ÇİN VE TÜRKİYE ORTAOKUL ANA DİLİ DERS KİTAPLARINDAKİ ŞİİR TÜRÜ METİNLERE YÖNELİK KARŞILAŞTIRILMALI BİR ANALİZ

Öz

Bu araştırmada, Çin (7. Sınıf) ve Türkiye (5. Sınıf) ortaokul kademesinin ilk basamağında yer alan ana dili ders kitapları şiir türü metinler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, Çin’deki 7. sınıf Çince ders kitabı ile Türkiye’deki 5. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan şiirlerin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesidir. Araştırma kapsamında ders kitaplarındaki şiirler, her iki ülkenin ana dili öğretim programında öngörülen türler, konuları, işlenen temalar ve şair profilleri açısından ele alınmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kapsamında karşılaştırmalı durum çalışma deseni benimsenmiştir. Veri toplama sürecinde doküman analiz tekniği kullanılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen “Ana Dili Ders Kitaplarındaki Şiirleri Değerlendirme Formu” aracılığıyla toplanmış ve betimsel analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Bulgular, iki ülke ana dili ders kitaplarının şiir seçme ve şair profili bakımından benzerlik ve farklılıklarını ortaya koyacak biçimde nicelleştirilerek sunulmuştur. Sonuç olarak Çin ana dili ders kitaplarının şiir sayısı, tür çeşitliliği ve şair profili açısından Türkiye’ye kıyasla daha zengin ve kapsayıcı bir içerik sunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• ana dili ders kitapları
• şiir
• karşılaştırmalı eğitim
• Çin
• Türkiye

A COMPARATIVE ANALYSIS OF THE POETRY TEXTS IN MIDDLE SCHOOL TEXTBOOKS OF THE NATIVE LANGUAGES BETWEEN CHINA AND TÜRKİYE

Öz

In this study, poetry texts in the native language textbooks used at the first level of middle school education in China (Grade 7) and Türkiye (Grade 5) were examined comparatively. The primary objective of the study is to provide a comparative evaluation of the poems in the 7th-grade Chinese textbook and the 5th-grade Turkish textbook. Within the scope of the research, the poems in the textbooks were analyzed in terms of the genres prescribed in the native language curricula of both countries, their topics, themes, and poet profiles. The study adopted a comparative case study design within the framework of qualitative research methods. The document analysis technique was utilized during the data collection process. The data were gathered through the "Poetry Evaluation Form for Native Language Textbooks" developed by the researcher and analyzed using the descriptive analysis technique. The findings were quantified and presented to reveal the similarities and differences between the native language textbooks of both countries in terms of poem selection and poet profiles. In conclusion, the results demonstrate that Chinese native language textbooks offer a richer and more inclusive content compared to Türkiye regarding the number of poems, genre diversity, and poet profiles.

Anahtar Kelimeler

• native language textbooks
• poems
• comparative education
• China
• Türkiye

Kaynakça

1. Akyol, B., Erkoç, N., ve Öztaban, A. (2024). Çin, Avustralya, Rusya ve Arjantin eğitim yönetimi sistemlerinin karşılaştırılması. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(1), 16-30. https://doi.org/10.33206/mjss.1296390
2. Akyol, H. (2020). Programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
3. Akyurt, G., Angın, L., Arslan, Ü., Cin, A., Dalioğlu, S., Dönmez, A., Ersal, P., Han, C., Hülür Taşin, N., İlhan, E., Kavas, M., Sayılır, S., Sayılır, T., Şener, F. (2024). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 5. sınıf Türkçe ders kitabı. Ankara: MEB Yayınları.
4. Altun, E., Şendur, G., ve Alpat, Ş. (2016). Comparison of the main features and the chemistry questions of university entrance examinations in China and Turkey. Kastamonu Education Journal, 24(2), 857-874. https://izlik.org/JA88MD87BY
5. Aytaş, G. (2006). Edebî türlerden yararlanma. Millî Eğitim 34/169, 261-275.
6. Aytaçlı, B. (2012). Durum çalışmasına ayrıntılı bir bakış. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(1), 1-9.
7. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design choosing among five approaches (3rd ed.). Thousand Oaks, CA SAGE.
8. Çarkıt, C. (2019). 2018 Türkçe dersi öğretim programı çerçevesinde hazırlanan 8. sınıf Türkçe ders kitabının değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, cilt 18, sayı 71, 1368-1376.

9. Demir, Y., ve Yavuz, M. (2014). Finlandiya, Japonya, Kore, Çin (Şangay) ve Türkiye’deki İngilizce dersi öğretim programlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 4(1), 115-128. https://izlik.org/JA43PT89LC
10. Demirci, B., Bilge, Y., İnce, E. S., ve Güven, İ. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli ve Çin fen bilimleri programlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 20-43. https://doi.org/10.14582/zgefd.1729454
11. Ercan, A.N. (2014). 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki şiirlerin şekil, tema ve tür açılarından incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 2(2), 15-27.
12. Gül, Cirit, A. (2016). Türkiye ile Çin, Finlandiya, Japonya ve Hollanda’nın öğretmen yetiştirme ve seçme sistemlerinin karşılaştırılması. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, Aralık 2016, 7(2), 63-72.
13. Güneş, F. (2007). Türkçe öğretimi ve zihinsel yapılandırma. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
14. Güneş, F. (2016). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Ankara: Pegem Akademi.
15. Karatay, H. (2021). Okuma eğitimi: kuram ve uygulama. Ankara: Pegem Akademi.
16. Kıral, B., ve Jiang, X. (2021). Comparison of the strategic plans of the ministry of national education in Turkey and China. International Journal of Educational Spectrum, 3(1), 49-69.
17. Lekesiz, A. (2023). Çin, Singapur, Estonya, Japonya ve Finlandiya'nın eğitim yönetimi ve politikalarının Türkiye ile karşılaştırılması. Yüksek lisans tezi.
18. Liu, J., ve Wang, Y. (2016). 土耳其教育体制与汉语国际教育研究. Journal of Yunnan Normal University.
19. MEB. (2021). Millî Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
20. MEB. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Ders Öğretim Programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.
21. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: a guide to design and implementation. San Francisco: Jossey-Bass.
22. MOE. (2022). 义务教育语文课程标准2022年版. Pekin: Beijing Normal University Yayın Grubu.
23. MOE. (2024). 义务教育教科书七年级语文. Pekin: People’s Education Press.
24. MOE. (2019). 中小学教材管理办法. Ministry of Education of the People's Republic of China.
25. Saideerding, M. (2013). Ana dili ders kitapları üzerine inceleme (Çince örneği). Yüksek lisans tezi.
26. Sezgin, M. F., (2008). Türk ve Çin eğitim ve öğretim sistemleri üzerine bir karşılaştırma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi.
27. Shen, Y. (2020). 人教版初中语文教材古诗选文的变迁研究. Yüksek lisans tezi.
28. Somuncu, S. (2015). İlköğretim Türkçe ders kitabındaki edebî metinlerin içerdiği evrensel değerlere ve metin seçimine ilişkin bazı tespitler. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 24, 193-219.
29. Tanrısevdi, F., ve Kıral, B. (2018). Çin ve Türk eğitim sisteminin karşılaştırılması. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(3), 223-240. https://izlik.org/JA36BD58FD
30. Tarakçı, Ç., ve Kayadibi, N. (2023). Metin türleri açısından ortaokul Türkçe ders kitapları. International Journal of Education and New Approaches, 6(1), 150-166. https://doi.org/10.52974/jena.1302420
31. Xie, M. (2018). 初中语文中外诗歌审美教育差异性探究——以人教版语文教材为例. Yüksek lisans tezi.
32. Yaman, B. ve Aydemir, H. (2019). Teacher education in China, Japan and Turkey. Educational Research and Reviews. 14(2):51-55.
33. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
34. Yıldız, D., Altun, K., Ceran, D., Dağ, A., ve Özgül, E. (2019). Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki metinler üzerine bir inceleme. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 7(4), 439-460.