Araştırma Makalesi

Adli Bilişim Mobil İncelemeleri Alanında Kullanılan Yazılımların Karşılaştırılarak Farklılıkların Belirlenmesi

Cilt: 40 Sayı: 2 31 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Adli Bilişim Mobil İncelemeleri Alanında Kullanılan Yazılımların Karşılaştırılarak Farklılıkların Belirlenmesi

Öz

Amaç: Delil niteliğinde olan bir mobil cihazın içerisindeki verilerin eksiksiz, doğru ve bozulmadan alınması gerekmektedir. Mobil cihaz içerisindeki veriler Cellebrite UFED, XRY ve Oxygen Forensic Suite vb. adli bilişim yazılım araçları kullanarak dijital ortamlardan elde edilebilmektedir. Bu çalışmada Android ve iOS işletim sistemlerine sahip farklı mobil cihazlardan farklı adli bilişim yazılımları aracılığıyla elde edilen veriler kategori bazında değerlendirilerek yazılımların işletim sistemi ve veri kategorisi bazında üstünlüklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmada Android ve iOS işletim sistemine sahip mobil cihazlarda alınması daha mümkün olan mantıksal imaj türünde imajlar alınarak mukayese yapılmıştır. Mobil cihaz içerisindeki verileri almak amacıyla Cellebrite UFED, XRY ve Oxygen Forensic Suite programları ile imaj alma işlemi gerçekleştirilmiş ve elde edilen imajlar yine kendi paket programlarının analiz uygulaması kullanılarak imaj incelemeleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada Android ve iOS işletim sistemine sahip mobil cihazlardan mantıksal imaj yöntemiyle elde edilen veriler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalar, “Rehber, Arama Kaydı, Uygulamalar, Dosya, Medya, Web, Hesaplar-Güvenlik-Şifre, Sohbetler, Anlık Mesajlar (SMS) ve Konum” verileri üzerinden yapılmıştır. Bulguların veri türleri, içerik kapsamı ve detay seviyeleri, tekrarlı ve anlamlı verileri açısından belirgin farklılıkları olduğu görülmüştür. Sonuç: Bu çalışmada mobil adli bilişim incelemelerinde kullanılan üç farklı yazılımın altı farklı cihaz üzerinden alınan mantıksal imajlarından (kopya) elde edilen bulgular kullanıcı verilerine göre karşılaştırılmış, Cellebrite UFED yazılımının iOS işletim sistemlerinde, Oxygen Forensic Suite yazılımın Android işletim sistemlerinde daha çok anlamlı veri çıkardığı gözlemlenmiştir. XRY yazılımının da diğer yazılımlara kıyasla ortalama sonuçlar ortaya çıkardığı görülmüştür. Android ve iOS işletim sistemine sahip cihazlar birlikte değerlendirildiğinde Oxygen Forensic Suite yazılımı mantıksal imaj türünde diğer iki yazılıma kıyasla fazla veri elde ederek daha başarılı bir sonuç elde etmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Adli Tıp Kurumu

Kaynakça

  1. Köroğlu, O. (2010). En Yaygın İletişim Ortamı: Mobil İletişim Ortamında İçerik ve Yayıncılık. Civilacademy, 8(2), 55-86.
  2. Al-Dhaqm A, Razak SA, Ikuesan RA, Kebande VR, Siddique K. A review of mobile forensic investigation process models. Vol. 8, IEEE Access. Institute of Electrical and Electronics Engineers Inc.; 2020. p. 173359–75. doi:10.1109/ACCESS.2020.3025022
  3. Fukami A, Stoykova R, Geradts Z. A new model for forensic data extraction from encrypted mobile devices. Forensic Science International: Digital Investigation. 2021 Sep 1;38. doi:10.1016/j.fsidi.2021.301109
  4. Şahin E. Sayısal Delilin Ortaya Çıkarılması Kapsamında Koruma Tedbirleri. International Journal of Legal Progress. 2015 Dec 31;1(2):88.
  5. Horsman G. The different types of reports produced in digital forensic investigations. Vol. 61, Science and Justice. Forensic Science Society; 2021. p. 627–34. doi:10.1016/j. scijus.2021.09.001
  6. Dixon PD. An overview of computer forensics. IEEE Potentials. 2005 Dec;24(5):7-10. doi:10.1109/MP.2005.1594001
  7. Mumba ER, Venter HS. Mobile Forensics Using the Harmonised Digital Forensic Investigation Process. In: Information Security for South Africa (ISSA), 2014 Conference Proceedings. Johannesburg, South Africa: IEEE; 2014. p. 1–10.
  8. Tamma R, Skulkin O, Mahalik H, Bommisetty S. Practical Mobile Forensics - Second Edition. Packt Publishing; 2016.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Adli Bilişim, Siber Güvenlik ve Gizlilik (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

1 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

27 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 40 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ertuğrul, S., Keçe, A., & Tunay, H. (2026). Adli Bilişim Mobil İncelemeleri Alanında Kullanılan Yazılımların Karşılaştırılarak Farklılıkların Belirlenmesi. Adli Tıp Dergisi, 40(2), 256-268. https://doi.org/10.61970/adlitip.1688682
AMA
1.Ertuğrul S, Keçe A, Tunay H. Adli Bilişim Mobil İncelemeleri Alanında Kullanılan Yazılımların Karşılaştırılarak Farklılıkların Belirlenmesi. ATD. 2026;40(2):256-268. doi:10.61970/adlitip.1688682
Chicago
Ertuğrul, Sezgin, Adnan Keçe, ve Hasan Tunay. 2026. “Adli Bilişim Mobil İncelemeleri Alanında Kullanılan Yazılımların Karşılaştırılarak Farklılıkların Belirlenmesi”. Adli Tıp Dergisi 40 (2): 256-68. https://doi.org/10.61970/adlitip.1688682.
EndNote
Ertuğrul S, Keçe A, Tunay H (01 Ağustos 2026) Adli Bilişim Mobil İncelemeleri Alanında Kullanılan Yazılımların Karşılaştırılarak Farklılıkların Belirlenmesi. Adli Tıp Dergisi 40 2 256–268.
IEEE
[1]S. Ertuğrul, A. Keçe, ve H. Tunay, “Adli Bilişim Mobil İncelemeleri Alanında Kullanılan Yazılımların Karşılaştırılarak Farklılıkların Belirlenmesi”, ATD, c. 40, sy 2, ss. 256–268, Ağu. 2026, doi: 10.61970/adlitip.1688682.
ISNAD
Ertuğrul, Sezgin - Keçe, Adnan - Tunay, Hasan. “Adli Bilişim Mobil İncelemeleri Alanında Kullanılan Yazılımların Karşılaştırılarak Farklılıkların Belirlenmesi”. Adli Tıp Dergisi 40/2 (01 Ağustos 2026): 256-268. https://doi.org/10.61970/adlitip.1688682.
JAMA
1.Ertuğrul S, Keçe A, Tunay H. Adli Bilişim Mobil İncelemeleri Alanında Kullanılan Yazılımların Karşılaştırılarak Farklılıkların Belirlenmesi. ATD. 2026;40:256–268.
MLA
Ertuğrul, Sezgin, vd. “Adli Bilişim Mobil İncelemeleri Alanında Kullanılan Yazılımların Karşılaştırılarak Farklılıkların Belirlenmesi”. Adli Tıp Dergisi, c. 40, sy 2, Ağustos 2026, ss. 256-68, doi:10.61970/adlitip.1688682.
Vancouver
1.Sezgin Ertuğrul, Adnan Keçe, Hasan Tunay. Adli Bilişim Mobil İncelemeleri Alanında Kullanılan Yazılımların Karşılaştırılarak Farklılıkların Belirlenmesi. ATD. 01 Ağustos 2026;40(2):256-68. doi:10.61970/adlitip.1688682

Creative Commons Lisansı
Adli Tıp Dergis Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.
Dergimiz Açık Erişim Politikasını benimsemiş olup, gönderilen makaleler için yayının hiçbir aşamasında yazarlardan ücret talep edilmeyecektir.