Adli Olgulara Yönelik Bilgi ve Tutum Ölçeği: Ölçek Geliştirme Çalışması

Yıl 2026, Cilt: 40 Sayı: 1 , 51 - 63 , 30.04.2026

Şeyda Öztuna , Nermin Gürhan , Bahadır Geniş , Aila Gareayaghi

https://doi.org/10.61970/adlitip.1835220

https://izlik.org/JA69JC45SY

Öz

Amaç
Bu çalışmanın amacı, sağlık profesyonellerinin adli olgulara yönelik bilgi ve tutumlarını değerlendirmek üzere geliştirilmiş, geçerlilik ve güvenilirliği sağlanmış yeni bir ölçme aracı olan Adli Olgulara Yönelik Bilgi ve Tutum Ölçeği (KAST-FC)’ni geliştirmektir.

Yöntem
Bu metodolojik çalışma, Türkiye genelindeki sağlık kurumlarında çalışan sağlık profesyonellerini kapsamaktadır. Örneklem, gönüllü olarak katılan ve geçerlilik kriterlerini karşılayan 351 sağlık profesyonelinden oluşmuştur. Veri toplama sırasında araştırmacılar tarafından geliştirilen KAST-FC temel ölçüm aracı olarak kullanılmıştır. Ölçeğin ölçüt geçerliliğini değerlendirmek amacıyla, Arabacı ve Çam (2011) tarafından geliştirilen Hemşirelerin Adli Psikiyatri Hastalarına Yönelik Tutum Ölçeği (NASTFPP) ek olarak uygulanmıştır. KAST-FC’nin psikometrik özellikleri, Açımlayıcı Faktör Analizi (EFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (CFA), Cronbach alfa katsayısı, madde-toplam korelasyonları ve içerik geçerliliği yöntemleri ile incelenmiştir.

Bulgular
Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett testleri, örneklemin faktör analizi için uygun olduğunu göstermiştir. Açımlayıcı Faktör Analizi, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuş ve Doğrulayıcı Faktör Analizi ile bu yapı doğrulanmıştır. KAST-FC, Cronbach alfa katsayısına göre yüksek düzeyde iç tutarlılık göstermiştir. Madde-toplam korelasyon değerleri, ölçeğin homojenliğini desteklemiştir.

Sonuç
Bulgular, KAST-FC’nin sağlık profesyonellerinin adli olgulara yönelik bilgi ve tutumlarını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir. Ölçeğin, sağlık çalışanlarının eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesine, uygun eğitim programlarının geliştirilmesine ve adli olgu yönetiminde standardizasyonun sağlanmasına katkıda bulunması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Adli Olgular , Bilgi , Tutum , Ölçek Geliştirme , Sağlık Profesyonelleri

Etik Beyan

Çalışma, ilgili bir etik kurulun onayı alınarak yürütülmüştür. Çalışmanın amacı tüm katılımcılara açıklanmış, katılım gönüllülük esasına dayandırılmış ve veri toplama öncesinde sözlü bilgilendirilmiş onam alınmıştır.

Destekleyen Kurum

Yazarlar, bu araştırmanın kamu, ticari veya kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından sağlanan herhangi bir özel hibe almadığını beyan eder

Teşekkür

Yazarların beyan edecek bir teşekkürleri yoktur

Knowledge and Attitude Scale Toward Forensic Cases: A Scale Development Study

https://izlik.org/JA69JC45SY

Öz

Aim
The aim of this study was to develop the Knowledge and Attitude Scale Toward Forensic Cases (KAST-FC), a new measurement tool with established validity and reliability, designed to assess healthcare professionals’ knowledge and attitudes toward forensic cases.
Method
This methodological study included healthcare professionals working in healthcare institutions across Türkiye. The sample consisted of 351 healthcare professionals who voluntarily participated and met the validity criteria. During data collection, the Knowledge and Attitude Scale Toward Forensic Cases (KAST-FC), developed by the researchers, was used as the primary measurement tool. To evaluate criterion-related validity, the Nurse Attitude Scale Toward Forensic Psychiatry Patients (NASTFPP), developed by Arabacı and Çam (2011), was additionally administered. The psychometric properties of the KAST-FC were examined through Exploratory Factor Analysis (EFA), Confirmatory Factor Analysis (CFA), Cronbach’s alpha coefficient, item-total correlations, and content validity methods.
Results
The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) and Bartlett’s tests indicated that the sample was suitable for factor analysis. EFA revealed that the scale had a multidimensional structure, which was confirmed by CFA. The KAST-FC demonstrated a high level of internal consistency according to Cronbach’s alpha coefficient. Item-total correlation values supported the homogeneity of the scale.
Conclusion
The findings indicate that the KAST-FC is a valid and reliable measurement tool for evaluating healthcare professionals’ knowledge and attitudes toward forensic cases. The scale is expected to contribute to identifying the educational needs of healthcare workers, developing appropriate training programs, and ensuring standardization in forensic case management.

Anahtar Kelimeler

Forensic Cases , Knowledge , Attitude , Scale Development , Healthcare Professionals

Etik Beyan

The study was conducted following approval from an appropriate ethics committee. The purpose of the study was explained to all participants, participation was voluntary, and verbal informed consent was obtained prior to data collection.

Destekleyen Kurum

The authors declare that this research did not receive any specific grant from funding agencies in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

Teşekkür

The authors have no acknowledgements to declare.

Kaynakça

• Kök AN. Department of Forensic Medicine 30th Anniversary Commemorative Book [in Turkish]. Erzurum: Atatürk University Press; 2021.
• Terece C, Kocak AO, Soğukpınar VO, Gurpinar K, Aslıyuksek H. Evaluation of forensic reports prepared in emergency departments and comparison with reports from the Forensic Medicine Institution. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2022;28(2):140-146.
• Öztuna Ş. History of forensic medicine and healthcare professionals in forensic psychiatry [in Turkish]. In: Gürhan N, editor. Mental health and psychiatric nursing. Ankara: Nobel Tıp Kitabevi; 2025. p. 757-786.
• Kırmızıgül H, Taştekin B, Özensoy HS, Hekimoğlu Y. Determining the effect of training on nurses’ knowledge and practices regarding forensic cases in the emergency department. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023;8(2):273-280.
• Özkan E, Sürmeli Ş, Albayrak T. Healthcare professionals’ knowledge level regarding forensic cases in the intensive care and operating room. J Basic Clin Health Sci. 2025;9(1):141-149.
• Petersen L, Thomas G, Collins A. Trauma-informed care in forensic nursing: Promoting safety and trust. J Trauma Nurs. 2020;27(4):204-211.
• Speck PM, Tepper MM, Li P, Dowdell EB. Recognition of trauma-informed care responses in forensic nurses: Learning constructs and pedagogical implications. J Am Acad Forensic Nurs. 2023;1(2):3-18. doi:10.29173/jafn677
• Kıyak R, Kıyak S, Çağlar B, Fındık M, Serin S, Dündar AS. Assessment of knowledge level of emergency residents and interns in managing forensic cases presenting to the emergency department. Balıkesir Med J. 2024;8(3):148-155.
• Yeşil H, Sezer G, Yavuz MS. Determining midwifery and nursing students’ knowledge regarding responsibilities in forensic cases. Van Tıp Dergisi. 2020;27(1):26-33.
• Can Ö, Direk N, Özdemir MH. Physicians’ attitudes regarding ethical dilemmas in forensic case reporting. Adli Tıp Bülteni. 2017;22(3):180-188.
• Black R, Smith J, Johnson L. Development and validation of the Forensic Nursing Knowledge and Attitudes Scale. J Forensic Nurs. 2019;15(2):89-97.
• Arabacı LB, Çam MO. Development of nurse’s attitude towards forensic psychiatric patients scale. Noro Psikiyatr Ars. 2011;48(3):175-183.
• Han M, Lee NJ, Lee SH. Development and evaluation of a forensic nursing competency-based hybrid simulation education program: A quasi-experimental design. Nurse Educ Pract. 2023;73:103819.
• Silva RX, Ferreira CAA, Sá GGM, Souto RQ, Barros LM, Galindo-Neto NM. Preservation of forensic traces by nursing in emergency services: A scoping review. Rev Lat-Am Enfermagem. 2022;30:e3593.
• Taber KS. The use of Cronbach’s alpha when developing and reporting research instruments in science education. Res Sci Educ. 2018;48(6):1273-1291.
• Büyüköztürk Ş. Data Analysis Handbook for Social Sciences: Statistics, Research Design, SPSS Applications, and Interpretation. 23rd ed. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık; 2017.
• Beck CT, Costa S, Schumacher K. Forensic nursing competencies: A systematic review. J Forensic Nurs. 2019;15(2):67-75.
• Rosenfeld P, Bersoff D. Evaluating forensic nursing education: Challenges and opportunities. Nurse Educ Pract. 2020;44:102755.
• Jeon YJ, Park BK. The effect of job characteristics and professional self-concept on competency of forensic nursing among perioperative nurses. J Korean Acad Nurs Adm. 2025;31(3):302-311.
• Jo NY, Kim MH, Lee YM. Development of the forensic nursing competency scale for nurses. J Korean Crit Care Nurs. 2020;13(3):24-40.
• Kılıç-Demir B, Kızılpınar SÇ. Stigmatization of patients with mental disorders: A comparative study of nurses in forensic psychiatry and inpatient settings. Front Psychiatry. 2024;15:1440917. doi:10.3389/fpsyt.2024.1440917
• Ireland CA, Chu S, Ireland JL, Hartley V, Ozanne R, Lewis M. Extreme stress events in a forensic hospital setting: Prevalence, impact, and protective factors in staff. Issues Ment Health Nurs. 2022;43(5):418-433. doi:10.1080/01612840.2021.2003492
• Dickinson T, Wright KM. Stress and burnout in forensic mental health nursing: A literature review. Br J Nurs. 2008;17(2):82-87. doi:10.12968/bjon.2008.17.2.28133
• Lombardo C, Capasso E, Li Rosi G, Salerno M, Chisari M, Esposito M, Di Mauro L, Sessa F. Burnout and stress in forensic science jobs: A systematic review. Healthcare. 2024;12:2032. doi:10.3390/healthcare12202032