İstanbul’da Türk vatandaşları ve Göçmen Nüfusta Hastane Dışı Doğumun Retrospektif Değerlendirilmesi: Tek Merkez Deneyimi

Öz

Amaç: Hastane dışında gerçekleşen doğumların yer ve nedenlerini tespit etmek, ülkemizde evde doğum seçeneğinin değerlendirilmesi için veri oluşturmak, hastane dışında doğan bebeklerin takibinde dikkat edilmesi gereken noktaları araştırmak

Materyal ve metod: Bu çalışmada, 1 Mart 2014 ve 30 Eylül 2019 tarihleri arasında hastane dışında gerçekleşen 87 doğum geriye dönük olarak incelenmiştir. Doğumun nerede gerçekleştiği ve neden hastane dışında gerçekleştiği kaydedilmiştir. Gebeliğin riskli bir gebelik olup olmadığı Amerikan Jinekoloji ve Obstetrik Derneği kriterlerine göre geriye dönük olarak değerlendirilmiştir. Doğan bebeklerin demografik, klinik ve laboratuvar bulguları analiz edilmiştir. Bebeklerin yatış tanıları, yatış süresi ve mortalitesi, 2019 yılında hastanede doğan 2779 bebek ile karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS Statistics 22.0 (Armonk, New York: IBM Corp.) kullanılmıştır.

Bulgular: Genel olarak hastane dışında doğum yapan gebelerin çoğunun (n=52, %59.7) takipsiz olduğu, yarıya yakının (n=42, %48.2) sorunlu veya gelişmekte olan ülkelerden göç etmiş yabancı uyruklu kadınlardan oluştuğu kaydedilmiştir. Hastane dışında doğum yapan kadınların 13’ü (%14.9) kendi isteği ile evde doğum yapmayı tercih etmiştir. Bu 13 kadından 11’inin (%84.6) gebeliğinin takipsiz olduğu kaydedilmiştir. İstemeden hastane dışında doğum yapan 74 gebenin 56’sı (%75.6) doğum için hastaneye zamanında yetişememiştir, 11’inde (%14.8) ihmal ve eğitimsizlik, 4’ünde (%5.4) istenmeyen gebelik hastane dışı doğum nedeni olarak ileri sürülmüştür. Gebelerin %32.1’sinin riskli gebelik, %67.9’unun düşük riskli gebelik olduğu kaydedilmiştir. Bebeklerin %6.9’u preterm, %87.3’ü term veya postterm gebelik haftasında doğmuş, %5.7’sinin ise gebelik haftası bilinmemektedir. Ortalama doğum ağırlığı 3270±453 gram olarak saptanmıştır. Hastane dışında doğan bebeklerde, hastanede doğanlara göre yenidoğan sarılığı, makrozomi, hipoglisemi, sepsis ve polisitemiye daha sık rastlanmıştır (p<0.001).

Sonuç: Gebelik takibi ve hastaneye ulaşımda eksiklikler olması, şu an için İstanbul’da planlı evde doğumun uygulanabilir olmadığını göstermektedir. Sağlık Bakanlığı zorunlu haller dışında evde doğumu önermemektedir. Hastane dışında doğan bebeklerde daha sık rastlanan tanıların çoğu, uygun gebelik ve çocuk takibi ile önlenebilecek hastalıklardır. Zorunlu bir hal olmadığı halde evde doğum yapmakta ısrar eden gebelere yönelik risk değerlendirmesi düzenlemeleri ve gerekli yönlendirmeler yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Hastane dışı doğum
• evde doğum
• istanbul

Retrospective Evaluation of Non-Hospital Births in Turkish Citizens and Immigrant Populations in Istanbul: A Single-Center Experience

Öz

Objective: To analyze the locations and reasons for out-of-hospital births admitted to our hospital, evaluate the feasibility of planned home birth in Istanbul, Türkiye, and examine key aspects of follow-up care for newborns delivered outside hospital settings.

Methods: This retrospective study included 87 newborns delivered outside a hospital between March 2014 and September 2019 and subsequently admitted to our facility. Birth location and reasons for out-of-hospital delivery were recorded. Pregnancies were classified as high- or low-risk according to the American College of Obstetricians and Gynecologists criteria. Demographic, clinical, and laboratory data were analyzed. Admission diagnoses, length of hospital stay, and mortality rates were compared with those of 2,779 newborns delivered in our hospital in 2019. Statistical analyses were performed using SPSS Statistics 22.0 (Armonk, NY: IBM Corp.).

Results: The majority of women who delivered outside the hospital (n=52, 59.7%) had not received prenatal care, and nearly half (n=42, 48.2%) were foreign nationals from conflict-affected or developing countries. Among women who delivered at home, 13 (14.9%) did so voluntarily, of whom 11 (84.6%) had not received prenatal care. Among unplanned out-of-hospital births, 56 (75.6%) occurred due to inability to reach a hospital in time. Additionally, 11 (14.8%) cases were attributed to neglect or lack of education, and 4 (5.4%) to unwanted pregnancies. Overall, 32.1% of pregnancies were classified as high-risk and 67.9% as low-risk. Preterm birth occurred in 6.9% of cases, while 87.3% were term or post-term; gestational age was unknown in 5.7%. The mean birth weight was 3270±453 g. Compared to in-hospital births, out-of-hospital newborns had significantly higher rates of neonatal jaundice, macrosomia, hypoglycemia, sepsis, and polycythemia (p<0.001).

Conclusion: Challenges related to inadequate prenatal care and limited access to hospital services suggest that planned home birth is currently not a feasible option in Istanbul, Türkiye.

Anahtar Kelimeler

• Out-of-hospital birth
• home birth
• Turkey

Kaynakça

1. Walker JJ. Planned home birth. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2017;43:76-86. doi:10.1016/j.bpobgyn.2017.06.001
2. Thomasson MA, Treber J. From home to hospital: The evolution of childbirth in the United States, 1928–1940. Explorations in Economic History. 2008;45:76-99. doi.org/10.1016/j.eeh.2007.07.001
3. Gregory ECW, Osterman MJK, Valenzuela CP. Changes in Home Births by Race and Hispanic Origin and State of Residence of Mother: United States, 2018-2019 and 2019-2020. Natl Vital Stat Rep. 2021;70(15):1-10.
4. Office for National Statistics Births in England and Wales by Characteristics of Birth 2. 2012. [Accessed February 13, 2015]. Available at: http://www.ons.gov.uk/ons/rel/vsob1/characteristics-of-birth-2-england-and-wales/2012/sb-characteristics-of-birth-2.html.
5. 2018 Turkey Demographic and Health Survey. 2019;9:108. Hacettepe University Institute of Population Studies, T.R. Presidency of Turkey Directorate of Strategy and Budget and TÜBİTAK, Ankara, Turkey. Publication No: IPS-HU.19.02, ISBN 978-975-491-492-4. [Accessed August 10, 2025]. Available at: https://fs.hacettepe.edu.tr/hips/dosyalar/Araştırmalar%20-%20raporlar/2018%20TNSA/TDHS2018_mainReport_compressed.pdf.
6. Hernández-Vásquez A, Chacón-Torrico H, Bendezu-Quispe G. Prevalence of home birth among 880,345 women in 67 low- and middle-income countries: A meta-analysis of Demographic and Health Surveys. SSM Popul Health. 2021;16:100955. Published 2021 Nov 3. doi:10.1016/j.ssmph.2021.100955
7. Zielinski R, Ackerson K, Kane Low L. Planned home birth: benefits, risks, and opportunities. Int J Womens Health. 2015;7:361-377. Published 2015 Apr 8. doi:10.2147/IJWH.S55561
8. Committee on Obstetric Practice. Committee Opinion No. 697: Planned Home Birth. Obstet Gynecol. 2017;129(4):e117-e122. doi:10.1097/AOG.0000000000002024

9. Alcaraz-Vidal L, Escuriet R, Palau-Costafreda R, Leon-Larios F, Robleda G. Midwife-attended planned home births versus planned hospital births in Spain: Maternal and neonatal outcomes. Midwifery. 2024;136:104101. doi:10.1016/j.midw.2024.104101
10. Hutton EK. The Safety of Home Birth. J Obstet Gynaecol Can. 2016;38(4):331-333. doi:10.1016/j.jogc.2016.02.005
11. Lang G, Farnell EA 4th, Quinlan JD. Out-of-Hospital Birth. Am Fam Physician. 2021;103(11):672-679.
12. Bovbjerg ML, Cheyney M, Hoehn-Velasco L, et al. Planned Home Births in the United States Have Outcomes Comparable to Planned Birth Center Births for Low-Risk Birthing Individuals. Med Care. 2024;62(12):820-829. doi:10.1097/MLR.0000000000002074
13. Anne Dostu Hastane Programı. [Accessed August 10, 2025]. Available at: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/programlar-2/anne-dostu-hastaneprogrami.html Gezici Sağlık Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönerge. [Accessed August 13, 2025]. Available at: https://www.saglik.gov.tr/arama?_Dil=1&p=evde%20doğum
14. Salihoğlu Ö, Karatekin G, Sur H, Okan F, Uslu S, Kımıl H, Nuhoğlu A. Evde doğan yenidoğanların sorunları. Medical Network Klinik Bilimler ve Doktor. 2003; 9(3): 321-5.
15. Ergin F, Başar P, Karahasanoğlu B, Beşer E. Güvenli olmayan doğumlar ve doğum sonrası evde bakım hizmetlerinin değerlendirilmesi. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni 2005; 4(6), 321-9.
16. Kukulu K, Oncel S. Factors influencing women’s decision to have a home birth in rural Turkey. Midwifery. 2009;25(1):32-38. doi:10.1016/j.midw.2006.12.009
17. Kulhan NG, Kulhan M, Naykı ÜA, Naykı C, Uluğ P, Toklucu H. Planlı ve Plansız Hariçte Doğum. Tepecik Eğit Hast Derg. 2017; 27(3):222-228.
18. Peker N, Erdem B, Kaban A. Does Home Birth Reduce the Risk of Pelvic Organ Prolapse?. Ginekol Pol. 2018;89(8):432-436. doi:10.5603/GP.a2018.0074
19. Oner C, Catak B. The Frequency and Content of Prenatal Care Determine Birth Place: A Community Based Case-Control Study. Iran J Public Health. 2019;48(1):120-125.
20. Mamuk R, Şahin NH. Reproductive health issues of undocumented migrant women living in Istanbul. Eur J Contracept Reprod Health Care. 2021;26(3):202-208. doi:10.1080/13625187.2020.1843618
21. Türk Neonatoloji Derneği. Tanı ve Tedavi Rehberleri. [Accessed August 10, 2025]. Available at: https://neonatology.org.tr/tani-tedavi protokolleri
22. European Medicines Agency. Report on the Expert Meeting on Neonatal and Paediatric Sepsis. [Accessed August 10, 2025]. Available at: https://www.ema.europa.eu/en/documents/report/report-expert-meeting neonatal-and-paediatric-sepsis_en.pdf
23. Lindgren HE, Rådestad IJ, Christensson K, Hildingsson IM. Outcome of planned home births compared to hospital births in Sweden between 1992 and 2004. A population-based register study. Acta Obstet Gynecol Scand. 2008;87(7):751-759. doi:10.1080/00016340802199903
24. de Jonge A, Geerts CC, van der Goes BY, Mol BW, Buitendijk SE, Nijhuis JG. Perinatal mortality and morbidity up to 28 days after birth among 743 070 low-risk planned home and hospital births: a cohort study based on three merged national perinatal databases. BJOG. 2015;122(5):720-728. doi:10.1111/1471-0528.13084
25. Marsh A, Hundley VA, Luce A, Richens Y. The perfect birth: a content analysis of midwives’ posts about birth on Instagram. BMC Pregnancy Childbirth. 2023;23(1):422. Published 2023 Jun 7. doi:10.1186/s12884023-05706-2
26. Gillen P, Bamidele O, Healy M. Systematic review of women’s experiences of planning home birth in consultation with maternity care providers in middle to high-income countries. Midwifery. 2023 Sep;124:103733. doi: 10.1016/j.midw.2023.103733. Epub 2023 May 25. PMID: 37307778.).
27. Leon-Larios F, Nuno-Aguilar C, Rocca-Ihenacho L, Castro-Cardona F, Escuriet R. Challenging the status quo: Women’s experiences of opting for a home birth in Andalucia, Spain. Midwifery. 2019;70:15-21. doi:10.1016/j.midw.2018.12.001
28. Velo Higueras M, Douglas F, Kennedy C. Exploring women’s motivations to freebirth and their experience of maternity care: A systematic qualitative evidence synthesis. Midwifery. 2024;134:104022. doi:10.1016/j.midw.2024.104022
29. Jolly MC, Sebire NJ, Harris JP, Regan L, Robinson S. Risk factors for macrosomia and its clinical consequences: a study of 350,311 pregnancies. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2003;111(1):9-14. doi:10.1016/s03012115(03)00154-4 Hutton EK, Hassan ES. Late vs early clamping of the umbilical cord in full-term neonates: systematic review and meta-analysis of controlled trials. JAMA. 2007;297(11):1241-1252. doi:10.1001/jama.297.11.1241
30. Qian Y, Lu Q, Shao H, Ying X, Huang W, Hua Y. Timing of umbilical cord clamping and neonatal jaundice in singleton term pregnancy. Early Hum Dev. 2020;142:104948. doi:10.1016/j.earlhumdev.2019.104948
31. Karakus Yılmaz B, Yılmaz Karakuş B, Çevik E, Dogan H, Sam M, Kutur A. Metropolde 112 acil sağlık hizmeti. İst Tıp Fak Derg. Ocak 2015;77(3):37-40. doi:10.18017/iuitfd.13056441.2015.77/3.37-40
32. C, Hopfeld-Fogel A, Kasirer Y, Mimouni FB, Hammerman Bin-Nun A. Neonatal Polycythemia and Hypoglycemia in Newborns: Are They Related?. Am J Perinatol. 2021;38(9):930-934. doi:10.1055/s-0040-1701193
33. Stenninger E, Schollin J, Aman J. Neonatal macrosomia and hypoglycaemia in children of mothers with insulin-treated gestational diabetes mellitus. Acta Paediatr Scand. 1991;80(11):1014-1018. doi:10.1111/j.1651-22
34. West BA, Aitafo JE. Prevalence and Clinical Outcome of Inborn Neonates with Hypoglycaemia at the Point of Admission as seen in Rivers State University Teaching Hospital, Nigeria. J Pediatrics, Perinatol Child Health 2020;4 (4): 137-148. doi: 10.26502/jppch.74050054
35. Milton R, Gillespie D, Dyer C, Taiyari K, Carvalho MJ, Thomson K, Sands K, Portal EAR, Hood K, Ferreira A, Hender T, Kirby N, Mathias J, Nieto M, Watkins WJ, Bekele D, Abayneh M, Solomon S, Basu S, Nandy RK, Saha B, Iregbu K, Modibbo FZ, Uwaezuoke S, Zahra R, Shirazi H, Najeeb SU, Mazarati JB, Rucogoza A, Gaju L, Mehtar S, Bulabula ANH, Whitelaw AC, Walsh TR; BARNARDS Group; Chan GJ. Neonatal sepsis and mortality in low-income and middle-income countries from a facility based birth cohort: an international multisite prospective observational study. Lancet Glob Health. 2022;10(5):e661-e672. doi:10.1016/S2214109X(22)00043-2