İstiklal Marşı’nın Anlaşılma Düzeyinin Tespitine Yönelik Betimsel Bir Çalışma (Lise ve Üniversite Öğrencileri Örneği)

Öz

Bu çalışmada Mehmet Akif’in Türk milletinin tarihine yön veren bağımsızlık mücadelesi neticesinde kaleme aldığı ve edebî unsurlardan ziyade millî bir değer olan İstiklal Marşı’ndaki bazı anahtar kelimelerin lise son sınıf ve üniversite son sınıf öğrencileri tarafından bilinme durumları değerlendirilmiştir. Çalışma için 22 anahtar kelimenin yer aldığı görüşme formu kullanılmıştır. Hazırlanan form (İstiklal Marşı’nın yer aldığı bir nüsha ile), Kilis ilindeki devlet liselerinde son sınıfta öğrenim gören 111 öğrenci ve Kilis 7 Aralık Üniversitesi’nde değişik bölümlerde okuyan 111 öğrenci olmak üzere toplamda 222 öğrenciye uygulanmıştır. Çalışmada ulaşılan bulgular; öğrencilerin İstiklal Marşı’ndaki anahtar kelimeleri bilme/bilmeme düzeylerinin cinsiyete, bölüme ve eğitim kademelerine göre istatistiksel açıdan bazı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Mehmet Akif Ersoy
• İstiklal Marşı
• millî değer
• lise
• üniversite

A Descriptive Study for Understanding to What Degree the Turkish National Anthem is Recognised (Sample of High School and College Students)

Öz

In this study,the knowledge level of final year high school students and final year undergraduate students in some key words of the Turkish National Anthem written by Mehmet Akif in consequence of Turkish war of independence which shapes the history of Turkish nation is evaluated. The Turkish National Anthem is regarded as a national value rather than a literary work. In the present study, an interview form comprising of 22 key words was used. The prepared form (with a copy of the National Anthem) was applied to a total of 222 students consisting of 111 students in state schools in Kilis and 111 students in different departments in Kilis 7 Aralık University. According to the results obtained in the study, knowledge levels of the students about the key words in the National Anthem statistically vary with respect to gender, department and stage of education.

Anahtar Kelimeler

• Mehmet Akif Ersoy
• the National Anthem
• national value
• high school
• university

Kaynakça

1. Acar, K. (2018). İstiklal Marşı’nın söz varlığı üzerinde analitik bir inceleme denemesi.” TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 6(13), 370-381.
2. Aktaş, Ş. (1989). Mehmet Akif ve insan. Hece (Mehmet Akif Özel Sayısı), 133, 25-37.
3. Alev, K. (2014). İstiklal Marşı’nın kültürel kodları ve metinler arası ilişkiler. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 3, 11-25.
4. Arslan, A. (2013). Üniversite öğrencilerinin İstiklal Marşı’ndaki anahtar kelimeleri bilme durumları. Turkish Studies, 8(1), 735-746.
5. Atalay Mazlum, A. ve Mazlum, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde araştırma yönteminin belirlenmesi. Route Educational and Social Science Journal, 4(4), 1-21.
6. Atasoy, F.O. (2010). İstiklal Marşı’nın noktalaması. International Periodical for the Languager, Literature and History of Turkish or Turkic, 5(3), 763-789.
7. Aydoğan, B. (1997). Mehmet Akif Ersoy’un meyhane ve mahalle kahvesi şiirleri üzerine bir değerlendirme. Türkoloji Araştırmaları, 85-106.
8. Ayvazoğlu, B. (1986). İstiklal Marşı tarihi ve anlamı. İstanbul: Tercüman Yayınları.

9. Baş, S. (2012). Bir merhamet şairi olarak Mehmet Akif. Turkish Studies, 7(2), 193-217.
10. Boşnakoğlu, H. (1981). İstiklal Marşı şairimizin istiklal harbindeki vaazları. İstanbul: Er-Tu Matbaası.
11. Büyüköztürk, Ş.; Kılıç Çakmak, E.; Akgün, Ö. E.; Karadeniz, Ş.; Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
12. Canım, R. ve Çalık, E. (2007). Mehmet Akif Ersoy ve İstiklal Marşı. İstanbul: Nüve Kültür Merkezi.
13. Çapku, A. (2017). Mehmet Akif Ersoy’un şiirlerinde ilahi adalet ve kötülük meselesi. RumeliDe Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 8, 43-49.
14. Çetin, N. (2010). İstiklal Marşımızın tarihî, edebî, dinî ve kültürel kaynakları. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim, 121, 6-32.
15. Çetin, N. (2013). Emperyalizme direnen Türk: Mehmet Akif Ersoy, Ankara: Akçağ Yayınları.
16. Çetin, N. (2014). İstiklal Marşı’mızı anlamak. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi, 21(2), 25-92.
17. Çetişli, İ. (2004). Metin tahlillerine giriş I. Ankara: Akçağ Yayınları.
18. Demirli, E.(2011). Mehmet Akif’in şiirlerinde tasavvuf: Safahat’ı bir tasavvuf-ahlak metni olarak okumak (Ed. Vahdettin Işık), Uluslararası Mehmet Akif Ersoy Sempozyumu Bildiriler Kitabı (s.135-153), İstanbul: Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yayınları.
19. Durmuş, S. (2013). İstiklal Marşı ve Akif’i yeniden anlamak. İstanbul: Alioğlu.
20. Ercilasun, B. (1987). Mehmet Akif’in şiirlerinde kadın ve aile temi. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 5(1), 34-40.
21. Ergin, M. (1986). Atatürk ve Akif. Milli Kültür Dergisi, 55, 2-5.
22. Erol, K. (2014). Mehmet Akif’in şiirlerinde iki anahtar kelime: “cehalet” ve “kavmiyet”. Journal Of International Social Research, 7(32), 95-110.
23. Fergan, E.E. (1938). Mehmet Akif hayatı-eserleri. İstanbul: Abdullah Işıklar Kitabevi.
24. Gökyay, O.S. (1986). Mehmet Akif Ersoy’un dili üzerine. Milli Kültür Dergisi, 55, 10-17.
25. Gündoğdu, B. (2009). Azerbaycan’da Mehmet Akif hayranı bir şair: Bahtiyar Vahabzade (Ed. G. Yıldız vd.) I. Uluslararası Mehmet Akif Ersoy Sempozyumu (ss. 127-129). Burdur: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi.
26. Gündüzalp, S. (2008). Mehmet Akif Ersoy hayatı ve eserlerinden seçmeler. İstanbul: Zafer Yayınları.
27. İmamoğlu, A. (2010). Mehmet Akif’te medeniyet kavramı. Journal of Islamic Research, 21(3), 165-171.
28. İşcan, A. ve Şimşek, Y. (2012). Üniversite öğrencilerinin İstiklal Marşı algısı. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(20), 348-360.
29. Kaplan, M. (2010). Kültür ve dil. İstanbul: Dergâh Yayınları.
30. Karabulut, M. (2014, Mart). Kültür hayatımızda Mehmet Akif Ersoy ve İstiklal Marşı konulu konferans metni, Adıyaman: Adıyaman Üniversitesi. http://turkoloji.cu.edu.tr, Erişim Tarihi: 01.03.2021.
31. Karagöz, B. ve Şimşek, Y. (2017). Türkçe öğretmeni adaylarının Mehmet Akif Ersoy’a ilişkin görüşleri. Ekev Akademi Dergisi, 21(72), 13-30.
32. Karataş, E. (2009). Mehmet Akif Ersoy’un kadın konusuna yönelik çevirileri ve Safahat’ta kadın olgusu. (Ed. G. Yıldız vd.) I. Uluslararası Mehmet Akif Ersoy Sempozyumu (ss. 247-257). Burdur: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi.
33. Kaymaz, R. (2009). Mehmet Akif Ersoy ve İstiklal Marşı. Ankara: Akçağ Yayınları.
34. Kılıç, A.F. (2008). Milli yürek Mehmet Akif Ersoy’un din ve toplum anlayışı. İstanbul: Değişim.
35. Kır, İ. (1988). Mehmet Akif Ersoy’un görüşlerinin sosyolojik analizi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
36. Kocakaplan, İ. (2015). İstiklal Marşımız ve Mehmet Akif Ersoy. İstanbul: Türk Edebiyat Vakfı.
37. Koçak, M (2016). Mehmet Akif Ersoy, Necip Fazıl Kısakürek ve Sezai Karakoç şiirlerinde bir medeniyet öncüsü olarak Hz. Muhammed. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 8, 203-222. DOI: 10.16947 Ifsmiq,281699.
38. Kurnaz, C. (1986). Akif’in şiirlerinde halka hitap etme düşüncesinden kaynaklanan özellikler. Milli Kültür Dergisi, 55.
39. Okay, O. (2008). Mehmet Akif’in karakteri ve sanatı. Hece (Mehmet Akif Özel Sayısı), 133, 8-24.
40. Özgen, M. (2013). Mehmet Akif Ersoy’un Türk eğitimine katkıları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(27), 1-22.
41. Sağer, T. (2010). İstiklal Marşı ve besteleri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(5), 214-226.
42. Sarı, M. (2003). Mehmet Akif Ersoy’un bir şiirinde karamsarlık ve ümit. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2-3), 167-191.
43. Şimşek, T. (2015). Mehmet Akif’in poetikası. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 55, 105-120.
44. Tay, B. ve Nalçacı, A. (2020). İstiklal Marşı’mızda değerler. Değerler Eğitimi Dergisi, 18(40), 243-275.
45. Tekşan, K. ve Çelik, G. (2014). Mehmet Akif Ersoy’un şiirlerinin Türkçe öğretiminde kullanımı. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 3(1), 30-46.
46. Temizkan, M. (2010). Türkçe öğretiminde yaratıcı yazma becerilerinin geliştirilmesi. Türklük Bilimi Araştırmaları, XXVII, 621-643.
47. Temizyürek, F. ve Kansızoğlu, H. B. (2016). Mehmet Akif’in Safahat adlı eserinde yer alan şiirlerin çocuk edebiyatı ölçütlerine göre hikâyeleştirilmesi. Çocuk ve Medeniyet, 1, 151-171.
48. Timurtaş, F.K. (2002). İstiklal Marşı ve Mehmet Akif Ersoy. Belgelerle Türk Tarihi Dergisi, 62, 16-21.
49. TDK. (2005). Türkçe sözlük. Ankara: TDK Yayınları.
50. Uç, H. (2009). Mehmet Akif’in hayatı ve eserlerindeki ruhi değişmelerin psikanalitik yorumu. (Ed. G. Yıldız vd.) I. Uluslararası Mehmet Akif Ersoy Sempozyumu, (ss. 355-383). Burdur: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi.
51. Yaşar, Y. (2018). Türkiye’de millî marşın kabulünde güfte ve beste tartışmaları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
52. Zavotçu, G. (2017). İstiklal Marşı’nın temel kavramları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 6(4), 2414-2435.