This study examined science teachers' informal reasoning regarding biotechnological applications. The study was conducted using phenomenology design. The study group was formed using an easily accessible sampling. The study included six science teachers who volunteered to participate and were knowledgeable about biotechnological applications. Data were collected through interviews and analyzed using content analysis. Science teachers' informal reasoning was classified into rational, emotional, and intuitive reasoning types. The factors influencing participants' reasoning regarding biotechnological applications were analyzed using the sociology/culture (S), environment (E), economy (E), science (S), technology (T), ethics/morality (E) and policy (P) dimensions (SEE-STEP model). Research findings indicate that science teachers mostly use rational reasoning regarding biotechnological applications. This suggests that the teachers adopt a scientific and analytical approach. However, emotional and intuitive reasoning were also found to be effective in certain situations, particularly in matters that referenced ethical and social values. This demonstrates that teachers balance scientific knowledge with ethical and social responsibilities. The use of emotional reasoning demonstrates that teachers demonstrate sensitivity to ethical values and individuals' emotional needs, independent of scientific data. Participants generally mentioned intuitive reasoning in matters where they could not directly access scientific data and used this method only as a complementary tool. This suggests that science teachers make decisions based largely on scientific foundations and use intuitive evaluations to a limited extent. However, intuitive reasoning should not be completely excluded, reflecting individuals' efforts to cope with uncertainties beyond scientific knowledge. The study determined that sociology/culture, environment, science, technology, ethics/moral and policy factors influenced participants' reasoning about biotechnological applications. In particular, sociology/culture, technological, scientific, environmental, and ethical/moral factors played a decisive role in teachers' decision-making processes. Based on the research findings, studies investigating students' perceptions of biotechnology and the relationship between these perceptions and teachers' attitudes could be conducted.
Science teachers Biotechnological applications Informal reasoning SEE-STEP model Phenomenology
Bu araştırmada, Fen Bilimleri öğretmenlerinin biyoteknolojik uygulamalar konusundaki informal muhakemeleri incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yönteminin olgu bilim desenine göre yürütülmüştür. Çalışma grubu kolay ulaşılabilir örnekleme türüne göre oluşturulmuştur. Araştırma, çalışmaya katılmaya gönüllü ve biyoteknolojik uygulamalar ile ilgili bilgi sahibi olan, altı Fen Bilimleri öğretmeni ile yürütülmüştür. Veriler görüşme tekniği ile toplanmış ve içerik analizi ile analiz edilmiştir. Fen Bilimleri öğretmenlerinin informal muhakemeleri; akılcı, duygusal ve sezgisel muhakeme türleri çerçevesinde sınıflandırılmıştır. Katılımcıların biyoteknolojik uygulamalara yönelik muhakemelerini etkileyen faktörler; sosyoloji/kültür (sociology/culture, S), çevre (environment, E), ekonomi (economy, E), bilim (science, S), teknoloji (technology, T), etik/ahlak (ethics/morality, E) ve politika (policy, P) boyutları (SEE-STEP modeli) temel alınarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, Fen Bilimleri öğretmenleri biyoteknolojik uygulamalar konusunda çoğunlukla akılcı muhakeme türünü kullanmaktadır. Bu durum, öğretmenlerin bilimsel ve analitik bir yaklaşımı benimsediğini göstermektedir. Ancak duygusal ve sezgisel muhakemenin de belirli durumlarda etkili olduğu, özellikle etik ve sosyal değerlere atıfta bulunulan konularda ön plana çıktığı görülmüştür. Bu, öğretmenlerin bilimsel bilgiler ile etik ve sosyal sorumlulukları dengeli bir şekilde ele aldıklarını göstermektedir. Duygusal muhakeme türünün kullanımı, öğretmenlerin bilimsel verilerden bağımsız olarak etik değerlere ve bireylerin duygusal ihtiyaçlarına duyarlılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Katılımcılar sezgisel muhakemeyi genellikle bilimsel verilere doğrudan ulaşamadıkları konularda dile getirmiş ve bu yöntemi yalnızca tamamlayıcı bir unsur olarak kullanmışlardır. Bu durum, Fen Bilimleri öğretmenlerinin daha çok bilimsel temellere dayalı kararlar aldığını ve sezgisel değerlendirmelere sınırlı bir şekilde başvurduğunu göstermektedir. Ancak, sezgisel muhakemenin tamamen dışlanmaması, bireylerin bilimsel bilgilerin ötesindeki belirsizliklerle başa çıkma çabasını da yansıtmaktadır. Araştırmada sosyoloji/kültür, çevre, bilim, teknoloji, etik-ahlak ve politika faktörlerinin katılımcıların biyoteknolojik uygulamalar ile ilgili muhakemeleri üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Özellikle sosyoloji/kültür, teknolojik, bilimsel, çevresel ve etik/ahlaki faktörler, öğretmenlerin karar alma süreçlerinde belirleyici bir rol oynamıştır.
Fen Bilimleri öğretmenleri Biyoteknolojik uygulamalar İnformal muhakeme SEE-STEP modeli Olgu bilim
Araştırma, Erciyes Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu’nun 26.09.2023 tarih ve 380 sayılı onayı ile uygun bulunmuştur.
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Fen Bilgisi Eğitimi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 18 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 11 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 13 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 2 |