The Reflection of Creative Speech Strategy on Students' Creative Speeches

Öz

This research was conducted for the purpose of revealing the reflection of activity practises based on creative speech strategy on the second stage students. The research was modeled with the case study method, one of the qualitative research methods. The research was conducted with a group of sixth grade students from a middle-school. The study group was formed of 30 students, namely 21 males and 9 females. Speech recordings, student and researcher logs and the notes of the class teacher were used as data collection tools in the surveillance method of the research. The data collected from the voice recordings were analyzed in MAXQDA 2020, a qualitative data analysis program. While content analysis was used for the analysis of the data, discourses were coded with eight codes under two categories, “creativeness” and “supporting creativeness”. The findings of the study were supported with the data collected from student, researcher and teacher logs. In conclusion, it was found out that creative speech activites based on creative speech strategy could improve students’ creative speeches and students could develop ideas compatible with all the dimensions of creativeness and that the activities could affect students’ attitude towards the lesson and speech, the classroom climate and peer relationships positively.

Anahtar Kelimeler

• Creativity
• creative speech
• speech strategies
• speaking skill

Yaratıcı Konuşma Stratejisinin Öğrencilerin Yaratıcı Konuşmalarına Yansıması

Öz

Bu araştırmanın amacı yaratıcı konuşma stratejisine dayalı etkinlik uygulamalarının ikinci kademe öğrencilerinin yaratıcı konuşmalarına yansımasını ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yöntemi ile modellenmiştir. Araştırma, bir ortaokulun altıncı sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Çalışma grubu 21’i erkek, 9’u kız olmak üzere 30 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada gözlem yöntemi, ses kayıtları, öğrenci ve araştırmacı günlükleri ve ders öğretmeninin notları veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Ses kayıtlarından elde edilen veriler bir nitel veri analiz programı olan MAXQDA 2020 programında analiz edilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi kullanılmış, söylemler “yaratıcılık” ve “yaratıcılığı destekleme” olmak üzere iki kategori altındaki sekiz kod ile kodlanmıştır. İncelenen duruma dair detaylı bir betimleme sunulabilmesi açısından çalışmadan elde edilen bulgular öğrenci, araştırmacı ve öğretmen günlüklerinden elde edilen verilerle desteklenmiştir. Araştırma sonucunda yaratıcı konuşma stratejisine dayalı yaratıcı konuşma etkinliklerinin öğrencilerin yaratıcı konuşmalarını geliştirdiği, öğrencilerin yaratıcılığın tüm boyutlarına uygun fikirler geliştirebildikleri; etkinliklerin öğrencilerin derse ve konuşmaya dair tutumuna, sınıf iklimine ve akran ilişkilerine olumlu katkı sağladığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Yaratıcılık
• yaratıcı konuşma
• konuşma stratejileri
• konuşma becerisi

Kaynakça

1. Ak, E. (2011). Yaratıcı yazma tekniklerinin ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersindeki yazılı anlatım becerileri üzerindeki etkisi (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
2. Akdağ, M. ve Güneş, H. (2003). Öğretmen rolünün yaratıcı bir sınıf ortamı oluşturmasındaki önemi. Milli Eğitim Dergisi, 159, 60-73.
3. Aktaş, E., ve Bayram, B. (2021). Anlatma becerileri kapsamında 1-8. sınıf Türkçe ders kitaplarına bir bakış: Konuşma ve yazma stratejilerinin kullanımı. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(1), 1-18.
4. Almeida, L. S. , Prieto, L. P., Ferrando, M., Oliveira, E. ve Ferrándiz, C. (2008). Torrance Test of creative thinking. Thinking Skill and Creativity, 3(1), 53-58.
5. AlMutairi, A. N. M. (2015). The effect of using brainstorming strategy in developing creative problem solving skills among male Students in Kuwait: A field study on saud Al-Kharji School in Kuwait City. Journal of Education and Practice, 6(3), 136-145.
6. Aydın Ceran, S. (2010). Yaratıcı düşünme teknikleri ile geliştirilen fen etkinliklerinin öğrenci başarısı ve tutumuna etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
7. Aykaç, M. (2011). Türkçe öğretiminde çocuk edebiyatı metinleriyle kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin anlatma becerilerine etkisi. Turkish Studies, 8(9), 671-682.
8. Aykaç, M. ve Çetinkaya, G. (2013). Yaratıcı drama etkinliklerinin Türkçe öğretmen adaylarının konuşma becerilerine etkisi, Turkish Studies, 8(9), 671-682.

9. Aytaş, G., ve Uysal, B. (2014). 7. sınıf öğrencilerinde yaratıcı drama algısının akademik başarıya etkisi. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 2(10), 68-99.
10. Bayrakdar, E. ve Maltepe, S. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde akran değerlendirmenin konuşma becerisine etkisi. Aydın Tömer Dil Dergisi, 6(1), 1-23.
11. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Erkan Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2019). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
12. Chomsky, N. (1957). Syntactic structures. Paris: Mouton Publishers.
13. Çelik, E. A. (2015). 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde yaratıcı düşünme etkinliklerinin kullanımı (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü. Aydın.
14. Demir, S. ve Gül Özdil, B. (2019). Öğretmen görüşlerine göre ortaokul öğrencilerinin konuşma becerileri. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 865-881.
15. Demir, T. (2012). Türkçe eğitiminde yaratıcı yazma becerisini geliştirme ve küçürek öykü. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(19), 343-357.
16. Doğan, F. N., ve Sinan, A. T. (2024). Konuşma yöntem ve teknikleri bakımından Türkçe ders kitapları. International Journal of Languages' Education and Teaching, 12(2), 38-56.
17. Edgar, D. W., Faulkner, P., Franklin, E., Knobloch, N. A. ve Morgan, A. C. (2008). Creative thinking: Opening up a world of thought. Technique, (4), 46-49.
18. Erdoğan, R., ve Çelikpazu, E. E. (2020). İlkokul 4. sınıf Türkçe dersinde yansıtıcı düşünme destekli yaratıcı yazma çalışmalarının öğrencilerin yaratıcı yazma becerilerine etkisinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1436-1467.
19. Erol, T. (2024). Yaratıcı düşünme ve Türkçe eğitimi. International Journal of Language Academy, 11(46), 142-164.
20. Ersoy, E., ve Başer, N. E. (2009). İlköğretim 6. Sınıf öğrencilerinin yaratıcı düşünme düzeyleri. Journal of International Social Research, 2(9), 128-197.
21. Et, E. ve Dilber, N. Ç. (2022). Karikatürle yazma çalışmalarının ortaokul öğrencilerinin yaratıcı yazma başarısına etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 10(2), 291-308.
22. Eyüp, B., ve Kansızoğlu, N. (2021). 6. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki konuşma etkinlikleri üzerine bir inceleme. Trakya Eğitim Dergisi, 11(1), 366-385.
23. Guilford, J. P. (1973). Characteristics of creativity. Springfield, IL: Illinois State Office of the Superintendent of Public Instruction.
24. Gülel, G. (2006). Sınıf öğretmeni adaylarının yaratıcılık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Pamukkale Üniversitesi örneği) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
25. Gündüz, O. Şimşek, T. (2015). Anlatma teknikleri 2: Uygulamalı konuşma eğitimi. Ankara: Grafiker Yayıncılık.
26. Güneş, F. (2021). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
27. Güven, A. Z. (2014). Ortaokul Türkçe derslerinde yaratıcı düşünme becerisinin kazandırılmasına ilişkin öğretmen görüşleri. The Journal of Academic Social Science, (6), 1-22.
28. Kara, Ö. (2014). Türkçe eğitiminde drama yönteminin kullanılması üzerine bir kaynakça denemesi. International Journal of Languages' Education and Teaching, 2(2), 177-199.
29. Karasar, N. (2019). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar ilkeler teknikler. Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık.
30. Kardaş, M. N. (2016). Yaratıcı dramanın öğrencilerin konuşma kaygılarının giderilmesine etkisi. Journal of International Social Research, 9(45), 598-604.
31. Kemiksiz, Ö. (2021). Konuşma ve sınıf içi uygulama örnekleri. F. Topçuoğlu Ünal (Ed.), Türkçe öğrenme ve öğretim yaklaşımları içinde (ss. 125-147). Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık.
32. Kırmızı, F. S. (2009). Türkçe dersinde yaratıcı drama yöntemine dayalı yaratıcı yazma çalışmalarının yazmaya yönelik tutuma etkisi. Yaratıcı Drama Dergisi, 4(7), 51-68.
33. Kurudayıoğlu, M. (2013). Konuşma eğitimi. İstanbul: Kriter Yayın.
34. Kurudayıoğlu, M. ve Kiraz, B. (2020). Hazırlıksız konuşma stratejileri. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (20), 167-189.
35. Kuvanç, E. B. K. (2008). Yaratıcı yazma tekniklerinin öğrencilerin Türkçe dersine ilişkin tutumlarına ve Türkçe dersindeki başarılarına etkisi (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
36. Marangoz, M. M. (2014). İlköğretim Türkçe ders kitaplarında konuşma eğitimi uygulamaları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Uşak.
37. MEB (2019). Türkçe dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.
38. Merriam, S. B. (2023). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev.). Ankara: Nobel Akademi Yatıncılık.
39. Orhan, S., Kırbaş, A., ve Topal, Y. (2012). Görsellerle desteklenmiş altı şapka düşünme tekniğinin öğrencilerin konuşma becerilerini geliştirmesine etkisi. Electronic Turkish Studies, 7(3), 1893-1909.
40. Özbay, M. (2005). Ana dili eğitiminde konuşma becerisini geliştirme teknikleri. Journal of Qafqaz University, 16, 177-184.
41. Öztürk, Ö. (2017). İlkokul 3. sınıf Türkçe dersinde yaratıcı drama yönteminin konuşma becerilerini geliştirmeye etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bartın Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bartın.
42. Polat, M., ve Ünal, Ö. K. F. T. (2024). Ortaokul 6. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerde kullanılan konuşma yöntem ve tekniklerinin incelenmesi. The Journal of Academic Social Science, (107), 457-468.
43. Robson, C. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri: Gerçek dünya araştırması. Ankara: Anı Yayıncılık.
44. Sivrioğlu, S. (2014). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yaratıcı dramanın konuşma becerisine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
45. Sternberg, R. J. (2006). The nature of creativity. Creativity Research Journal, 18(1), 8798.
46. Sungur, N. (1997). Yaratıcı düşünce. İstanbul: Evrim Yayıncılık.
47. Şengül, Ö. A. ve Ünal, F. T. (2018). Yaratıcı drama yönteminin öğretmen adaylarının iletişim becerilerine etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 1149-1161.
48. Temizyürek, F. (2007). İlköğretim ikinci kademede konuşma becerisinin geliştirilmesi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 40(2), 113-131.
49. Temizyürek, F., Erdem, İ., ve Temizkan, M. (2011). Konuşma eğitimi: Sözlü anlatım. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
50. Torrance, E. P. (1966). Torrance Test Of creative thinking. Technical Manual. Princeton: Personnel Press Inc.
51. Torrance, E. P. ve Shaughnessy, M. F. (1998). An interview with E. Paul Torrance: About creativity. Educational Psychology Review, 10, 441-452.
52. Türkel, A. (2019). Konuşma eğitimi yöntem teknik ve stratejileri. G. Çetinkaya (Ed.), Konuşma ve Eğitimi içinde (s. 137-170). Ankara: Pegem.
53. Uysal, B. (2023). Yaratıcı drama ve dil eğitimi temelli lisansüstü tezlerin eğilimleri. International Journal of Languages' Education and Teaching, 11(2), 1-13.
54. Ünal, F. T. ve Degeç, H. (2019). Öğretmen görüşlerine göre konuşma eğitiminde karşılaşılan sorunlar. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(7), 735-750.
55. Ünsal, F. ve Benzer, A. (2019). Konuşma eğitiminin program ve ders kitabı ekseninde uygulamaya yansıması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(3), 647-662.
56. Ünveren, D. (2020). Türkçe öğretiminde hayal gücü ve yaratıcılık eğitimi. OPUS International Journal of Society Researches, 15(21), 378-404.
57. Üstündağ, T. (2014). Yaratıcılığa yolculuk. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
58. Yangil, M. K. ve Topçuoğlu Ünal, F. (2019). İkna etme tekniğinin konuşma tutumu üzerindeki etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(2), 321-336.
59. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
60. Yıldırım, R. (2002). Yaratıcılık ve yenilik. İstanbul: Sistem Yayınları.
61. Yılmaz, D. ve Abacı, İ. Ç. (2023). Ortaokul Türkçe öğretmenlerinin kullandıkları konuşma yöntem ve teknikleri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 12(36), 919-936.
62. Yin, R. K. (2017). Durum çalışması araştırması uygulamaları (İ. Günbayı, Çev.). Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık.