Ahlâk ve İktisat

Öz

Hem doğuda ve hem de batıda iktisat ile ahlak arasındaki sıkı ilişki modernleşme dönemine kadar devam etmiştir. İslam toplumlarında siyaset gibi iktisat da her zaman ahlak ile birlikte düşünülmüştür. Ancak modernleşme döneminde özellikle de Batı’daki sanayileşme sürecinin hız kazanmasıyla iktisat ile ahlak biribirinden bağımsızlaşmaya başladı. Bu gelişmenin süreçte ortaya çıkan “homo economicus” insan tipi ve Avrupa merkezci (Eurocentric) iktisat ve medeniyet anlayışıyla doğrudan ilgisi bulunduğu söylenebilir. Bu yazıda bu yaklaşımın oluşum ve gelişimi yanında ortaya çıkardığı sorunlar analiz edilmekte ve yeni bir çıkış yolu üzerinde durulmaktadır.

 

Anahtar Kelimeler:İktisat, Ahlak, İslam, Kapitalizm, Ekonomik Adam, Diğergamlık

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. Baechler, Jean (1994), Kapitalizmin Kökenleri, Çev. M A. Kılıçbay, İmge Kivabevi Yay, Ankara.
2. Bulut, M., (2009), Reconsideration of Economic Views of a Classical Empire and a Nation State during the Mercantilist Ages” American Journal of Economics and Sociology, (SSCI), Vol: 68, No. 3,791-828.
3. Bulut, M., Akkemik, A., Göksal, K. (2012), “An Aconomic Research on Worldviews: Religion and Altruistic Economic Behavior” Assosication for Heterodox Economics, AFEP International Conference on Political Economy and the outlook for Capitalism, Sorbonne, Universite de Paris 1, 5-7 July 2012, Paris, France.
4. Bulut, Mehmet, Akkemik,A., Göksal, K., Ogaki, M. (2013). “Do Worldviews Affect Donations? Evidence from Experiments in Turkey”. 9th EBES Conference, La Sapienza University, Roma, 10-13 Ocak 2013.
5. Braudel, F., (1972), The Mediterranean and the Mediterranean World in the Age of Philip II, 2 vols., Trans.: S. Reynolds, New York., (1973), Capitalism and Material Life, 1400-1800, Trans.: M.Koçhan, New York., (1984), Civilisation and Capitalism, 15th –18th Century, Trans.: S. Reynolds, 3 vols., William Collins.
6. Farabi (2013 ) Erdemli Toplum , İdeal Devlet, Çev: A. Aslan, Istanbul.
7. Fontaine, Laurence (2008), The Moral Economy, Powerty, Credit, AND Trust in the Early Modern Europe, Cambridge Üniversitesi yay., New York.
8. Gazali, M. (2002). İhyâu Ulûmi’d-Dîn, Çev: Ahmet Serdaroğlu, Hikmet Neşriyat, İstanbul.

9. İbn Haldun (2011), Mukaddime 2 cilt, Haz. Süleyman Uludağ, Dergah Yay. Istanbul.
10. Kant, Immanuel (2013), Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi, Çev: I.Kuçuradi, Türk Felesefe Kurumu Yay., Ankara.
11. Kınalızâde Ali Çelebi (2007), Ahlâk-ı Alâî, haz. Mustafa Koç, Klasik Yayınları, İstanbul.
12. Marks, Karl (2011), Kapital, Ekonomi Politiğin Eleştirisi, Çev. M. Selik, İstanbul.
13. Pirenne, Henry (2015), Ortaçağ Avrupa’sının Ekonomik ve Sosyal Tarihi, Çev. U. Kocabaşoğlu, İletilşim Yay, İstanbul.
14. Rothschild, Kurt W. (1993) Ethics and Economic Theory, Edward Elgar, Aldershot.
15. Rowthorn, Robert (1996) “Ethics and Economics, An Economist’s View”, Economics and Ethics?, (ed: P. Groenewegen), Routledge, London, içinde, ss. 15-33.
16. Sen, Amartya (2003), Etik ve Ekonomi, Çev: Ali Süha, İstanbul.
17. Shionoya, Yuichi (2005) Economy and Morality, The Philosophy of the Welfare State, Edward Elgar, Cheltanham.
18. Smith, Adam, (1776) (1990), An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, Londra., (1759), The Theory of Moral Sentiments, Londra.
19. Sombart, Wener (2005) Kapitalizm ve Yahudiler, Çev. S. Gürses, İleri Yay, İstanbul.
20. Tusî, Nasîruddin (2007), Ahlak-ı Nâsırî, çev. Anar Gafarov & Zaur Şükürov, Litera Yayınları, İstanbul.
21. Ülgener, Sabri (1991), İktisadi Çözülmenin Ahlak ve Zihniyet Dünyası, Der Yayınları, Istanbul.
22. Wallerstein, I. (1974-78-80), The Modern World System, (3 vols.), New York.
23. Weber, Max (2014) Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu, Çev. M. Ökten, İstanbul.
24. Weiss, Paul (1942) “Morality and Ethics”, The Journal of Philosophy, C. 39, S. 14, 381-385.