Araştırma Makalesi

Psikobiyotiklerin Beslenmedeki Yeri: Yeni Bir Fonksiyonel Besin Çağı

Cilt: 20 Sayı: 71 31 Temmuz 2025
PDF İndir
TR EN

Psikobiyotiklerin Beslenmedeki Yeri: Yeni Bir Fonksiyonel Besin Çağı

Öz

Psikobiyotikler, bağırsak mikrobiyotasını etkileyerek ruh sağlığını destekleme potansiyeline sahip olan yeni nesil fonksiyonel besin bileşenleridir. Bağırsak-beyin ekseni üzerinden etki gösteren bu bileşenler, depresyon, anksiyete, stres gibi psikiyatrik tabloların yönetiminde tamamlayıcı bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Psikobiyotiklerin yanı sıra, postbiyotikler ve parabiyotikler gibi mikrobiyal kökenli diğer biyotik bileşenler de son yıllarda dikkat çekmektedir. Bu bileşenler, canlı olmayan mikrobiyal ürünler veya inaktive edilmiş mikroorganizmalar olmalarına rağmen, bağışıklık fonksiyonlarını destekleme, inflamasyonu azaltma ve bağırsak bariyerini güçlendirme gibi etkiler sunmaktadır. Bu derlemede, psikobiyotik kavramı detaylı bir şekilde ele alınmış; postbiyotik ve parabiyotiklerle birlikte sağlık üzerindeki etkileri güncel literatür ışığında değerlendirilmiştir. Mikrobiyal metabolitlerin sinir sistemi ile etkileşimi, fonksiyonel besin tanımı çerçevesinde incelenmiş ve bu bileşenlerin potansiyel terapötik rolleri tartışılmıştır. Ayrıca, psikobiyotiklerin depresyon, anksiyete ve diğer ruhsal bozukluklarla ilişkisi bilimsel veriler eşliğinde aktarılmıştır. Sonuç olarak, psikobiyotikler ve diğer fonksiyonel mikrobiyal bileşenler, geleneksel beslenme yaklaşımlarının ötesine geçerek hem fiziksel hem de zihinsel sağlığın bütüncül desteklenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu alandaki araştırmaların artması, bireylerin yaşam kalitesini artırabilecek yenilikçi beslenme stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aguilar-Toalá, J. E., Garcia-Varela, R., Garcia, H. S., Mata-Haro, V., González-Córdova, A.F., Vallejo-Cordoba, B., & Hernández-Mendoza, A. (2018). Postbiotics: An evolving term within the functional foods field. Trends in Food Science & Technology, 75, 105-114. doi.org/10.1016/j.tifs.2018.03.009.
  2. Akbari, E., Asemi, Z., Daneshvar Kakhaki, R., Bahmani, F., Kouchaki, E., Tamtaji, O. R., ...& Reiter, R. J. (2016). Effect of probiotic supplementation on cognitive function and metabolic status in Alzheimer’s disease: A randomized, double-blind and controlled trial. Frontiers in Aging Neuroscience, 13, 688. https://doi.org/10.3389/fnagi.2016.00256
  3. Binda, S., Tremblay, A., Iqbal, U.H., Kassem, O., Le Barz, M., Thomas, V., Bronner, S., Perrot, T., Ismail, N., Parker, J. (2024). Psychobiotics and the Microbiota–Gut–Brain Axis: Where Do We Go from Here? Microorganisms, 12 : 634. 10.3390/mikroorganizmalar12040634.
  4. Bravo, J. A., Forsythe, P., Chew, M. V., Escaravage, E., Savignac, H. M., Dinan, T. G., ... & Cryan, J. F. (2011). Ingestion of Lactobacillus strain regulates emotional behavior and central GABA receptor expression in a mouse via the vagus nerve. Proceedings of the National Academy of Sciences, 108(38), 16050-16055. doi.org/10.1073/pnas.1102999108.
  5. Chung, Y.-C., Jin, H.-M., Cui, Y., Kim, D. S., Jung, J. M., Park, J. I., & Jung, E. S. (2021). Fermented milk containing Lactobacillus plantarum reduces depressive and anxiety symptoms in healthy young adults: A randomized controlled trial. Nutrients, 13(8), 2633. https://doi.org/10.3390/nu13082633
  6. Clarke, G., Grenham, S., Scully, P., Fitzgerald, P., Moloney, R. D., Shanahan, F., ... & Cryan, J. F. (2013). The microbiome-gut-brain axis during early life regulates the hippocampal serotonergic system in a sex-dependent manner. Molecular Psychiatry, 19(6), 666-673. doi.org/10.1038/mp.2012.77.
  7. Cryan, J. F., & Dinan, T. G. (2012). Mind-altering microorganisms: The impact of the gut microbiota on brain and behaviour. Nature Reviews Neuroscience, 13(10), 701-712. doi.org/10.1038/nrn3346.
  8. Dalile, B., Van Oudenhove, L., Vervliet, B., & Verbeke, K. (2019). The role of short-chain fatty acids in microbiota–gut–brain communication. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 16(8), 461-478. doi.org/10.1038/s41575-019-0157-3.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda ve Beslenme Dengesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

27 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

29 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 20 Sayı: 71

Kaynak Göster

APA
Polat, S., & Özyılmaz Kırcali, B. (2025). Psikobiyotiklerin Beslenmedeki Yeri: Yeni Bir Fonksiyonel Besin Çağı. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 20(71), 35-50. https://izlik.org/JA78RR79ZW
AMA
1.Polat S, Özyılmaz Kırcali B. Psikobiyotiklerin Beslenmedeki Yeri: Yeni Bir Fonksiyonel Besin Çağı. ABMYO Dergisi. 2025;20(71):35-50. https://izlik.org/JA78RR79ZW
Chicago
Polat, Sırma, ve Berkin Özyılmaz Kırcali. 2025. “Psikobiyotiklerin Beslenmedeki Yeri: Yeni Bir Fonksiyonel Besin Çağı”. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi 20 (71): 35-50. https://izlik.org/JA78RR79ZW.
EndNote
Polat S, Özyılmaz Kırcali B (01 Temmuz 2025) Psikobiyotiklerin Beslenmedeki Yeri: Yeni Bir Fonksiyonel Besin Çağı. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi 20 71 35–50.
IEEE
[1]S. Polat ve B. Özyılmaz Kırcali, “Psikobiyotiklerin Beslenmedeki Yeri: Yeni Bir Fonksiyonel Besin Çağı”, ABMYO Dergisi, c. 20, sy 71, ss. 35–50, Tem. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78RR79ZW
ISNAD
Polat, Sırma - Özyılmaz Kırcali, Berkin. “Psikobiyotiklerin Beslenmedeki Yeri: Yeni Bir Fonksiyonel Besin Çağı”. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi 20/71 (01 Temmuz 2025): 35-50. https://izlik.org/JA78RR79ZW.
JAMA
1.Polat S, Özyılmaz Kırcali B. Psikobiyotiklerin Beslenmedeki Yeri: Yeni Bir Fonksiyonel Besin Çağı. ABMYO Dergisi. 2025;20:35–50.
MLA
Polat, Sırma, ve Berkin Özyılmaz Kırcali. “Psikobiyotiklerin Beslenmedeki Yeri: Yeni Bir Fonksiyonel Besin Çağı”. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, c. 20, sy 71, Temmuz 2025, ss. 35-50, https://izlik.org/JA78RR79ZW.
Vancouver
1.Sırma Polat, Berkin Özyılmaz Kırcali. Psikobiyotiklerin Beslenmedeki Yeri: Yeni Bir Fonksiyonel Besin Çağı. ABMYO Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2025;20(71):35-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78RR79ZW


All site content, except where otherwise noted, is licensed under a Creative Common Attribution Licence. (CC-BY-NC 4.0)

by-nc.png