2;0-4;0 Yaş Aralığındaki Çocuklar Tarafından Üretilen Rica Sözceleri Üzerine Bir Analiz Çalışması
Öz
Çocukların iletişim amaçlı ilk üretimleri, gereksinimlerini aktardıkları ricalardır. Ricaların iletişimsel rollerden etkilenerek farklı biçimlerde üretilebildiği görülmektedir. Bu araştırmada; çocukların farklı etkileşimlerdeki rollerinin, rica sözcelerine yansıması konu edilmiştir. Çalışmanın amacı 2;0-4;0 yaş aralığındaki çocukların farklı bağlamlarda, ne tür rica sözceleri ürettiklerine ilişkin saptamalar yapılmasıdır. Katılımcı gözlem ve içerik çözümlemesi yöntemlerinin kullanıldığı çalışmanın örneklem grubu küme örnekleme tekniğiyle oluşturulmuştur. Edinim çalışmalarında 6 aylık dönemlerin önem taşıdığı sayıltısından hareketle her altı aylık dönem için 8’er çocuk seçilmiştir. Yapılandırılmamış alan çalışması niteliğinde toplanan doğal konuşma verisinin çözümlenmesinde kategori ve frekans analizleri kullanılmıştır. Çalışmanın kuramsal temelini oluşturan Dore (1978) ricaları; bilgi, eylem ve izin/onay isteme biçiminde üç alt kategoriye ayırmıştır. Çalışmanın temel bulgularına göre ricaların kullanım hiyerarşisi; eylem isteme>izin/onay isteme>bilgi isteme biçimindedir. Ricaların genellikle emir, bildirim ve soru biçimlerinde aktarıldığı; eylem istemede emir biçiminin, bilgi istemede ne/kim sorularının, izin/onay istemede ise evet/hayır sorularının kullanıldığı, dinleyici-konuşucu rollerinin ve yaşın rica üretimi açısından değişken değeri taşıdığı gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Axia, G. ve Baroni, M. S. (1985). Linguistic Politeness at Different Age Levels. Chıld Development, 56. 918-927.
- Bates, E. (1976). Language and context. Studies in the acquisition of pragmatics. New York: Academic Press.
- Coggins, T. E. ve Carpenter, R. L. (1981). The Communicative Intention Inventory: A system for observing and coding children’s early intentional communication. Applied Psycholinguistics, 2, 235-251.
- Dore, J. (1974). A pragmatic description of early language development. Journal of Psycholinguistic Research, 3, 343-350.
- Dore, J. (1975). Holophrases, speech acts and language universals. Journal of Child Language, 2, 21-40.
- Dore, J. (1978). Conditions for the Acquisition of Speech Acts: I. Markova (Ed.), The Social Context of Language. Chichester: Wiley.
- Eken, N. T. (2008). 4;00-6;00 Yaş Aralığında İletişimsel Amaç Kullanımı. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
- Eken, T. ve Gökmen, S. (2009) Turkish Children’s Usages of Communicative Intentions: Essays on Turkish Linguistics Proceedings of the 14th International Conference on Turkish Linguistics, August 6-8, 2008. (Ed. Sıla Ay, Özgür Aydın, İclâl Ergenç, Seda Gökmen, Selçuk İşsever and Dilek Peçenek). Harrassowitz Verlag: Wiesbaden. 321-330.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Alan Eğitimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
N Eken
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
28 Ekim 2014
Gönderilme Tarihi
28 Ekim 2014
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2014 Cilt: 2 Sayı: 4
