Araştırma Makalesi

Yazma Eğitiminde Öz Belirleme: 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yazma Etkinlikleri

Cilt: 14 Sayı: 3 31 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Yazma Eğitiminde Öz Belirleme: 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yazma Etkinlikleri

Öz

Bu araştırmanın amacı, 2025-2026 eğitim öğretim yılında okutulan 6. sınıf Türkçe ders kitabındaki yazma etkinliklerinin öz belirleme kuramı açısından uygunluğunu incelemektir. Nitel araştırma desenlerinden durum araştırmasıyla yürütülen çalışmada, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan ders kitabındaki metin üretimine dayalı yirmi üç yazma etkinliği incelenmiştir. Veriler; öz belirleme kuramının özerklik, yeterlilik ve ilişkili olma gereksinimleri temel alınarak geliştirilen kodlama kitabı ve dereceli değerlendirme anahtarı aracılığıyla tümdengelimli içerik çözümlemesine tabi tutulmuştur. Kodlama güvenirliği, etkinliklerin bir bölümünün ikinci bir kodlayıcı tarafından bağımsız olarak kodlanmasıyla sınanmış ve yeterli düzeyde bulunmuştur. Bulgular, etkinliklerin en güçlü biçimde yeterlilik gereksinimini destekleyici göstergeler içerdiğini; özerklik gereksinimine yönelik göstergelerin orta düzeyde kaldığını; ilişkili olma gereksinimine yönelik göstergelerin ise görece sınırlı olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak ders kitabının yazma görevlerini yapılandırma açısından güçlü olduğu ancak yazma eylemini anlamlandırma, paylaşma ve iş birliği içinde üretme boyutlarında geliştirilmeye açık yönler taşıdığı belirlenmiştir. Çalışma, yazma etkinliklerinin tasarımında üç temel psikolojik gereksinimi destekleyici göstergelerin daha dengeli biçimde yer alması gerektiğini önermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Erciyes Üniversitesi Araştırma Dekanlığı Bilimsel Makale Destek Koordinatörlüğü

Etik Beyan

Bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir.

Teşekkür

Bu makaleye sağladıkları dil ve imla düzeltme hizmetleri için Erciyes Üniversitesi Araştırma Dekanlığı Bilimsel Makale Destek Koordinatörlüğü Makale Düzenleme Ofisine teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Aitken, A. A. (2023). More motivating than cherry pie? The writer(s) within community model of writing through a motivation theory lens. In X. Liu, M. Hebert, & R. A. Alves (Eds.), The hitchhiker's guide to writing research (pp. 53-71). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-36472-3_4
  2. Amoura, C., Berjot, S., Gillet, N., Caruana, S., Cohen, J., & Finez, L. (2015). Autonomy-supportive and controlling styles of teaching: Opposite or distinct teaching styles? Swiss Journal of Psychology, 74(3), 141-158. https://doi.org/10.1024/1421-0185/a000156
  3. Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives (Complete ed.). Longman.
  4. Armut, M., & Başar, T. (2025). Türkçe 5. sınıf ders kitabındaki etkinliklerin işlev temelli dil yapıları / söz varlığı ve taksonomik düzeyleri. Milli Eğitim, 54(1), 709-758. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1710286
  5. Assor, A., Kaplan, H., & Roth, G. (2002). Choice is good, but relevance is excellent: Autonomy-enhancing and suppressing teacher behaviours predicting students’ engagement in schoolwork. British Journal of Educational Psychology, 72(2), 261-278. https://doi.org/10.1348/000709902158883
  6. Bahar, M. A. (2021). Türkçe öğretiminde öz belirleme. M. Müldür & S. Aslan (Ed.), Uygulama örnekleriyle Türkçe öğretiminde çağdaş yaklaşımlar içinde (2. bs., ss. 299-328). Anı.
  7. Bahşi, N. (2021). Ortaokul 8. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan yazma etkinliklerinin incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 14(87), 15-32. https://doi.org/10.29228/JASSS.52773
  8. Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (1995). The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117(3), 497-529. https://doi.org/10.1037/0033-2909.117.3.497

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkçe Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

8 Şubat 2026

Kabul Tarihi

6 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Karayel, Ö. F., & Bahar, M. A. (2026). Yazma Eğitiminde Öz Belirleme: 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yazma Etkinlikleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 14(3), 472-498. https://doi.org/10.16916/aded.1884383
AMA
1.Karayel ÖF, Bahar MA. Yazma Eğitiminde Öz Belirleme: 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yazma Etkinlikleri. Lisans. 2026;14(3):472-498. doi:10.16916/aded.1884383
Chicago
Karayel, Ömer Faruk, ve Mehmet Ali Bahar. 2026. “Yazma Eğitiminde Öz Belirleme: 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yazma Etkinlikleri”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14 (3): 472-98. https://doi.org/10.16916/aded.1884383.
EndNote
Karayel ÖF, Bahar MA (01 Temmuz 2026) Yazma Eğitiminde Öz Belirleme: 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yazma Etkinlikleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14 3 472–498.
IEEE
[1]Ö. F. Karayel ve M. A. Bahar, “Yazma Eğitiminde Öz Belirleme: 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yazma Etkinlikleri”, Lisans, c. 14, sy 3, ss. 472–498, Tem. 2026, doi: 10.16916/aded.1884383.
ISNAD
Karayel, Ömer Faruk - Bahar, Mehmet Ali. “Yazma Eğitiminde Öz Belirleme: 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yazma Etkinlikleri”. Ana Dili Eğitimi Dergisi 14/3 (01 Temmuz 2026): 472-498. https://doi.org/10.16916/aded.1884383.
JAMA
1.Karayel ÖF, Bahar MA. Yazma Eğitiminde Öz Belirleme: 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yazma Etkinlikleri. Lisans. 2026;14:472–498.
MLA
Karayel, Ömer Faruk, ve Mehmet Ali Bahar. “Yazma Eğitiminde Öz Belirleme: 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yazma Etkinlikleri”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, c. 14, sy 3, Temmuz 2026, ss. 472-98, doi:10.16916/aded.1884383.
Vancouver
1.Ömer Faruk Karayel, Mehmet Ali Bahar. Yazma Eğitiminde Öz Belirleme: 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Yazma Etkinlikleri. Lisans. 01 Temmuz 2026;14(3):472-98. doi:10.16916/aded.1884383

88x31.png

Ana Dili Eğitimi Dergisi Creative Commons Alıntı-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.