Kadına Yönelik Şiddet Yaygınlığının Gözden Geçirilmiş Çatışmaların Çözümüne Yaklaşım Ölçeği Kullanılarak İncelenmesi

Yıl 2026, Cilt: 40 Sayı: 1 , 64 - 81 , 30.04.2026

Nermin Taşkale

https://doi.org/10.61970/adlitip.1699924

https://izlik.org/JA88FA38BW

Öz

Amaç: Türkiye’de kadına yönelik şiddet yaygınlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü tarafından Dünya Sağlık Örgütü ile eş güdümlü anketler yoluyla izlenmektedir. Bu çalışma, ulusal verileri akademik çalışmalarda en sık kullanılan standart ölçüm aracıyla desteklemeyi hedeflemektedir. Yöntemler: Çalışmaya Ankara (Çankaya), Çanakkale (Lapseki) ve İstanbul (Bahçelievler, Başakşehir ve Kadıköy) illerinde belediye ve kaymakamlıklar tarafından sunulan kurslara devam eden 362 evli kadın katılmıştır. Katılımcılar, Gözden Geçirilmiş Çatışmaların Çözümüne Yaklaşım Ölçeği ve Demografik Bilgi Formunu doldurmuştur. Bulgular: Herhangi bir şiddet mağduriyeti yaygınlığı yıllık %51.4 (ortalama sıklık: 3.40 olay), yaşam boyu %73.5 (ortalama sıklık: 5.09 olay) olmuştur. Son bir yıl içindeki yaygınlık fiziksel şiddet için %13.5 (ortalama sıklık: 2.71 olay), cinsel şiddet için %19.1 (ortalama sıklık: 1.39 olay), yaralanma için %10.1 (ortalama sıklık: 1.67 olay) ve psikolojik şiddet için %45.6 (ortalama sıklık: 2.29 olay) olmuştur. Yaşam boyu yaygınlık ise fiziksel şiddet için %30.15 (ortalama sıklık: 3.65 olay), cinsel şiddet için %27.3 (ortalama sıklık: 1.57 olay), yaralanma için %11.0 (ortalama sıklık: 2.15 olay) ve psikolojik şiddet için %69.1 (ortalama sıklık: 2.83 olay) olmuştur. Son bir yıl içindeki şiddet mağduriyetine göre sosyodemografik değişkenlerin çoğunlukla farklılaşmadığı görülmüştür. Sonuç: Bulgular, kursiyer örnekleminden elde edilen verilerin ülke genelindeki yaygınlık oranlarına benzer sonuçlar verdiğini göstermektedir. Bu durum, yaygınlık ve tarama çalışmalarında standart bir ölçüm aracı olan Gözden Geçirilmiş Çatışmaların Çözümüne Yaklaşım Ölçeği’nin kullanılmasının uygun olabileceğini düşündürmektedir. Standart bir ölçüm aracına başvurmanın adli tıp alanına katkı sunma potansiyeli olduğu düşünülmektedir. Ayrıca, kursiyer örneklemlerinin şiddete yönelik çok basamaklı müdahalelerde başvurulabilecek bir örneklem olarak değerlendirilebileceği anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Aile içi şiddet , Yakın partner şiddeti , Cinsiyete dayalı şiddet , Prevalans

Analysis of the Prevalence of Violence against Women by Using the Revised Conflict Tactics Scale

https://izlik.org/JA88FA38BW

Öz

Objective: The Directorate General on the Status of Women monitors the prevalence of violence against women in Türkiye via surveys congruent with the World Health Organization studies. This study aims to support national findings with the most frequently used standardized measure. Methods: Married course-attendee women from Ankara (Çankaya), Çanakkale (Lapseki), and Istanbul (Bahçelievler, Başakşehir, and Kadıköy) participated in the study (N = 362). Participants filled out the Revised Conflict Tactics Scales and the Demographic Information Form. Results: The prevalence of any victimization was 51.4% in the past year (mean frequency: 3.40 events), and 73.5% lifetime (mean frequency: 5.09 events). The prevalence in the past year was 13.5% for physical violence (mean frequency: 2.71 events), 19.1% for sexual violence (mean frequency: 1.39 events), 10.1% for injury (mean frequency: 1.67 events), and 45.6% for psychological violence (mean frequency: 2.29 events). The lifetime prevalence was 30.15% for physical violence (mean frequency: 3.65 events), 27.3% for sexual violence (mean frequency: 1.57 events), 11.0% for injury (mean frequency: 2.15 events), and 69.1% for psychological violence (mean frequency: 2.83 events). Sociodemographic variables were generally similar among women who experienced past-year victimization. Conclusion: The study with a course-attendee sample revealed findings that align with the nationwide studies. It reflects the suitability of using the Revised Conflict Tactics Scales for prevalence and scanning purposes. Utilization of a standard measure may support the forensic science field. Also, course-attendee samples may be efficient targets to engage in multi-level interventions against intimate partner violence against women.

Anahtar Kelimeler

Domestic violence , Intimate partner violence , Gender-based violence , Prevalence

Kaynakça

• Dahlberg LL, Krug EG. Violence - A Global Public Health Problem. In: Krug EG, Dahlberg LL, Mercy JA, Zwi AB, Lozano R eds. World Report on Violence and Health. Geneva: World Health Organization, 2002: 1–21.
• Dobash RE, Dobash RP. Violence against Wives: A Case against the Patriarchy. New York: Free Press, 1979.
• Melton HC, Belknap J. He hits, she hits: Assessing gender differences and similarities in officially reported intimate partner violence. Crim Justice Behav 2003;30(3):328–48. https://doi.org/10.1177/0093854803252356
• Caldwell JE, Swan SC, Woodbrown VD. Gender differences intimate partner violence outcomes. Psychol Violence 2012;2(1):42–57. https://doi.org/10.1037/a0026296
• Heise L, Garcia-Moreno C. Violence by Intimate Partners. In: Krug EG, Dahlberg LL, Mercy JA, Zwi AB, Lozano R eds. World Report on Violence and Health. Geneva: World Health Organization, 2002: 87–122.
• Watts C, Zimmerman C. Violence against women: Global scope and magnitude. Lancet 2002;359:1232–7. https://doi.org/10.1016/S01406736(02)08221-1
• Dünya Sağlık Örgütü. Violence against women prevalence estimates, 2018: Global, regional and national prevalence estimates for intimate partner violence against women and global and regional prevalence estimates for non-partner sexual violence against women. (9240022252). Available at: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/341337/9789240022256-eng.pdf?sequence=1. (cited: 15 May 2025). 2021.
• National Crime Victims’ Rights Week. Intimate partner violence. Available at:https://ovc.ojp.gov/sites/g/files/xyckuh226/files/ncvrw2018/info_flyers/fact_sheets/2018NCVRW_IPV_508_QC.pdf. (cited: 15 May 2025). 2018.
• Sanz-Barbero B, Pereira PL, Barrio G, Vives-Cases C. Intimate partner violence against young women: Prevalence and associated factors in Europe. J Epidemiol Commun H 2018;72(7):611–6. https://doi.org/10.1136/jech-2017-209701
• Moshtagh M, Amiri R, Saharafi S, Arab-Zozani M. Intimate partner violence in the Middle East Region: A systematic review and meta-analysis. Trauma Violence Abus 2023;24(2):613–31. https://doi.org/10.1177/15248380211036060
• Kadının yönelik aile Statüsü içi Genel şiddet. Müdürlüğü. Türkiye’de kadına Available at: https://fs.hacettepe. edu.tr/hips/dosyalar/Ara%C5%9Ft%C4%B1rmalar%20-%20raporlar/Aile%20i%C3%A7i%20%C5%9Eiddet%20 Ara%C5%9Ft%C4%B1rmalar%C4%B1/2008_TKAA-AnaRapor.pdf. (cited: 15 May 2025). 2009.
• Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü. Türkiye’de kadına yönelik aile içi şiddet araştırması. Available at: https://fs.hacettepe.edu.tr/hips/dosyalar/yayinlar/2015_KYAICSA_TR.pdf. (cited: 15 May 2025). 2015.
• Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanımız Göktaş, “Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Koordinasyon Kurulu 18. Toplantısı”na başkanlık etti. Available at: https://www.aile.gov.tr/ksgm/haberler/aile-ve-sosyal-hizmetler-bakanimiz-goktas-kadinayonelik-siddetle-mucadele-koordinasyon-kurulu-18-toplantisi-nabaskanlik-etti/. (cited: 15 May 2025). 2025.
• Garcia-Moreno C, Jansen HAFM, Ellsberg M, Heise L, Watts C. WHO Multi-country Study on Women’s Health and Domestic Violence against Women: Initial Results on Prevalence, Health Outcomes and Women’s Responses. Geneva: World Health Organization, 2005.
• Mete B, Pehlivan E, Bektaş D, Tekin Ç, Çakmak E. Malatya kent merkezinde yaşayan yetişkin kadınlarda aile içi şiddet sıklığı ve etkileyen faktörler. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 2018;27(5):297–304.
• Kıvrak Y, Gey N, Kıvrak HA, Kokaçya MH, Çöpoğlu ÜS, Arı M. Kadına yönelik eş şiddeti, çocukluk travmaları, depresyon ve yaşam kalitesi: Toplum temelli çalışma. Anadolu Psikiyatri Derg 2015;16(5):31422. https://doi.org/10.5455/apd.1418797985
• Tel H, Kocataş S, Güler N, Tel Aydın H Gündoğdu NA. Evli kadınların aile içi şiddete maruz kalma durumu ve etkileyen faktörler. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi 2019;Özel Sayı:256–64.
• Cengiz Özyurt B, Deveci A. Manisa’da kırsal bir bölgedeki 15-49 yaş evli kadınlarda depresif belirti yaygınlığı ve aile içi şiddetle ilişkisi. Türk Psikiyatri Derg 2011;21(1):10–6. https://doi.org/10.5080/u6350
• Yanık A, Hanbaba Z, Soygür S, Ayaltı B, Doğan M. (2014). Kadına yönelik şiddet davranışlarının değerlendirilmesi: Türkiye’den kanıt. EJOVOC (Electronic Journal of Vocational Colleges) 2014;4(4):104–11.
• Şahin EM, Yetim D, Güleç Öyekçin, D. Edirne’de kadına yönelik eş şiddeti yaygınlığı ve kadınların şiddete karşı tutumları. Cumhur Med J 2012;34, 23–32. http://doi.org/10.7197/1305-0028.940
• İlkkaracan, P. Exploring the context of women’s sexuality in Eastern Turkey. Reprod Health Matter 1998;6(12):66–75.
• Gökulu G, Uluocak Ş, Bilir O. Kadına yönelik şiddetin yaygınlığı ve risk faktörleri: Çanakkale, Türkiye’de bir saha araştırması. Electronic Turkish Studies 2014;9/8:499–516.
• Pehlivan M. Aile içi şiddette kadının mağduriyeti (Sakarya Söğütlü örneği). International Journal of Social Science 2017;58:551–69. https://doi.org/10.9761/JASSS7146
• Canlı S, Özyurda F. Ankara ili Gölbaşı ilçesinde doğurgan çağdaki kadınlarda kadına yönelik şiddet ve depresyon ilişkisi. Nobel Med 2018;14(2):31–9.
• Aba Y. Kulakaç Ö. Çatışmaların Çözümüne Yaklaşım Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Med J Bakirkoy 2016;12(1):33–43. https://doi.org/10.5353/BTDMJB201612106
• Straus MA, Hamby SL, McCoy S, Sugarman DB. The revised Conflict Tactics Scales (CTS2): Development and preliminary psychometric data. J. Fam Issues 1996;17:283–316. https://doi.org/10.1177/019251396017003001
• Straus MA. Measuring intrafamily conflict and violence: The Conflict Tactics Scales. J Marriage Fam 1979;41:75–88.
• Straus MA. Manual for the Conflict Tactics Scales. Durham: Family Research Laboratory, University of New Hampshire, 1995.
• Morrison AM, Campbell JK, Sharpless L, Martin SL. Intimate partner violence and immigration in the United States: A systematic review. Trauma Violence Abus 2024;25(1):846–61. https://doi.org/10.1177/15248380231165690 White SJ, Sin J, Sweeney A, Salisbury T, Wahlich C, Montesinos Guevara CM, Gillard S, Brett E, Allwright L, Iqbal N, Khan A, Perot C, Marks J, Mantovani N. Global prevalence and mental health outcomes of intimate partner violence among women: A systematic review and meta-analysis. Trauma Violence Abus 2024;25(1):494–511. https://doi.org/10.1177/1524838023115552
• Sardinha L, Maheu-Giroux M, Stöckl H, Meyer SR, García-Moreno C. Global, regional, and national prevalence estimates of physical or sexual, or both, intimate partner violence against women in 2018. Lancet 2022;399(10327):803–13. 6736(21)02664-7 https://doi.org/10.1016/S0140
• Kelly JB, Johnson MP. Differentiation among types of intimate partner violence: Research update and implications for interventions. Fam Court Rev 2008;46(3):476–99.
• Fanslow JL, Norton RN, Robinson EM, Spinola CG. Outcome evaluation of an emergency department protocol of care on partner abuse. Aust N Z J Public Health 1998;22(5):598–603.
• Duchesne E, Nathoo A, Walker M, Bartels SA. Patient and provider emergency care experiences related to intimate partner violence: A systematic review of the existing evidence. Trauma Violence Abus 2023;24(5):2901–21. https://doi.org/10.1177/15248380221118962
• Yanıkkerem E. 15-49 yaş evli kadınların aile içi şiddete ilişkin görüşlerinin ve şiddete maruz kalma durumlarının incelenmesi (Unpublished thesis). Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir, 2002. Peker D, Demirel B, Yumuşaker MC, Küçükbeyazit Z, Peker F. Halk Eğitimi Merkezlerinde uygulanan kurslara kursiyerlerin katılma nedenleri ve memnuniyet algısı: Erzin ilçesi örneği. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi 2021;8(19):123–39.
• Costa D, Soares J, Lindert J, Hatzidimitriadou E, Sundin Ö, Toth O, Ioannidi-Kapolo E, Barros H. Intimate partner violence: a study in men and women from six European countries. Int J Public Health 2015;60:46778. https://doi.org/10.1007/s00038-015-0663-1
• Taşkale N, Soygüt G. Risk factors for women’s intimate partner violence: An examination from the perspective of Schema Therapy Model. J Fam Violence 2017;32:3–12. https://doi.org/10.1007/s10896016-9855-6
• Taşkale N, Babcock J. Intimate partner violence victim typologies: An inquiry with violence antecedents and coping as predictors. J Forens Psychiatry Psychol 2025;36(4):475–91. https://doi.org/10.1080/14789949.2025.2469688
• Dutton MA, Burghardt KJ, Perrin SG, Chrestman KR, Halle PM. Battered women’s cognitive schemata. J Trauma Stress 1994;7(2):237–55. Stith SM, Smith DB, Penn CE, Ward DB, Tritt D. Intimate partner physical abuse perpetration and victimization risk factors: A meta-analytic review. Aggress Violent Behav 2004;10:65–98. https://doi.org/10.1016/j.avb.2003.09.001
• Spencer CM, Stith SM, Cafferky B. Risk markers for physical intimate partner violence victimization: A meta-analysis. Aggress Violent Behav 2019;44:8–17. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.10.009
• Babcock JC, Snead AL, Bennett VE, Armenti NA. Distinguishing subtypes of mutual violence in the context of self-defense: Classifying types of partner violent couples using a modified conflict tactics scale. J Fam Violence 2019;34(7):687–96. https://doi.org/10.1007/s10896-0180012-2
• Adams AE, Greeson MR, Littwin AK, Javorka M. The Revised Scale of Economic Abuse (SEA2): Development and initial psychometric testing of an updated measure of economic abuse in intimate relationships. Psychol Violence 2020;10(3):268–78. https://doi.org/10.1037/vio0000244
• Adams AE, Sullivan CM, Bybee D, Greeson MR. Development of the scale of economic abuse. Violence against Wom 2008;14(5):563–88. http://doi.org/10.1177/1077801208315529
• Vega EM, O’Leary DK. Reaction time and item presentation factors in the self-report of partner aggression. Violence Victims 2006;21(4):51932. https://doi.org/10.1007/s10896-007-9118-7
• Pollard DL, Babcock JC, Cantos AL. Physical intimate partner violence concordance rates in couples: Does CTS2 item order matter?. J Interpers Violence 2023;38(11–12):7867–88. https://doi.org/10.1177/088626052211418
• Babcock JC, Kini S, Godfrey DA, Rodriguez L. Differential treatment response of proactive and reactive partner abusive men: Results from a laboratory proximal change experiment. Psychosoc Interv 2024;33(1):4354. https://doi.org/10.5093/pi2024a2
• Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası. Döviz kurları (Günlük). Available at: https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/serieMarket/#collapse_2. (cited: 29 September 2025). 2025.