati-onsforthe 21st century. The American Journal of Clinical Nutrition, 81(2), 341–354. Çakıcı, C. & Yıldız, E. (2017). Restoran müşterilerinin sağlık bilincinin sağlıklı yeme davranışına etkisi. Nevşehir Hacı Bektaş Üniversitesi SBE Dergisi, 8(1), 1-22
7. Dülger, D. & Şahan, Y. (2011). Diyet lifin özellikleri ve sağlık üzerindeki etkile-ri. U. Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 25 (2), 147-157. Gastronomi Trendleri (2018) https://www.oggusto.com (Erişim Tarihi 11Şubat.2020)
8. Güneş, E, Özata, E & Sormaz, Ü (2015). Turizmde gastronomi. Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 67-73.

9. Jalil, N. A. Yunus, R. M. & Said, N. (2011). Environmental Colour ımpact upon human behaviour: A review. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 35, 54-62.
10. Jing, P, Giusti, M.M. (2005). Characterization of anthocyanin-rich waste from purple corn-cobs (Zea mays L.) and its application to color milk. Journal Agricultural and Food Chemistry. 22, 75-81.
11. Kasnak, C. (2015). Doğal Antioksidanların Sınıflandırılması ve İnsan Sağlığına Etkileri. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 3(5), 226-234.
12. Li, J. Kang, M.K., Kim, J.K., Kim, J.L., Kang, S.W., Lim, S.S., Kang, Y.H. (2012). Purple corn anthocyanins retard diabetes-associated glomerulosclerosis in mesangial cells and db/db mice. European Journal of Nutrition. 51, 61–73.
13. Mazlum, Ö. (2011). Rengin Kültürel Çağrışımları. Dumlupınar Üniversitesi Sos-yal Bilimler Dergisi, Sayı:31, 125- 137.
14. Mor Patates Yetiştiriciliği http://www.yeniisfikirleri.net (Erişim Tarihi 03.03,2020)
15. Mor sebze ve Meyveler (2019) https://akinsahinn.blogspot.com (Erişim tari-hi24.03.2020)
16. Mor soğan ve faydaları (2020) www.yasemin.com (Erişim tarihi 03.03.2020)
17. Mor Yiyecekler.(2018) https://www.hurriyet.com (Erişim tarihi 03.03.2020)
18. Mor yiyecekler mucize gibi (2020) https://www.internethaber.com (Erişim Tarihi 13.03.2020)
19. Öztan, T. (2006). Mor Havuç, Konsantresi, Şalgam Suyu, Nar Suyu Ve Nar Ekşisi Ürünlerinde Antioksidan Aktivitesi Tayini ve Fenolik Madde Profilinin Belir-lenmesi (Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi) , İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.
20. Rösch, R. & Jungvogel, A. (2013). Whole food sand drink saccording to the 10 rules of the German Nutriton Society Bonn:Deutsche Gesellschaftfür Ernährunge.V. (DGE)
21. Sarıışık, M. & Kardeş N. (2019). Gastronomi Akımları ile Renklerin İlişkisi Üze-rine Bir İnceleme. Internatıonal Conference On Eurasıan Economıes ,(pp.430-438) Famagusta.
22. Sepaş Enerji (2020,Şubat), Sağlıklı Yaşamın Mor Trendi, https://https:blog.sepas.com.tr/saglikli-yasamin-renkli-trendi mor-yiyecekler adresin-den erişildi.
23. Soner, F. (2013). Gastronomy Tourısm: A Solutıon For Small Cıtıes Marketıng And Regıonal Development (Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi), Yeditepe Üniversi-tesi, İstanbul.
24. Spence, C. (2015). On the psychological impact of food colou, Spence Flavour, 4(21), 2-16.
25. Taşçı, B. & Koca, İ. (2019). Mor Soğanın (Allium Cepa L.) Önemli Bileşiği: Ker-setin Ve Sağlık Üzerine Etkileri, Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 4 (2), 32-37.
26. Uluçay, D.M. (2017). Gastronomi Turizmi İşletmelerinin Web Siteleri Üzerine Kar-şılaştırmalı Bir Değerlendirme. Erciyes İletişim Dergisi, 5(2), 196-208. doi.org/10.17680/erciyesakademia.313079
27. Yılmaz, H. & Erden, G. (2017). Renklerin çorbaların tat algısı üzerindeki etkile-ri-ni belirlemeye yönelik bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 5/Special issue2, 265-275.
28. Yoshimoto, T. Tsutsui, H. & Tominaga, K., (1999). Although Anti-Allergic When Adminisreted With IL-12,Stimulates IL-4 And Histamine Release By Basophils, Proc Natl,Acad. Sci.USA.96:13962-13966
29. Zencir, E. & Özdemir, B. (2017). Yiyecek içecek işletmelerine yerel ürün önerisi: Çerez tarhana. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 5/Special issue2,18-27.