-

Öz

With globalization, the importance of obtaining and interpreting true information has become bigger day by day, and individuals are expected to consume information effectively and produce new and scientific information by interpreting the information in written or electronic sources. So, information has accumulated in a common pool for all the nations, and it has proliferated in the hands of those who know how to reach and use it. In such an era, for producing information without distorting and for getting true information individuals have to be information literate. Efforts in improving individuals’ information literacy are supported with reading and telling skills which are in the extent of Turkish language education. Within this context, the goal of this study is to examine literacy levels of Turkish language teachers with regards to grade and gender and to define factors which they have difficulty in having information literacy. Study has been designed according to survey method and for gathering information; literacy questionnaire that is developed for teacher candidates has been implemented. Study has shown that Turkish language teacher candidates’ information literacy levels bare difference according to grades, however, no difference according to gender has been encountered.

Anahtar Kelimeler

• Information literacy, Turkish education, literacy.

Türkçe Öğretmeni Adaylarının Bilgi Okuryazarlığı Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Küreselleşme ile birlikte gerçek bilgiyi elde etmenin ve yorumlamanın önemi her geçen gün artmış, bireylerin yazılı veya elektronik kaynaklarda bilgiyi etkin olarak tüketmeleri ve sentezleyerek yeni ve bilimsel bilgiler üretmeleri istenir olmuştur. Böylece bilgi, bütün milletler için ortak bir havuzda toplanmış ve ona ulaşmasını ve kullanmasını bilenlerin elinde hızlı çoğalmıştır. Böyle bir dönemde bilgiyi çarpıtmadan oluşturmak ve gerçek bilgiye ulaşmak için bireylerin bilgi okuryazarı olmaları gerekmektedir. Bireylerin bilgi okuryazarlığını geliştirme uğraşı Türkçe öğretimi kapsamındaki anlama ve anlatma becerilerine yönelik kazanımlar ile desteklenmektedir. Bu bağlamda araştırmanın amacı Türkçe öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığı düzeylerine sınıf seviyesi ve cinsiyete bağlı olarak incelemek ve Türkçe öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığına sahip olmada zorlandıkları etmenleri tespit etmektir. Araştırma tarama modeline göre tasarlanmış ve verilerin toplanması için öğretmen adaylarına yönelik geliştirilen bilgi okuryazarlığı anketi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Türkçe öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlıkları düzeyleri sınıf seviyesine göre farklılık göstermiş olup cinsiyete göre bir farklılık bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• bilgi okuryazarlığı, Türkçe eğitimi, okuryazarlık.

Kaynakça

1. Akkoyunlu, B. (2008). Bilgi okuryazarlığı ve yaşam boyu öğrenme, 8 th International Educational Technology Conference, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
2. Aldemir, A. (2004). Öğretmen Adaylarının Bilgi Okuryazarlığı Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma: Sakarya Üniversitesi Örneği. Ankara, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Bawden, D. (2001). Information and digital literacies; a rewiew of concepts, Journal of Documentation, LVII, 2, 218-25
3. Breivik, P. S. (2000). Information literacy and life long learning: themagical partnership, http://bivir.uacj.mx/dhi/DoctosNacioInter/INFORMATIONLITERACYANDLIFELONGLEARNING.htm. Breivik, P. S. ve Ford, B. J. (1993). Promotinglearning in libraries through information literacy, American Libraries, XXIV, 1, 98-99.
4. Bruce, C. (2003). Seven faces of information literacy to wards inviting students in to new experiences, http://crm.hct.ac.ae/events/archive/2003/speakers/bruce.pdf.
5. Doyle, C. S. (1994). Information literacy in an information society: A concept for the information age. Syracuse, NY: ERIC.
6. Erdem, M. ve Akkoyunlu, B. (2002). Bilgi okuryazarlığı becerileri ve bu becerilerin ögrencilere kazandırılması için düzenlenecek öğrenme ortamlarının özellikleri. Journal of Qafqaz, 9, 125-132.
7. Hancock, V. E. (1993). Information LiteracyforLifelong Learning. http://www.libraryinstruction.com/information-literacy.html. http://tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.4f749cf2049f98.67561887*29 Mart 2012 tarihindeki erişimdir.
8. Karasar, N. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayınevi.

9. Kızıl, M.(2007). Yükseköğrenimde bilgi okuryazarlığı (Selçuk Üniversitesi örneği), Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
10. Kurbanoğlu, S. S. ve Akkoyunlu, B. (2002). Öğretmen Adaylarına Uygulanan Bilgi Okuryazarlığı Programının Etkililiği ve Bilgi Okuryazarlığı Becerileri ile Bilgisayar Öz-Yeterlik Algısı Arasındaki İlişki. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22: 98-105.
11. Kurbanoğlu, S. S. ve Akkoyunlu, B. (2007). Öğretmen eğitiminde bilgi okuryazarlığının önemi, Uluslararası Öğretmen Yetiştirme Politikaları ve Sorunları Sempozyumu, Bakü, Azerbaycan.
12. Lankshear, C.;Snyder, I. ve Green, B. (2000). Teachers and techno literacy: managing literacy, technology and learning in schools. Allen & UnwinAcademic.
13. Milli Eğitim Bakanlığı. (2006). İlköğretim Türkçe dersi öğretim programı ve kılavuzu (6-8. Sınıflar).Ankara: MEB Devlet Kitapları Müdürlüğü Yayını.
14. Owusu-Annah, E. K. (2005). Debating definitions of information literacy: enough is enough!, Emerald Group Publishing Limited, 54 (6), 366-374.
15. Özbay, M. ve Çelik, M. E. (2013). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Bilgisayar Kullanma Yeterliklerine İlişkin Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(1), 107-115.
16. Polat, C. (2005), Üniversitelerde kütüphane merkezli bilgi okuryazarlığı programlarının geliştirilmesi: Hacettepe Üniversitesi örneği, Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
17. Rader, H. B. (2002) “Information literacy 1973-2002: a selected literatüre review.” Library Trends, 51(2), 24225
18. Snavely, L. ve Cooper N. (1997). The Information Literacy Debate, TheJournal of Academic Librarianship, 23 (1), 9Spitzer, K. L.; Eisenberg Michael B. ve Lowe, C.A. (1998). Information Literacy: Essential Skills for the Information Age, Syracuse, New York: ERIC Clearing house on Information & Technology. IR-104. TDK (2013). Güncel Türkçe Sözlük. http://tdk.gov.tr/.