Araştırma Makalesi

GELECEĞİN BİLGİ PROFESYONELLERİ OLAN BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ LİSANS BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BİLGİ AŞIRI YÜKLENMESİ DÜZEYİ: İSTANBUL’DAKİ DEVLET VE ÖZEL ÜNİVERSİTELER ÖRNEĞİ

Cilt: 13 Sayı: 1 26 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

GELECEĞİN BİLGİ PROFESYONELLERİ OLAN BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ LİSANS BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BİLGİ AŞIRI YÜKLENMESİ DÜZEYİ: İSTANBUL’DAKİ DEVLET VE ÖZEL ÜNİVERSİTELER ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, geleceğin bilgi profesyonelleri adayları olan Bilgi ve Belge Yönetimi (BBY) lisans öğrencilerinin maruz kaldığı bilgi aşırı yüklenmesi düzeylerini ve bu durumun bilişsel süreçleri üzerindeki etkilerini belirlemektir. Araştırmada, İstanbul’daki devlet ve vakıf üniversitelerinde eğitim gören 111 öğrenciyi kapsayan nicel bir tarama yöntemi kullanılarak bilgi aşırı yüklenmesi olgusu incelenmiştir. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, bilginin “modern yönetim krizine” dönüşüm sürecini Roetzel’in (2019) kavramsal modeli, Bilişsel Yük Teorisi ve Herbert Simon’un “Satisficing” (Yetinme) stratejisiyle ilişkili olarak analiz etmektedir. Araştırma sonucunda, öğrencilerin bilgi aşırı yüklenmesi ortalaması 100 üzerinden 68.98 olarak bulunmuş olup; bu durum örneklem grubu üzerinde yüksek seviyede bir bilgi aşırı yüklenmesi deneyimine işaret etmektedir. Elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin yoğun bilgi akışı içinde rasyonelliği basitleştirme eğilimi göstererek derinlemesine analiz süreci yerine yüzeysel tarama stratejilerini kullandıkları saptanmıştır. Sonuç olarak, bilgi profesyoneli adaylarının mesleki vizyonları ile biyolojik bilişsel sınırlılıkları arasında bir paradoksun olduğu görülmektedir. Bu sonuçlar; dışsal bilişsel yükü azaltmaya yönelik “Dijital Minimalizm” felsefesinin benimsenmesi ve eğitim müfredatına bilişsel yük yönetimiyle ilgili stratejilerin entegre edilmesinin gerekliliğini ortaya koyarak literatüre katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

yok

Etik Beyan

Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Etik Kurulu'ndan (25.10.2025 tarih ve 2025/03 sayılı kararı gereği) etik onay ve yazılı izin alınmıştır.

Kaynakça

  1. Bawden, D. ve Robinson, L. (2020). Information overload: An overview. Oxford encyclopedia of political decision making içinde. Oxford: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190228637.013.1360
  2. Bayter, M. (2024). RDA training methods and application examples. International Journal of Social Science and Education Research Studies, 4(8), 902-910. https://doi.org/10.55677/ijssers/V04I8Y2024-09
  3. Belabbes, M. A., Ruthven, I., Moshfeghi, Y. ve Rasmussen Pennington, D. (2023). Information overload: A concept analysis. Journal of Documentation, 79(1), 144-159. https://doi.org/10.1108/JD-06-2021-0118
  4. Bennett, N. ve Lemoine, G. J. (2014). What a difference a word makes: Understanding threats to performance in a VUCA world. Business Horizons, 57(3), 311-317. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2014.01.001
  5. Blair, A. M. (2010). Too much to know: Managing scholarly information before the modern age. New Haven: Yale University Press.
  6. Clark, C. ve Kimmons, R. (2023). Cognitive load theory. EdTechnica. https://doi.org/10.59668/371.12980
  7. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2. bs.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
  8. Dar, S. A. (2026). Drowning in information and starving for knowledge. Library Hi Tech News, 43(1), 1-4. https://doi.org/10.1108/LHTN-11-2025-0202

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kütüphane ve Bilgi Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

16 Nisan 2026

Kabul Tarihi

6 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yücel, N. (2026). GELECEĞİN BİLGİ PROFESYONELLERİ OLAN BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ LİSANS BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BİLGİ AŞIRI YÜKLENMESİ DÜZEYİ: İSTANBUL’DAKİ DEVLET VE ÖZEL ÜNİVERSİTELER ÖRNEĞİ. Arşiv Dünyası, 13(1), 70-92. https://doi.org/10.53474/ad.1931859
AMA
1.Yücel N. GELECEĞİN BİLGİ PROFESYONELLERİ OLAN BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ LİSANS BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BİLGİ AŞIRI YÜKLENMESİ DÜZEYİ: İSTANBUL’DAKİ DEVLET VE ÖZEL ÜNİVERSİTELER ÖRNEĞİ. AD. 2026;13(1):70-92. doi:10.53474/ad.1931859
Chicago
Yücel, Nehir. 2026. “GELECEĞİN BİLGİ PROFESYONELLERİ OLAN BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ LİSANS BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BİLGİ AŞIRI YÜKLENMESİ DÜZEYİ: İSTANBUL’DAKİ DEVLET VE ÖZEL ÜNİVERSİTELER ÖRNEĞİ”. Arşiv Dünyası 13 (1): 70-92. https://doi.org/10.53474/ad.1931859.
EndNote
Yücel N (01 Haziran 2026) GELECEĞİN BİLGİ PROFESYONELLERİ OLAN BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ LİSANS BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BİLGİ AŞIRI YÜKLENMESİ DÜZEYİ: İSTANBUL’DAKİ DEVLET VE ÖZEL ÜNİVERSİTELER ÖRNEĞİ. Arşiv Dünyası 13 1 70–92.
IEEE
[1]N. Yücel, “GELECEĞİN BİLGİ PROFESYONELLERİ OLAN BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ LİSANS BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BİLGİ AŞIRI YÜKLENMESİ DÜZEYİ: İSTANBUL’DAKİ DEVLET VE ÖZEL ÜNİVERSİTELER ÖRNEĞİ”, AD, c. 13, sy 1, ss. 70–92, Haz. 2026, doi: 10.53474/ad.1931859.
ISNAD
Yücel, Nehir. “GELECEĞİN BİLGİ PROFESYONELLERİ OLAN BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ LİSANS BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BİLGİ AŞIRI YÜKLENMESİ DÜZEYİ: İSTANBUL’DAKİ DEVLET VE ÖZEL ÜNİVERSİTELER ÖRNEĞİ”. Arşiv Dünyası 13/1 (01 Haziran 2026): 70-92. https://doi.org/10.53474/ad.1931859.
JAMA
1.Yücel N. GELECEĞİN BİLGİ PROFESYONELLERİ OLAN BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ LİSANS BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BİLGİ AŞIRI YÜKLENMESİ DÜZEYİ: İSTANBUL’DAKİ DEVLET VE ÖZEL ÜNİVERSİTELER ÖRNEĞİ. AD. 2026;13:70–92.
MLA
Yücel, Nehir. “GELECEĞİN BİLGİ PROFESYONELLERİ OLAN BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ LİSANS BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BİLGİ AŞIRI YÜKLENMESİ DÜZEYİ: İSTANBUL’DAKİ DEVLET VE ÖZEL ÜNİVERSİTELER ÖRNEĞİ”. Arşiv Dünyası, c. 13, sy 1, Haziran 2026, ss. 70-92, doi:10.53474/ad.1931859.
Vancouver
1.Nehir Yücel. GELECEĞİN BİLGİ PROFESYONELLERİ OLAN BİLGİ VE BELGE YÖNETİMİ LİSANS BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN BİLGİ AŞIRI YÜKLENMESİ DÜZEYİ: İSTANBUL’DAKİ DEVLET VE ÖZEL ÜNİVERSİTELER ÖRNEĞİ. AD. 01 Haziran 2026;13(1):70-92. doi:10.53474/ad.1931859

18203   20422  23360