-

Öz

The aim of this study is to analyze the texts in the Ministry of Education Publication Turkish coursebook for primary education 6,7 and 8th grades in terms of knowledge types. 2011 print year Ministry of Education Publications 6,7 and 8th grades Turkish coursebooks form the basis of the study. 55 texts in the Turkish coursebooks take place in the sampling of the study. In the study, knowledge sentences were identified by making document analysis on the texts in the Turkish coursebooks. By conducing the categorizational content analysis of the foraged knowledge sentences, these sentences were encoded into six knowledge types of epistemology (casual knowledge, scientific knowledge, technical knowledge, art knowledge, religious knowledge, philosophical knowledge) and into the frame that was formed according to the class level, theme, and text type. In the study, the data was analyzed by using the descriptional statistics techniques. According to the analysis, on the 6th grade coursebook 203, 7th grade 178, th grade 137 knowledge sentences were identified. This result shows that Turkish coursebooks do not correspond to the cognitive development of the students.

Anahtar Kelimeler

• Turkish coursebooks, epistemology, knowledge types.

Türkçe Öğretiminde Epistemolojik Bir Yaklaşım

Öz

Bu araştırmanın amacı Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin bilgi türleri yönünden incelenmesidir Araştırmanın çalışma evrenini 2011-2012 eğitim öğretim yılında Türkiye’de ilköğretim okullarında kullanılan ders kitapları oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde 2011 MEB Yayınları 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki 55 metin yer almaktadır. Araştırmada, Türkçe ders kitaplarındaki metinler üzerinde doküman incelemesi yapılarak bilgi cümleleri tespit edilmiştir. Elde edilen bilgi cümleleri üzerinde kategorisel içerik analizi yapılarak bilgi cümleleri epistemolojideki altı bilgi türüne (gündelik bilgi, bilimsel bilgi, teknik bilgi, sanat bilgisi, dinî bilgi, felsefî bilgi) ve sınıf düzeyi, tema, metin türüne göre oluşturulmuş yapılandırılmış çerçeveye kodlanmıştır. Araştırmada betimsel istatistik teknikleri kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Yapılan analizlere göre 6. sınıf ders kitabında 203, 7. sınıfta 178, 8. sınıfta ise 137 bilgi cümlesi tespit edilmiştir. Bu sonuç, Türkçe ders kitaplarının öğrencilerin zihinsel gelişimleriyle paralel hareket etmediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe ders kitapları, epistemoloji, bilgi türleri.

Kaynakça

1. Baç, M. (2007). “Epistemoloji”. (Ed.: Ahmet Cevizci). Felsefe Ansiklopedisi içinde (s. 567-581), Babil Yayıncılık, İstanbul.
2. Bilgin, N. (2000). İçerik analizi. İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
3. Bolay, S. (2007). Felsefeye giriş, Ankara: Akçağ Yayınları.
4. Büyüköztürk, Ş. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
5. Cevizci A. (2010). Bilgi Felsefesi. İstanbul: Say Yayınları.
6. Cevizci, A. (2009). Felsefeye giriş. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
7. Coşkun, E. (2005). İlköğretim öğrencilerinin öyküleyici anlatımlarında bağdaşıklık, tutarlılık ve metin elementleri. Gazi Üniversitesi Ankara. Yayımlanmamış Doktora Tezi.
8. Çakır, Ö. (2003). Yazma öğretiminde süreç yaklaşımına dayalı programın yazılı anlatım becerisini geliştirmedeki rolü. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,6 (9), (s.27-42).

9. Çıkrıkçı, S. (2004). İlköğretim öğrencilerinde özetleme becerisinin gelişimi. Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitütüsü. Yayımlanmamış Doktora Tezi.
10. Çotuksöken, B. (2003). Bilgi üzerine birkaç söz. Felsefe Söyleşileri 1-2, Marmara Üniversitesi, Marmara Eğitim Vakfı.
11. Çüçen, A. Kadir. (2010). Orta çağ ve rönesans’ta felsefe. Bursa: Ezgi Kitabevi.
12. Çüçen, A. Kadir. (2009). Bilgi felsefesi. Bursa: Asa Kitabevi.
13. Çüçen, A. Kadir. (2000). Orta çağ felsefesi tarihi. İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
14. Dilidüzgün, Ş. (2008). Türkçe öğretiminde metindilbilimsel bağlamda uygulamalı bir yaklaşım. İstanbul Üniversitesi, İstanbul Yayımlanmamış Doktora Tezi.
15. Engin, A. Osman. (2005). Bilginin insan hayatındaki yeri ve önemi. Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:11 (s. 427-453).
16. Günay, D. (2007). Modern bilimin doğuşu ve gelişimi, Ders notları, Karaelmas Üniversitesi, Zonguldak.
17. Kaptan, S. (1998). Bilimsel araştırma ve istatistik Teknikleri. Ankara: Bilim Kitap.
18. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Nobel Yayınevi.
19. Kuzu, T. (2003). Etkileşimsel modele uygun okuma öğretiminin türkçe bilgilendirici metinleri anlama düzeyine etkisi. Ankara Üniversitesi. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi.
20. Millî Eğitim Bakanlığı. (2009). Bilgi kuramı dersi öğretim programı, Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları. Millî Eğitim Bakanlığı. (2011). Millî Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
21. Oymak, R. (2009). Garrett modeli’ne dayalı sözce üretim becerisi geliştirme yönteminin etkisi, Ankara Üniversitesi.Yayımlanmamış Doktora Tezi.
22. Öner, N. (1998). Bir bilgi türü olarak din. Felsefe Dünyası, Sayı: 29.
23. Seven, M. Ali (2004). Eğitimde bilginin felsefî temelleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 4, Sayı:2, Erzurum.
24. Tunalı, İ. (2009). Felsefeye giriş. İstanbul: Altın Kitaplar, İstanbul.
25. Türk Dil Kurumu. (2005). Türkçe sözlük. Ankara:TDK Yayınları.
26. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2000). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Gözden Geçirilmiş 2. Baskı), Ankara: Seçkin Yayıncılık.