-

Öz

Every nation creates its own culture. It benefits from cultural characteristics of other nations while creating its own culture but it internalizes the cultural elements which it takes. Nations need to transfer the cultural elements which they carry after themselves to the next generations. This need completely sources from the requirement of existence. Language, clothing and finery, food, historic structures, philosophy of life and the values which they created can be considered among the important cultural elements of nations. Undoubtedly, these elements of culture are in relationship with each other, none of them can be considered separate from one another. The values which are important elements of the culture has become a controversial issue nowadays. Words such as “We are losing our values.”, “We should protect our values.” are frequently encountered. Change of society with the changing conditions of the world worries the society. Social scientists speed up their studies on this issue about which society worry. The issue of how teaching of values will be carried out is being discussed.

Anahtar Kelimeler

• values, teaching of values, teaching literature, curriculum.

Türk Edebiyatı Dersinin Öğretiminde Değerler

Öz

Her millet kendi kültürünü meydana getirir. Kendi kültürünü meydana getirirken başka milletlerin de kültürel özelliklerinden yararlanır fakat aldığı kültür unsurlarını kendisine uydurur. Her millet kendisine ait kültür unsurlarını gelecek kuşaklara aktarma ihtiyacı duyar. Bu ihtiyaç tamamen var olma ihtiyacından kaynaklanır. Milletlerin önemli kültür unsurları arasında dil, giyim-kuşam, yemekler, tarihi yapılar, dünya görüşü ve oluşturdukları değerler vs. sayılabilir. Hiç şüphesiz bu kültür unsurları birbirleriyle ilişki içerisindedir; hiçbiri birbirinden bağımsız düşünülemez. Önemli bir kültür unsuru olan değerler de günümüzde çok tartışılan bir konu hâline gelmiştir. “Değerlerimizi kaybediyoruz.”, “Değerlerimize sahip çıkmalıyız.” vb. söylemlerle çok sık karşılaşılmaktadır. Değişen dünya şartlarıyla beraber toplumun da değişim göstermesi toplumu tedirgin etmektedir. Sosyal bilimciler de toplumun tedirgin olduğu bu konuda çalışmalarına hız vermiştir ve değerlerin öğretiminin nasıl gerçekleştirileceği konusu günbegün tartışılmaktadır. Bu çalışmada, değerler öğretiminin nasıl gerçekleştiği, aile ve okul ortamında nasıl cereyan ettiği değerlendirilmiş ve Türk edebiyatı öğretimi açısından değerler öğretimi tartışılmıştır. Ayrıca, Türk edebiyatı dersinde, değerler öğretimi için kullanılacak bazı yöntem, teknik ve etkinlikler tanıtılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• değerler, değerler öğretimi, edebiyat öğretimi, öğretim programı.

Kaynakça

1. Atlı, G. (2002). Aile ve çocuk eğitimi üzerine sohbetler. İstanbul: Etüt Yayınları.
2. Atatürk, M.K. (1934). Nutuk. İstanbul: Devlet Matbaası.
3. Aydın, A. (2000). Gelişim ve öğrenme psikolojisi. İstanbul: Alfa Yayınları.
4. Aydın, M, Z. (2003). Ahlak öğretiminde örnek olay incelemesi yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları.
5. Çakıcı, E. (2010). Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2005 yılında tavsiye ettiği 100 temel eserdeki yerel romanlar aracılığıyla edebiyat öğretiminde değerler öğretimi üzerine bir araştırma. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
6. Dilmaç, B. (2002). İnsanca değerler eğitimi, Ankara: Nobel Yayınları.
7. Dilmaç, B. (1999). İlköğretim öğrencilerine insani değerler eğitimi verilmesi ve ahlaki olgunluk ölçeği ile eğitimin sınanması. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
8. Ekşi, H. (2003). Temel insanî değerlerin kazandırılmasında bir yaklaşım: Karakter eğitimi programları. Değerler Eğitimi Dergisi, 1, 79-96.

9. Ertan, Ö. (2003). Sosyolojik bir olgu olarak değerler. Değerler Eğitimi Dergisi, 3, 217-239.
10. Güngör, E. (1998). Değerler psikolojisi üzerine araştırmalar. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
11. Hökelekli, H. (1998). Çocukta ahlak gelişimi ve eğitimi, çocuk gelişimi ve eğitimi. İstanbul: Ensar Neşriyat.
12. İşcan Demirhan, C. (2007). İlköğretim düzeyinde değerler eğitimi programının etkililiği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi.
13. Kaplan, M. (2000). Kültür ve dil. İstanbul: Dergâh Yayınları.
14. Kıncal, R. (2002).Vatandaşlık bilgisi. Ankara: Mikro Yayınları.
15. MEB. (2005). Ortaöğretim Türk Edebiyatı Dersi 9., 10., 11., 12., Sınıflar Öğretim Programı, Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü.
16. Özbay, M. (2006). Türkçe özel öğretim yöntemleri I. Ankara: Öncü Kitap.
17. Özden, Y. (1998).Eğitimde dönüşüm, eğitimde yeni değerler. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
18. Şen Ü. (2007). Milli Eğitim Bakanlığının 2005 yılında tavsiye ettiği 100 temel eser yoluyla Türkçe eğitiminde değerler öğretimi üzerine bir araştırma. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. Tekin, T. (2008). Orhon Yazıtları. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
19. Uyar Y. (2007). Türkçe öğretiminde kültür aktarımı ve kültürel kimlik geliştirme. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.