Öz

This study aims to adapt the origin story of the idiom “Çam Devirmek” found in İskender Pala’s work İki Dirhem Bir Çekirdek to the B1 level within the context of teaching Turkish as a foreign language. Designed according to the descriptive survey model, one of the qualitative research designs, the study employs document analysis as its primary data collection method. In selecting the idiom, its frequency of use in everyday language and its adaptability to the B1 proficiency level were taken into consideration. The adaptation process was guided by the B1-level adaptation criteria of the Common European Framework of Reference for Languages. During the adaptation process, the five operations of the Text Modification Taxonomy—combination, deletion, addition, substitution, and reordering—were systematically applied to align the texts with the target level (B1). In addition, explicitation, simplification (lexical simplification and preservation), and facilitation criteria were implemented. According to the findings, simplification was the most frequently applied criterion, accounting for 47.37%, followed by explicitation at 44.74% and facilitation at 7.89%. The adaptation criteria were also applied in dual or triple combinations. The word counts of the original and adapted texts were analyzed using Microsoft Excel; the original text consists of 225 words, while the adapted text contains 227 words. The most frequently recurring words in the adapted text are çam (pine), köşk (mansion), yaz (summer), and bahçe (garden). In line with Stephen Krashen’s Input Hypothesis (i+1), the study aims to provide learners with high-quality linguistic input that is one level above their current proficiency. For the adapted story, activity-based questions were developed based on the cognitive levels of Bloom’s Taxonomy.

Anahtar Kelimeler

• Teaching Turkish as a Foreign Language
• Adaptation
• Idiom
• Activity-Based Instruction

YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE 'ÇAM DEVİRMEK' DEYİMİNİN ORTAYA ÇIKIŞ HİKÂYESİNİN B1 SEVİYEYE UYARLANMASI VE ETKİNLİK TEMELLİ METİN OLARAK SUNUMU

Öz

Bu çalışma, yabancılara Türkçe öğretiminde, İskender Pala’nın ‘İki Dirhem Bir Çekirdek’ adlı eserinde bulunan ‘Çam Devirmek’ deyiminin ortaya çıkış hikayesini B1 seviyesine uyarlamayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenlerinden betimsel tarama modelinde tasarlanan bu çalışmada, doküman analizi kullanılmıştır. Deyimin seçiminde, günlük dildeki kullanım sıklığı ve B1 seviyesine uyarlanabilirliği etkili olmuştur. Uyarlama yapılırken, Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni B1 seviye uyarlama kriterleri belirleyici olmuştur. Uyarlama sürecinde, metinleri hedef seviyeye (B1) uygun hale getirmek için sistematik bir yaklaşım olan Metin Değiştirim taksonomisinin (birleştirme, çıkarma, ekleme, yerine koyma, yer değiştirme) beş işleminden yararlanılmış; açımlama, sadeleştirme (sözcüksel sadeleştirme, koruma), kolaylaştırma ölçütleri uygulanmıştır. Bulgulara göre en sık uygulanan ölçüt %47,37 oranıyla sadeleştirme olmuştur. Açımlama %44,74, kolaylaştırma ise %7,89 oranına sahiptir. Uyarlama ölçütleri ikili veya üçlü kombinasyon şeklinde de uygulanmıştır. Özgün metin ve Uyarlanmış metnin sözcük sayıları Excel programında analiz edilmiş, özgün metin 225, uyarlanmış metin 227 sözcükten oluşmaktadır. Uyarlanmış metinde en sık tekrar eden ‘çam, köşk, yaz, bahçe’ sözcükleri olmuştur. Stephen Krashen’in Girdi Hipotezi (i+1) doğrultusunda öğrenicilere seviyelerinin bir basamak üstünde, nitelikli bir dilsel girdi hedeflenmiştir. Uyarlanan hikaye için, Bloom Taksonomisinin bilişsel basamakları temel alınarak etkinlik soruları hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yabancılara Türkçe öğretimi
• uyarlama
• deyim

Kaynakça

1. Avrupa Konseyi. (2009). Diller için Avrupa ortak başvuru metni: Öğrenim, öğretim ve değerlendirme (MEB, Çev.). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
2. Ay, S., & Gülmez, M. (2021). Yabancılara Türkçe öğretimi için Sait Faik Abasıyanık’ın “Birtakım İnsanlar” adlı hikâyesinin B1 seviyesine sadeleştirilmesi. Journal of Education and New Approaches, 4(1), 68–82.
3. Aydın, M. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan ders ve okuma kitaplarındaki kelime sıklığı ve seviyelere göre sözcük hazinesi çalışması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
4. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
5. Faigley, L., & Witte, S. (1981). Analyzing revision. College composition and communication, 32(4), 400–414. https://doi.org/10.2307/356602
6. Güneş, F. (2013). Türkçede metin öğretimi yerine metinle öğrenme. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (11), 603–637.
7. Kaplan, H., & Doğru, M. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde bir masal uyarlama örneği: Ağlayan narla gülen ayva masalı. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (31), 30–46.
8. Krashen, S. (1982). Principles and practice in second language acquisition. Pergamon Press.

9. Özmen, C. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metin değiştirim teknikleriyle öykülerin yeniden oluşturulması (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi.
10. Sapir, E. (1921). Language: An introduction to the study of speech. Harcourt, Brace and Company.