Annelerin Çocuk Cinsel İstismarcılarına Yönelik Bilgi ve Farkındalık Düzeyi

Öz

Amaç: Bu araştırma 3-18 yaş arası çocuğu olan annelerin çocuk cinsel istismarcılarına yönelik bilgi ve farkındalık düzeyleri ve etkileyen faktörleri belirlemek amacı ile yapılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu araştırma, 1 Mart-4 Nisan 2024 tarihleri arasında 3-18 yaş aralığında çocuğu bulunan 346 anne ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri “Tanıtıcı Soru Formu” ve “Çocuk Cinsel İstismarcılarına Yönelik Bilgi ve Farkındalık Ölçeği” ile elde edilmiştir.

Bulgular: Araştırma kapsamına alınan annelerden %38.4’ü şimdiye kadar istismara uğramış birine rastlamıştır. Katılımcı annelerin %69.1’i cinsel istismara uğramış birisinin ne yapması gerektiği konusunda bilgisinin olduğunu belirtmiştir. Annelerin %32.9’u cinsel istismara yönelik eğitim aldığını ifade etmiştir. Annelerin %35.3’ü hem erkek hem de kız çocuğuna, %35’i sadece kız çocuğuna ve %29.7’si ise sadece erkek çocuğuna sahiptir. Annelerin %47.1’isinin sadece okul döneminde, %29.5’inin çocuğu sadece okul öncesi dönemde ve %23.4’ünün ise her iki yaş döneminde de çocuğu bulunmaktadır. Araştırma kapsamında yer alan annelerin “Çocuk Cinsel İstismarcılarına Yönelik Bilgi ve Farkındalık Ölçeği” toplamının puan ortalaması (100.03 ± 31.781), “Çocuk Cinsel İstismarcılarının Karakteristiği” alt boyutunun puan ortalaması (27.91 ± 10.182) ve “Grooming/İstismar Yöntemleri” alt boyutunun puan ortalaması (72.12 ± 23.346) olarak bulunmuştur. Annelerin öğrenim durumu ile “Çocuk Cinsel İstismarcılarının Karakteristiği” alt boyutu arasında istatistiksel olarak, anlamlı farklılık saptanmış, üniversite ve üzeri öğrenim durumuna sahip annelerin puanlarının lise ve altı öğrenim durumuna sahip annelerden daha yüksek olduğu görülmüştür (p <0.05).

Sonuç: Eğitim seviyesi düşük olan annelerin, çocuk cinsel istismarcılarına yönelik bilgi ve farkındalık düzeylerinin arttırılması için konu ile ilgili olan eğitimlerin düzenlemesi bununla birlikte daha fazla nitel çalışmaların planlanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• çocuk
• cinsel istismar
• anne

Mothers’ Knowledge And Awareness Level About Child Sexual Abuse

Öz

Objective: This study was conducted to determine the knowledge and awareness levels of mothers with children aged 3-18 years about child sexual abusers and the factors affecting them.

Material and Method: The descriptive and cross-sectional study was conducted between 1 March and 4 April 2024 with 346 mothers with children aged 3-18 years. The research data were obtained with an introductory questionnaire and the Knowledge and Awareness Scale on Child Sexual Abusers.

Results: Among the mothers included in the study, 38.4% had ever come across someone who had been abused. 69.1% of the participant mothers stated that they had knowledge about what a sexually abused person should do. 32.9% of the mothers stated that they received training on sexual abuse. 35.3% of the mothers had both a boy and a girl child, 35% had only a girl child and 29.7% had only a boy child. 47.1% of the mothers had children only in the school period, 29.5% had children only in the pre-school period and 23.4% had children in both age periods. The mean score of the total “Knowledge and Awareness of Child Sexual Abusers” scale was found to be (100.03 ± 31.781), the mean score of the “Characteristics of Child Sexual Abusers” sub-dimension was (27.91 ± 10.182) and the mean score of the “Grooming/Abuse Methods” sub-dimension was (72.12 ± 23.346). A statistically significant difference was found between the educational level of the mothers and the “Characteristics of Child Sexual Abusers” sub-dimension, and it was observed that the scores of mothers with university and higher education were higher than those of mothers with high school and lower education (p < 0.05).

Conclusion: In order to increase the level of knowledge and awareness of mothers with low level of education about child sexual abusers, it is recommended that trainings on the subject should be organised and more qualitative studies should be planned.

Anahtar Kelimeler

• child
• sexual abuse
• mother

Kaynakça

1. 1. Cagney J, Spencer C, Flor L, Herbert M, Khalil M, O’Connell E, Mullany E, Bustreo F, Singh Chandan J, Metheny N, Knaul F, Gakidou E. Prevalence of sexual violence against children and age at first exposure: a global analysis by location, age, and sex. Lancet 2025; 405(10492):181736.
2. UNICEF. Over 370 million girls and women globally subjected to rape or sexual assault as children. Available at: https://www.unicef.org/turkiye/en/press-releases/over-370-million-girls-and-women-globally-subjectedrape-or-sexual-assault-children. Accessed Nov 19 2024.
3. Koç M, Koçtürk N, Zencir T. Prevalence of child sexual abuse in Turkey: a scoping review. Toplum Sosyal Hizmet 2023;34(1):209-26.
4. Lalor K, McElvaney R. Child sexual abuse, links to later sexual exploitation/high-risk sexual behavior, and prevention/treatment programs. Trauma Violence Abuse 2010;11(4):159-77.
5. Adams J, Mrug S, Knight DC. Characteristics of child physical and sexual abuse as predictors of psychopathology. Child Abuse Negl 2018;86:167-77.
6. Maniglio R. The impact of child sexual abuse on health: a systematic review of reviews. Clin Psychol Rev 2009;29(7):647-57.
7. Alharbi I, Qashqari EI, Almaliki RA, Qari RA, Yassen EE, Alhadhrami SM. A cross-sectional study on public awareness about child sexual abuse in Makkah, Saudi Arabia. Cureus 2023;15(2):e34931.
8. Russell DH, Trew S, Harris L, Dickson J, Walsh K, Higgins DJ, Smith R. Engaging parents in child-focused child sexual abuse prevention education strategies: a systematic review. Trauma Violence Abuse 2024;25(4):3082-98.

9. Bilgin, Ö. (2019). Çocuk Cinsel İstismarında Ebeveyn Tutumu: Bir Vaka Sunumu. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1-17.
10. Apaydın Çırık V, Efe E, Yelipasaoglu S. Educating children through their parents to prevent child sexual abuse in Turkey. Perspect Psychiatr Care 2020;56(3):523-32.
11. Finkelhor D. The prevention of childhood sexual abuse. Future Child 2009;19(2):169-94.
12. Pereda N, Guilera G, Forns M, Gomez-Benito J. The prevalence of child sexual abuse in community and student samples: a meta-analysis. Clin Psychol Rev 2009;29(4):328-38.
13. Turkiye Available at: Istatistik Kurumu. Istatistiklerle Cocuk 2022. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle Cocuk-2022-49674. Accessed Nov 19, 2024.
14. Gonultas BM, Saricam H. The scale of knowledge and awareness about child molesters (KACMS): validity and reliability study. Turk J Appl Soc Work 2021;4(2):116-26.
15. Ifayomi M, Ali P, Ellis K. Child sexual abuse in Nigeria: a systematic review. Trauma Violence Abuse 2024;25(5):3597-614.
16. Guo S, Chen J, Yu B, Jiang Y, Song Y, Jin Y. Knowledge, attitude and practice of child sexual abuse prevention among parents of children with hearing loss: a pilot study in Beijing and Hebei Province, China. J Child Sex Abus 2019;28(7):781-98.
17. Adalet Bakanligi. Adli istatistikler 2022. Ankara: Adalet Bakanligi Yayinlari.
18. Büber Ö. 3-18 yaş gruplarında görülen cinsel istismarın sosyal hizmet açısından değerlendirilmesi: Sakarya ili örneği (Yayınlanmamış Tez). Sakarya: Sakarya Üniversitesi, 2019.
19. Gümüş F, Duman M, Dolu R. Child sexual abuse knowledge and attitudes of Syrian refugee parents and related factors. J Pediatr Nurs 2024;77:e298-304.
20. Z Gümüş F, Duman M, Dolu R. Child sexual abuse knowledge and attitudes of Syrian refugee parents and related factors. J Pediatr Nurs 2024;77:e298-304.
21. Bozdağ F, Aydın MF, Bozdağ S. Üniversite öğrencilerinin çocuk cinsel istismarcılarına yönelik bilgi ve farkındalık düzeyleri. Göbeklitepe Sağlık Bilimleri Derg 2023;6(14):30-8.
22. Alzoubi FA, Ali RA, Flah IH, Alnatour A. Mothers’ knowledge and perception about child sexual abuse in Jordan. Child Abuse Negl 2018;75:149-58. Pereda N, Guilera G, Forns M, Gómez-Benito J. The prevalence of child sexual abuse in community and student samples: a meta-analysis. Clin Psychol Rev 2020;30(4):333-44.
23. Atas Z. Zihinsel yetersizlikten etkilenmiş çocuğu olan annelerin cinsel istismarı önlemeye yönelik bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Derg 2016;8:32-43.
24. Zerey BS. Yetersizlikten etkilenmiş ve normal gelişim gösteren çocukların cinsel istismardan korunmaları hakkında anne görüşlerinin incelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara; 2019.
25. Holmes WC. Men’s childhood sexual abuse histories by one-parent versus two-parent status of childhood home. J Epidemiol Community Health 2007;61(4):319-25.
26. Şener MT, Ancı Y, Dursun OB. Significance of healthy family structure in preventing child sexual abuse: a prospective controlled study. Medicine Science 2014;3(1):1046-53.
27. Turla A, Aydın B, Sazak Uygul E, Zekioğulları Güngen M, Kuloğlu MM, Karabekiroğlu K. Sexual abuse of children in Turkey: psychiatric evaluation of 1785 cases. Arch Neuropsychiatry 2022;59(3):193-196.
28. Meraki S, Var EÇ. Alt sosyoekonomik düzeye sahip ailelerin çocuk istismarı ve ihmali konusunda farkındalık düzeylerinin incelenmesi. Turk Saglik Bilim Arast Derg 2019;1(3):1-12.
29. Simsek S, Uysal C, Bez Y, Gencoglan S. Comparison of sexual abuse survivors from two different geographical regions of Turkey in terms of the sociodemographic and abuse-related characteristics. Dusunen Adam J Psychiatry Neurol Sci 2014;27(4):323-29.
30. Alkan Ö, Tekmanlı HH. Determination of the factors affecting sexual violence against women in Turkey: a population-based analysis. BMC Womens Health 2021;21(1):188.
31. Yılmaz-Irmak T, Kızıltepe R, Aksel Ş, Güngör D, Eşlek D. Mika ile kendimi korumayı öğreniyorum: cinsel istismar önleme programının etkililiği. Turk Psikol Derg 2018;33(81):41-57.
32. Aktunç Ö, Atıcı N, Şarkaya Güder D. A neglected issue in North Cyprus: sexual education. Mediterr Nurs Midwifery 2024;4(1):1-4.
33. Bhagyalakshmi KC, Kumar A. Child sexual abuse prevention involving mothers: a quasi-experimental study with protection motivation theory-based intervention. J Community Psychol 2022;50(8):3733-45.
34. Rudolph J, Zimmer-Gembeck MJ. Parents as protectors: a qualitative study of parents’ views on child sexual abuse prevention. Child Abuse Negl 2018;85:28-38