The Effect of Scenario Based Learning Activities Conducted in Online Environment on Turkish Teaching Self-Efficacy, Academic Motivation and Success

Öz

In this research, the effect of scenario based learning activities conducted in online environment on primary school prospective teachers’ Turkish teaching self-efficacy, academic motivation and Turkish teaching achievement levels were examined. The research, which was designed according to the quasi-experimental trial model with the pretest-posttest control group, was carried out with the participation of 56 primary school prospective teachers. In addition to Turkish teaching lessons, scenario-based learning activities were applied to the experimental group for six weeks. In the control group, no additional application was performed. In line with the findings obtained as a result of the analysis of the data collected after the implementation process, no significant difference was found between the Turkish teaching self-efficacy posttest scores of the experimental and control groups, but scenario-based learning activities improved the primary school prospective teachers’ self-efficacy Turkish teaching, did not have a significant effect on their academic motivation, and Turkish teaching success levels was concluded that there was a significant effect on.

Anahtar Kelimeler

• Scenario based learning
• Turkish teaching self-efficacy
• academic motivation
• Turkish teaching success
• online learning environment

Çevrimiçi Ortamda Yürütülen Senaryo Temelli Öğrenme Etkinliklerinin Türkçe Öğretimi Özyeterliğe, Akademik Güdülenmeye ve Başarıya Etkisi

Öz

Bu araştırmada çevrimiçi ortamda yürütülen senaryo temelli öğrenme etkinliklerinin sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimine yönelik özyeterlikleri, akademik güdülenmeleri ve Türkçe öğretimi dersi başarı düzeyleri üzerine etkisi incelenmiştir. Öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel deneme modeline göre desenlenen araştırma, 56 sınıf öğretmeni adayının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Deney grubuna altı hafta boyunca Türkçe öğretimi derslerine ek olarak senaryo temelli öğrenme etkinlikleri uygulanmıştır. Kontrol grubunda ise herhangi bir ek uygulama gerçekleştirilmemiştir. Uygulama sürecinin ardından toplanan verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda deney ve kontrol grubu Türkçe öğretimi özyeterlik sontest puanları arasında anlamlı bir farklılığa rastlanılmamıştır fakat senaryo temelli öğrenme etkinliklerinin sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimine yönelik özyeterliklerini geliştirdiği, akademik güdülenmeleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı ve Türkçe öğretimi başarı düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Senaryo temelli öğrenme
• Türkçe öğretimi özyeterlik
• akademik güdülenme
• Türkçe öğretimi başarı
• çevrimiçi öğrenme ortamı

Kaynakça

1. Anderson, E. S. ve Keith, T. Z. (1997). A longitudinal test of a model ofacademic success for at-risk high school students. Journal of Educational Research, 90(5), 259–268. DOI: 10.1080/00220671.1997.10544582.
2. Arabacıoğlu, T. (2012). Farklı iletişim ortamlarıyla yürütülen senaryo temelli öğretim programının temel bilgi teknolojileri dersi erişilerine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
3. Aslan, S. (2019). The impact of argumentation-based teaching and scenario-based learning method on the students’ academic achievement. Journal of Baltic Science Education, 18(2), 171-183.
4. Aşkın, İ. (2011). Sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimi yeterliklerine ilişkin görüşleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
5. Balcı, B., Çiloğlugil, B. ve İnceoğlu, M. M. (2019). Mantık tasarımı dersi için açık uçlu sorulardan oluşan bir ölçme aracı geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(3), 66-95. DOI: 10.18026/cbayarsos.485525.
6. Bektaş, Ö. (2020). Scenario based learning developing proffesional competences of social studies pre service teachers. International Journal of Eurasian Education and Culture, 5(9), 1069-1125.
7. Bilgin, H. (2015). Senaryo temelli öğretimle birlikte uygulanan yaratıcı drama yönteminin öğretmen adaylarının öz-yeterlik algılarına, öz-düzenleyici öğrenme becerilerine, akademik başarılarına ve öğrenmenin kalıcılığına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Muğla.
8. Bozanoğlu, İ. (2004). Akademik güdülenme ölçeği: Geliştirmesi, geçerliği, güvenirliği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(2), 83- 98.

9. Bozanoğlu, İ. (2005). Bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı grup rehberliğinin güdülenme, benlik saygısı, başarı ve sınav kaygısı düzeylerine etkisi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 38(1), 17–42. DOI: 10.1501/Egifak_0000000110.
10. Bulut, B. ve Uzunoğlu, D. (2021). Türkçe öğretimine yönelik öz yeterlik ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi (UEAD), 5(1), 49-61.
11. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2019). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
12. Ceylan, V. K. (2020). Senaryo temelli scratch öğretim programının öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerilerine, problem çözme ve programlama ünitesi erişilerine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
13. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. (S. B. Demir, Çev.) Ankara: Eğiten Kitap.
14. Çakır, U. (2017). Senaryo tabanlı eğitimin ortaokul öğrencilerinin afetlere ilişkin bilgi ve tutum düzeylerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
15. Çetin, N. Ü. (2019). Türkçe eğitimi ve öğretiminde sınırlılıklar (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
16. Demir, M. K. ve Arı, E. (2013). Öğretmen adaylarının akademik güdülenme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 9(3), 265-279.
17. Denzine G. ve Brown R. (2015) Motivation to learn and achievement. In R. Papa (Ed.), Media rich instruction (pp. 19-33). New York: Springer, Cham Heidelberg.
18. Dönmez, P. (2019). Sosyal bilgiler 6. sınıf tarih konularının öğretilmesinde senaryo tabanlı öğrenme yönteminin öğrencilerin akademik başarısına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
19. Elliott-Kingston, C., Doyle, O. P. ve Hunter, A. (2014, August). Benefits of scenario-based learning in university education. In XXIX International Horticultural Congress on Horticulture: Sustaining Lives, Livelihoods and Landscapes (IHC2014): Plenary 1126 (pp. 107-114).
20. Epçaçan, C. ve Erzen, M. (2008). İlköğretim Türkçe dersi öğretim programının değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(4), 182-202.
21. Erdem, A. ve Bayraktar, A. (2019). Öğretmen adaylarının Türkçe öğretimi uygulamalarına ilişkin görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(1), 11-27.
22. Errington, E. P. (2011). Mission possible: Using near-world scenarios to prepare graduates for the professions. International Journal of Teaching and Learning in Higher Education, 23(1), 84-91.
23. Falowo, R. O. (2007). Factors impeding implementation of web-based distance learning. Association for the Advancement of Computing In Education Journal, 15(3), 315-338.
24. Galusha, J. M. (1998). Barriers to learning in distance education. Interpersonal Computing and Technology, 5(3), 6–14.
25. Gossman, P., Stewart, T., Jaspers, M. ve Chapman, B. (2007). Integrating web-delivered problem-based learning scenarios to the curriculum. Active Learning in Higher Education, 8(2), 139-153. DOI: 10.1177/1469787407077986.
26. Gömleksiz, M. N. ve Serhatlıoğlu, B. (2013). Öğretmen adaylarının akademik motivasyon düzeylerine ilişkin görüşleri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 173(173), 99-127.
27. Gülmez-Güngörmez, H., Akgün, A. ve Duruk, Ü. (2016). Senaryo tabanlı öğrenme yoluyla öğrencilerin yansıtıcı düşünme becerilerinin geliştirilmesi. International Journal of Social Science, 48(2), 459-475.
28. Hilton, G. L. (2003). Using scenarios as a learning and teaching strategy with students. European Journal of Teacher Education, 26(1), 143-153. DOI: 10.1080/0261976032000065599b.
29. Hursen, C. ve Faslı, F. G. (2017). Investigating the efficiency of scenario based learning and eeflective learning approaches in teacher education. European Journal of Contemporary Education, 6(2), 264-279.
30. Kanjilal, U., Khare, P., Naidu, S. ve Menon, M. (2008). PCF5: Scenario based e-learning instructional design. 2 Şubat 2021 tarihinde http://wikieducator.org/images/2/29/PID_773.pdf adresinden alınmıştır.
31. Karaca, E. (2003). Öğretmen adaylarının ölçme değerlendirme yeterliklerine ilişkin algıları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
32. Karaoğlan, B. (2019). 3. sınıf hayat bilgisi dersinde senaryo temelli öğrenme yönteminin öğrencilerin başarılarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ağrı.
33. Karasu, A. (2019). Senaryo Temelli Öğrenme-Öğretme Yaklaşımı’nın 7. sınıf öğrencilerin İngilizce dersine yönelik tutumu ile İngilizce öğrenmeye yönelik görüş ve kaygılarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
34. Karcı, M. (2018). STEM ekinliklerine dayalı senaryo tabanlı öğrenme yaklaşımının (STÖY) öğrencilerin akademik başarıları, meslek seçimleri ve motivasyonları üzerine etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
35. Kelecioğlu, H. (1992). Güdülenme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (7), 175-181.
36. Kemiksiz, C. (2016). 6. sınıf fen bilimleri dersinde senaryo temelli öğrenme yönteminin akademik başarı tutum ve kalıcılığa etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
37. Klassen, R., Bardach, L., Rushby, J. V., Maxwell, L., Durksen, T. L. ve Sheridan, L. (2020). The development and testing of an online scenario-based learning activity to prepare preservice teachers for teaching placements. Teaching and Teacher Education, (104), 1-11. DOI: 10.1016/j.tate.2021.103385.
38. Kocadağ, Y. (2010). Senaryo tabanlı öğrenme yönteminin genetik konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesi üzerindeki etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
39. Lee, S. W. (Ed.). (2005). Encyclopedia of school psychology. London: Sage Publication.
40. Ömür, Y. E. ve Nartgün, Ş. S. (2013). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları ile güdülenme düzeyleri arasındaki ilişki. Eğitimde Politika Analizi Dergisi, 2(2), 41-55.
41. Özgenel, M. ve Deniz, A. (2020). Öğretmenlik mesleğine ilişkin tutum ile akademik güdülenme ve akademik öz yeterlik arasındaki ilişki: Öğretmen adayları üzerine bir inceleme. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 3(3), 131-146. DOI: 10.32329/uad.806826.
42. Özkal, N. (2013). Sosyal bilgilere ilişkin içsel ve dışsal güdülerin öz yeterlik başarı yönelimlerine göre yordanması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(27), 98-117.
43. Schunk, D. H. (1991). Self-efficacy and academic motivation. Educational Psychologist, 26(3-4), 207-231. DOI: 10.1080/00461520.1991.9653133.
44. Schunk, D. H. ve Pajares, F. (2002). The development of academic self-efficacy. In Wigfield, A., & Eccles, J. S. (Eds.), Development of Achievement Motivation (pp. 15-32). San Diego, CA: Academic Press.
45. Seddon, J. M., McDonald, B. ve Schmidt, A. L. (2012). ICT-supported, scenario-based learning in preclinical veterinary science education: Quantifying learning outcomes and facilitating the novice-expert transition. Australasian Journal of Educational Technology, 28(2), 214-231. DOI: 10.14742/ajet.870.
46. Siddiqui, A., Khan, M. ve Akhtar, S. (2008). Supply chain simulator: A scenario-based educational tool to enhance student learning. Computers & Education, 51(1), 252-261. DOI: 10.1016/j.compedu.2007.05.008.
47. Stomp, L. (2003). Days of future passed 1: Staff development and the use of scenarios as a strategic tool. European Journal of Teacher Education, 26(1), 155-168. DOI: 10.1080/0261976032000065724.
48. Süğümlü, Ü. (2009). Dil bilgisi öğretiminde senaryo tabanlı öğrenme yaklaşımının etkililiği: Kelime türleri örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
49. Şeker, S. S. (2016). Müzik eğitimi bölümü öğretmen adaylarının akademik güdülenme ve akademik öz-yeterlik düzeylerinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 1465-1484. DOI: 10.17240/aibuefd.2017.17.31178-338840.
50. Taşkaya, S. M. ve Muşta, M. C. (2008). Sınıf öğretmenlerinin Türkçe öğretim yöntemlerine ilişkin görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(25), 240-251.
51. Tol, H. Y. (2018). Matematik konularının tarihsel gelişimlerinin senaryo tabanlı öğrenme yöntemi ile anlatılmasının öğrenciler üzerindeki etkileri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
52. Tol, H. Y. ve Çenberci, S. (2019). Senaryo tabanlı öğrenme yönteminin öğrencilerin matematik öz yeterlik algısı, tutum ve kaygılarına etkisi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(4), 149-159. DOI: 10.18506/anemon.523065.
53. Topçuoğlu-Ünal, F. ve Köse, M. (2014). Türkçe dersine yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi: Bir geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 233-249.
54. Uçak, E. (2018). Çevre dersinde uygulanan senaryo temelli öğrenmenin fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik başarılarına ve tutumlarına etkisi. Electronic Turkish Studies, 13(19), 1867-1881. DOI: 10.7827/TurkishStudies.13791.
55. Üstüner, A. ve Şengül, M. (2004). Çoktan seçmeli test tekniğinin Türkçe öğretimine olumsuz etkileri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 197-208.
56. Veznedaroğlu, H. M. (2005). Senaryo temelli öğrenmenin öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ve öz yeterlik algısına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
57. Yalvaç, A. S. (2021). 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde senaryo temelli öğrenme yönteminin öğrencilerin başarılarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ağrı.
58. Yeniceli, E. (2016). Senaryo temelli öğretimin fen bilimleri dersindeki başarıya ve derse yönelik tutuma etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.