Türkçe Öğretmeni Adaylarının Çocuk Edebiyatı Eserlerine Yönelik Etkinlik Hazırlama Becerileri

Öz

Türkçe derslerinde metin seçiminde çocuk edebiyatı ürünleri sıkça tercih edilmektedir. Bu doğrultuda Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatı eserlerini tanımaları ve onlar için etkinlik hazırlamaya yönelik bilgi ve becerilerinin, yaratıcılıklarının geliştirilmesi zaruridir. Bu araştırmada, Türkçe öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatı eserlerine yönelik etkinlik hazırlama sürecine ilişkin görüşlerinin ve hazırladıkları etkinliklerin derinlemesine incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile şekillendirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu bir devlet üniversitesinde Türkçe Öğretmenliği lisans programının 4. sınıfında öğrenim gören 40 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Etkinlik hazırlamak üzere Roald Dahl’ın Mathilda isimli çocuk kitabı seçilmiş ve her öğretmen adayının bu kitapla ilgili on adet etkinlik hazırlaması sağlanmıştır. Araştırmada öğretmen adaylarının etkinlik hazırlama süreçleriyle ilgili görüşlerine başvurmak için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının kazanım ve yöntem teknik konusunda sınırlı sayıda seçim yaptığı ve tercihlerinin okuma becerisi üzerinde yoğunlaştığı görülmüştür. Görüşme sonucunda öğretmen adayları hazırladıkları etkinliklerin hem kendi meslek hayatları için hem de öğrenciler için faydalı olacağını düşündüklerini belirtmişlerdir. Etkinlik hazırlamayla ilgili eğitim aldıklarını ama yaratıcı etkinlik hazırlama konusunda kendilerini kısmen yetersiz gördüklerini ifade etmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk edebiyatı
• etkinlik
• etkinlik tasarlama
• öğretmen adayı

Activity Planning Skills of Turkish Pre-Service Teachers for Children’s Literature

Öz

Children's literature are frequently preferred in text selection in Turkish lessons. In his direction, it is essential that Turkish pre-service teachers to know children's literature products and develop their knowledge, skills and creativity to prepare activities for them. In this research, it is aimed to examine the opinions of Turkish pre-service teachers about the process of planning activities for children's literature products and the activities they plan with a holistic approach. The research was conducted with a case study, one of the qualitative research methods. The study group of the research consists of 40 pre-service teachers studying in the 4th year of the Turkish Language Teaching undergraduate program at a state university. To prepare the activity, Roald Dahl's children's book called Mathilda was chosen and each pre-service teacher was asked to prepare ten activities related to this book. In the study, a semi-structured interview form was used to refer to the opinions of pre-service teachers about the activity planning processes. As a result of the research, it was seen that the pre-service teachers made a limited number of choices about learning outcomes and methods and techniques, and their preferences focused on reading skills. As a result of the interview, the pre-service teachers stated that they thought that the activities they prepared would be beneficial both for their professional lives and for the students. They stated that they received education on planning activities, but they saw themselves as partially inadequate in planning creative activities.

Anahtar Kelimeler

• Children
• activity
• activity design
• teacher candidate

Kaynakça

1. Akyüz, E., Özcan, Ş. ve Altıparmak, H. M. (2015). Türkçe öğretmeni adaylarının Türkçe özel öğretim yöntemleri dersine ilişkin görüşleri. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 1(1), 65-76.
2. Altun, T., Bakkaloğlu, M. ve Kelleci, D. (2021). Primary student teachers’ views about designing and implementing learning activities during teaching practice. Turkish Journal of Teacher Education, 10(2), 90-109.
3. Aykaç, M. (2011). Türkçe öğretiminde çocuk edebiyatı metinleriyle kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin anlatma becerilerine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
4. Aykaç, N. (2007). İlköğretim programında yer alan etkinliklerin öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi (Sinop ili örneği). Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 19-35.
5. Baş, B. (2015). Türkçe öğretimi açısından çocuk edebiyatı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
6. Baş, B. ve Ucuzsatar, N. (2019). Türk dili ve edebiyatı öğretmeni adaylarının etkinlik geliştirme süreçlerinde kazanım seçimi ve uyumu. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(3), 751-764.
7. Baştürk, S. (2007). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersiyle ilgili deneyimleri. 16. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi’nde sunulan bildiri, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Tokat.
8. Benzer, A. ve Ünsal, F. (2019). Konuşma öğretiminin program ve ders kitabı ekseninde uygulamaya yansıması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(3), 647-662.

9. Coşkun, E., Balcı, A. ve Arısoy, A. M. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe dersleri için oluşturdukları hazırlık ve anlama çalışmalarının değerlendirilmesi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 357 -376.
10. Darling-Hammond, L. (2000). How teacher education matters. Journal of Teacher Education, 51(3), 166- 173.
11. Demir, S. ve Bedir, G. (2005). İlköğretim sosyal bilgiler ve fen bilgisi öğretiminde öğretmenlerin dersin geliştirme bölümü etkinliklerine ilişkin öğrenci görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 44, 473-488.
12. Dilidüzgün, S. (2004). Çağdaş çocuk yazını-yazın eğitimine atılan ilk adım. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.
13. Doğan, Y. (2009). Konuşma becerisinin geliştirilmesine yönelik etkinlik önerileri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(1), 185-204.
14. Doğan, Y. ve Özçakmak, H. (2014). Dinleme becerisinin eğitimi üzerine yapılan lisansüstü tezlerin değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 2(2), 90-99.
15. Hallinan, M. T. and Khmelkov, V. T. (2001). Recent developments in teacher education in the United States of America. Journal of Education for Teaching, 27(2), 175-185.
16. Harmandar, M., Bayrakçeken, S., Kıncal, R. Y., Büyükkasap, E., ve Kızılkaya, S. (2000). Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesinde okul deneyimi uygulaması ve sonuçlarının değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 148, 3-6.
17. Karasar, N. (2007). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
18. Kavdır, K. (2011). Matematik öğretmen adaylarının gerçek hayat etkinliği hazırlama süreçlerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
19. Kavruk, H. ve Yıldırım, N. (2021). Türkçe öğretim programındaki konuşma kazanımlarının ortaokul Türkçe ders kitabı (5, 6, 7 ve 8. sınıf) etkinliklerine yansıması. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 9(2), 159-174.
20. Koyunlu Ünlü, Z. ve Dere, Z. (2018). Okul öncesi öğretmen adaylarının hazırladıkları fetemm etkinliklerinin değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19 (2), 1502-1512.
21. Kökçü, Y. (2015). Türkçe öğretmen adaylarının okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması dersleri kapsamında uygulama öğretmenleri hakkındaki görüşleri. Turkish Studies, 10(15), 585-600.
22. Mackey, I. (1997). Dinleme becerisi. (A. Bora ve O. Cankoçak, Çev.). Ankara: İlkkaynak Kültür ve Sanat Ürünleri Ltd Şti.
23. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (2019). Nitel veri analizi. (3. Baskı). (S. Akbaba Altun ve A. Ersoy, Çev. Ed.) Ankara: Pegem.
24. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB). (2019). Türkçe dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara.
25. Nakiboğlu, C. (2020). Kimya öğretmen adaylarının okul deneyimi dersi kapsamında çalışma yapraklarını hazırlanması ve uygulanması sürecindeki deneyimlerine ilişkin görüşleri. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 8, 380-397.
26. Özdemir, S. (2022). Türkçe öğretmeni adaylarının hazırladıkları okuma etkinliklerine metindilbilimin etkisi. 4th International Culture, Art and Literature Congress’de sunulan bildiri, Bakü.
27. Özmantar, M. F., Bozkurt, A., Demir, S., Bingölbali, E. ve Açıl, E. (2010). Sınıf öğretmenlerinin etkinlik kavramına ilişkin algıları. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 379-398.
28. Öztürk, F. ve Işık, A. (2018). İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının etkinlik hazırlama süreçlerinin incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(26), 513-545.
29. Öztürk, F. ve Işık, A. (2020). İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının etkinlik uygulama süreçlerinin incelenmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2) 371–382.
30. Patton, M. Q. (2005). Qualitative research. New York: John Wiley & Sons Ltd.
31. Recker, M., Walker, A., Giersch, S., Mao, X., Halioris, S., Palmer, B., Johnson, D., Leary, H., and Robertshaw, M. B. (2007). A study of teachers’ use of online learning resources to design classroom activities. New Review of Hypermedia and Multimedia, 13(2), 117-134.
32. Sarıtaş, M. (2007). Okul Deneyimi I uygulamasının aday öğretmenlere sağladığı yararlar konusundaki görüşlerin değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 121-143.
33. Sever, S. (2010). Çocuk ve edebiyat. İzmir: Tudem Yayınları.
34. Subaşı, M. ve Okumuş, K. (2017). Bir araştırma yöntemi olarak durum çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419-426.
35. Şimşek, A. (2007). Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin sosyal bilgiler için tasarladıkları etkinliklerde kullandıkları strateji, yöntem, teknik ve öğretim materyalleri ve bunları tercih nedenleri. IV. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Sempozyumu’nda sunulan poster bildiri. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
36. Tompkins, G. E. (1998). Language arts. (4th Edition). New Jersey: Prentice-Hall, Inc.
37. Topkaya, E. Z. ve Yalın, M. (2005). Uygulama öğretmenliğine ilişkin tutum ölçeği geliştirilmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 1(1-2), 12-24.
38. Toptaş, V. (2008). Geometri öğretiminde sınıfta yapılan etkinlikler ile öğretme-öğrenme sürecinin incelenmesi. İlköğretim Online, 7(1), 91-110.
39. Tunagür, M. (2021). Tarihî seyir içerisinde çocuk ve çocuk edebiyatı. M. Tunagür ve M. N. Kardaş (Ed.), Çocuk edebiyatı içinde (s. 1-24). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
40. Uz-Erşahin, I. (2009). Türkçe ders kitaplarında yer alan çocuk edebiyatı metinlerinin çağdaş çocuk edebiyatı ilkeleri açısından değerlendirilmesi ve eğitsel öneriler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
41. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
42. Yıldız, C., Okur, A., Arı, G. ve Yılmaz, Y. (2008). Yeni öğretim programına göre kuramdan uygulamaya Türkçe öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.