Ortaokul Öğrencilerine Deyim Öğretiminde Dijital Öykü Kullanımının Başarıya ve Kalıcılığa Etkisi

Öz

Çalışmada deyimlerin öğretiminde dijital öykü kullanımının başarıya etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Karma yöntemin kullanıldığı araştırmanın nicel boyutunu tek gruplu öntest-sontest deneysel desen, nitel boyutunu ise olgubilim çalışması oluşturmaktadır. Çalışma grubu, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Nevşehir ilindeki bir ortaokulun 7. sınıfında öğrenim gören 22 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen deyimlere ilişkin başarı testi ve yapılandırılmış bireysel görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sürecinde 7. sınıf Türkçe ders kitabında uygulama dönemine denk gelen metinlerde tespit edilen 26 deyim araştırmacıların hazırladığı öykülerde işlenmiş, son olarak hazırlanan öyküler dijital öykü biçimine getirilmiştir. Öntest ve sontest olarak deyimlere ilişkin başarı testi uygulanmıştır. Bu süreç içerisinde yapılandırılmış bireysel görüşme formu aracılığıyla çalışmaya ilişkin nitel veriler toplanmıştır. Uygulama bitiminden 3 hafta sonra ise kalıcılık testi uygulanmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizi sonucunda dijital öykülerin deyim öğretimindeki başarıyı artırdığı ve öğrenmede kalıcılık sağladığı ve nitel verilerin analizi sonucunda ise dijital öykülerle deyim öğretiminin öğrenciler tarafından eğlenceli, kolaylaştırıcı ve öğretici birer etkinlik olarak görüldüğü tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital öykü
• deyim öğretimi
• söz varlığı
• başarı
• Türkçe öğretimi

The Effect of Using Digital Story in Teaching Idioms to Lower Secondary School Students on Success and Permanence

Öz

The aim of the study was to examine the effect of using digital stories on success in teaching idioms. The quantitative dimension of the mixed method research consisted of a single-group pretest-posttest experimental design, and the qualitative dimension consisted of a phenomenology study. The study group consisted of 22 students studying in the 7th grade of a lower secondary school in Nevşehir in the 2021/2022 academic year. An achievement test on idioms developed by the researchers and a structured individual interview form were used as data collection tools. During the research process, 26 idioms identified in the texts of the 7th grade Turkish textbook corresponding to the application period were processed in the stories prepared by the researchers. Finally, the prepared stories were converted into digital story format. An achievement test on idioms was applied as pretest and posttest. During this process, qualitative data regarding the study was collected through a structured individual interview form. A permanence test was applied 3 weeks after the end of the application. As a result of the analysis of the quantitative data obtained, it was determined that digital stories increased the success in teaching idioms and provided permanence in learning, while, as a result of the analysis of qualitative data, it was determined that teaching idioms with digital stories was seen as an entertaining, facilitating and instructive activity by the students.

Anahtar Kelimeler

• Digital story
• idiom teaching
• vocabulary
• success
• Turkish teaching

Kaynakça

1. Aksan, D. (2005). Türkçenin gücü. Ankara: Bilgi Yayınları.
2. Alismail, H. A. (2015). Integrate digital storytelling in education. Journal of Education and Practice, 6(9), 126-129.
3. Atatekin, D., İstanbullu, A. ve Korkmaz, Ö. (2023). Türkçe dersinde dijital hikâye kullanımının öğrencilerin başarısına ve tutumlarına etkisi. Trakya Eğitim Dergisi, 13(2), 1298-1313.
4. Balaban, M. (2019). Ortaokul Türkçe derslerinde deyimlerin öğretiminde metinsel bağlamın etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Niğde.
5. Başol, G. (2019). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem Akademi.
6. Bayrak, Ö. ve Şahin, T. G. (2019). Hikâyesi olan deyimlerin drama yöntemiyle öğretilmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 6(36), 44-60.
7. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.

9. Canlı Bekar, N. (2019). Yabancı dil öğretiminde dijital öykü anlatımının çocuk öğrencilerin motivasyonları, kelime öğrenimi ve kelimeleri akılda tutma üzerine etkileri (Yayımlanmamış doktora tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
10. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2015). Karma yöntem desen seçimi. (Çev. Ed. Y Dede, SB Demir), Karma yöntem araştırmaları tasarımı ve yürütülmesi içinde (s. 61-116). Ankara: Anı Yayıncılık.
11. Çalışkan, N. (2013). Kavramsal anahtar modeli ile metafor ve deyim öğretimi. Bilig, 64, 95-122.
12. Demir, T. (2019). Dijital öykülerin ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin motivasyon, tutum ve başarılarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
13. Doğan Kahtalı, B., Toptal, G., Anaç, F. ve Kılınç, R. (2020). Söz varlığı geliştirme çalışmalarına bir katkı: Örnek olaylarla deyim öğretimi. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 60-73.
14. Eroğlu Çopur, D. (2021). Dil bilgisi konularını sezdirerek öğretmede metin temelli dijital öykünün etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
15. Erkal, H. ve Erkal, M. (2019) Ortaokul ve imam hatip ortaokulu Türkçe ders kitabı 7. sınıf. Ankara: Özgün Yayıncılık.
16. Gils, F. (2005). Potential applications of digital storytelling in education. In 3rd Twente Student Conference on IT, University of Twente, Faculty of Electrical Engineering, Mathematics and Computer Science, Enschede, Holland.
17. Gökçek, T. (2015). Karma yöntem araştırması. M. Metin (Ed.), Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri içinde (s. 375-410). Ankara: Pegem Akademi.
18. Güler, N. (2019). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem Akademi.
19. Güney Mürsel, C. (2009). Deyim ve atasözlerinin öğretiminde karikatürün etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
20. İnceelli, A. (2005). Dijital hikâye anlatımının bileşenleri. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 4(3), 132-142.
21. Kaban, A. ve Bulut, A. (2020). Atasözü ve deyimlerin çoklu ortam materyalleriyle somutlaştırılmasının okul öncesi eğitime etkisi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(30), 2684-2709.
22. Karataş, B. (2019). Dijital öykü kullanımının sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin akademik başarı ve tutumlarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Muğla.
23. Karataş, F. (2020). İlkokul 3. sınıf fen bilimleri dersinde dijital hikâye kullanımının akademik başarı ve kalıcılığa etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
24. Kazıcı, E. (2008). İlköğretim ikinci kademe Türkçe derslerinde deyim ve atasözlerinin öğretiminde dramatizasyon yönteminin etkililik düzeyi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
25. Kocaman Karoğlu, A. (2015). Öğretim sürecinde hikâye anlatmanın teknolojiyle değişen doğası: Dijital hikâye anlatımı. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 5(2), 89-106.
26. Korkmaz, Z. (2019). Dil bilgisi terimleri sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
27. Kurudayıoğlu, M. ve Bal, M. (2014). Ana dili eğitiminde dijital hikâye anlatımlarının kullanımı. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 74-95.
28. Küngerü. A, (2016). Bir ifade aracı olarak dijital öykü anlatımı. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi, 1(2), 33-45.
29. Li, E. H., & Hew, H. S. (2017). Better learning of Chinese idioms through storytelling: Current trend of multimedia storytelling. The Electronic Journal of e-Learning, 5(15), 455-466.
30. Lunce, C. (2011). Digital storytelling as an educational tool. Indiana Libraries, 30(1), 77-80.
31. MEB. (2019). Türkçe dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7 ve 8. Sınıflar). Ankara: MEB Yayınları. Erişim Adresi: https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20195716392253-02-T%C3%BCrk%C3%A7e%20%C3%96%C4%9Fretim%20Program%C4%B1%202019.pdf
32. Mete, F. (2014). Kültürel ortaklığın göstergesi deyimlerin öğretimi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi, 21(2), 113-128.
33. Moradi. H, & Chen, H. (2019). Digital storytelling in language education. Behavioral Sciences, 9(12), 147-156.
34. Örge, F. (2003). İlköğretim birinci kademe beşinci sınıfta deyimlerin öğretimine ilişkin kullanılabilecek aktivitelere yönelik bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.
35. Özbay, M. ve Akdağ, E. (2013). Deyimlerin öğretiminde aktif öğrenmenin etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(2), 46-54.
36. Özerbaş, M. A. ve Öztürk, Y. (2017). Türkçe dersinde dijital hikâye kullanımının akademik başarı, motivasyon ve kalıcılık üzerinde etkisi. TÜBAV Bilim Dergisi, 10(2), 102-110.
37. Özüdoğru, G. (2021). Digital storytelling in education from teachers’ perspectives. Bartın University Journal of Faculty of Education, 10(2), 445-454.
38. Robin, B. (2006). The educational uses of digital storytelling. In Society for Information Technology & Teacher Education International Conference, 709-716. Association for the Advancement of Computing in Education (AACE).
39. Robin, B. (2008). Digital storytelling: A powerful technology tool for the 21st century classroom. Theory into Practice, 47(3), 220-228.
40. Sadik, A. (2008). Digital storytelling: A meaningful technology-integrated approach for engaged student learning. Educational Technology Research and Development, 56(4), 487-506.
41. Sarıoğlu, F. (2022). İlkokul öğrencilerine atasözü ve deyimlerin öğretiminde dijital hikâye kullanımının etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzincan.
42. Seçer, İ. (2017). SPSS ve LISREL ile pratik veri analizi. Ankara: Anı Yayıncılık.
43. Sinan, A. T. (2015). Türkçenin deyim varlığı. Ankara: Kesit Yayınları.
44. Smeda, N., Dakich, E., & Sharda, N. (2014). The effectiveness of digital storytelling in the classrooms: A comprehensive study. Smart Learning Environments, 1(1), 1-21.
45. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Boston: MA Pearson.
46. Talan, T. (2019). Dijital öyküleme yöntemi ile ilgili yapılan çalışmalara sistematik bir bakış. A. Yıldız (Ed.) 7. uluslararası öğretim teknolojileri ve öğretmen eğitimi sempozyumu tam metin kitabı içinde (s. 692-709). Antalya: ITTES.
47. Toprak, E. (2021). Nitel araştırma desenleri: Olgubilim. M Çelebi (Ed.), Nitel araştırma yöntemleri içinde, (s. 32-37). Ankara: Pegem Akademi.
48. Turgut, G. ve Kışla, T. (2015). Bilgisayar destekli hikâye anlatımı yöntemi: Alanyazın araştırması. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 6(2), 97-121.
49. Türkben, T. (2019). Türkçe ders ve öğrenci çalışma kitaplarının deyim varlığı ve öğretimi açısından incelenmesi. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 2(2), 63-90.
50. Varışoğlu, B., Şeref, İ., Gedik, M. ve Yılmaz, İ. (2014). Deyim ve atasözlerinin öğretilmesinde görsel bir araç olarak karikatürlerin başarıya etkisi. Karadeniz Araştırmaları, (41), 226-242.
51. Yang, Y. T. C., & Wu, W. C. I. (2012). Digital storytelling for enhancing student academic achievement, critical thinking, and learning motivation: A year-long experimental study. Computers & Education, 59, 339-352.
52. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
53. Yılmaz, G. ve Özden, M. (2022). Dijital öykü kullanımının öğrencilerin konuşma becerisi tutum ve motivasyonuna etkisi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 31, 197-208.
54. Yüksel. P., Robin, B., & McNeil, S. (2011). Educational uses of digital storytelling all around the world. In M. Koehler & P. Mishra (Eds.), Proceedings of SITE 2011-Society for Information Technology & Teacher Education International Conference (pp. 1264-1271). Nashville, Tennessee, USA.
55. Yürük, S. E. (2015). Dijital öykülemeye dayalı değerler eğitiminin öğrencilerin değer kazanımı ve tutumlarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.