Heimlich Manevrasının Bir Komplikasyonu Olarak Mezenter Yaralanması: Bir Otopsi Olgu Sunumu

Öz

Gıda vb. yabancı cisimler nedeniyle üst solunum yolunun tıkanması durumunda uygulanan Heimlich manevrası ilk kez 1974 yılında Dr. Henry Heimlich tarafından tanımlanmıştır. Mevcut manevranın güncel ve uygulanır olması sebebiyle oluşabilecek komplikasyonlarının otopsi olgularında vurgulanıp tartışılmasının önemi açıktır. Çalışmamızda Heimlich manevrasının nadir travmatik komplikasyonlarından olan mezenter yaralanması saptanan otopsi olgusunun bulguları paylaşılacaktır. 65 yaşında erkeğin kaldığı engelli bakımevinde yemekhanede öğle yemeğini yedikten sonra boğulur vaziyette morardığı ve zor nefes aldığı bildiriliyor. Bakımevi hemşiresi tarafından Heimlich manevrası yapılarak, ağızdan et ve ekmek parçaları çıkarılıyor. İki günlük yoğun bakım yatışı sırasında endotrakeal tüp içi sindirilmiş et parçaları aspire ediliyor ve arrest olması neticesinde CPR uygulanıp exitus kabul ediliyor. Yapılan otopside iç muayenede Heimlich manevrasının bir komplikayonu olarak mezenterde yüzeyel laserasyon ve kanama alanı saptandı. Mezenterde yapılan histopatolojik inceleme kanama ve yırtığı doğruladı. Ölümün gıda aspirasyonuna bağlı mekanik asfiksi ve gelişen komplikasyonlar neticesinde meydana geldiği yönünde görüş bildirildi. Heimlich manevrası uygulanan adli otopsi olgularında adli tıp uzmanı oluşabilecek tüm komplikasyonları göz önünde bulundurmalı, artefaktlar açısından doğru ayırıcı tanı ve bu lezyonların ölümde rolü bulunup bulunmadığı konusunda doğru değerlendirme yapmalıdır. Bu yaklaşım ölüm sebebi ve orjininin doğru tespit edilmesinin yanı sıra başka birçok medikolegal problemi de önleyebilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Heimlich manverası
• Mezenter yaralanması
• Adli otopsi

Destekleyen Kurum

No financial support was used by authors during this study - The authors declare that they have no conflict of interests regarding content of this article

Etik Beyan

Bu çalışma Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Bilimsel Araştırma Komisyonu’nun onayıyla (Tarih: 10.02.2026, Karar No: 21589509/2026/115) gerçekleştirilmiş ve Helsinki Bildirgesi prensiplerine uygun olarak yürütülmüştür

Mesenteric Injury as a Complication of the Heimlich Maneuver: An Autopsy Case Report

Öz

The Heimlich maneuver, used in cases of upper airway obstruction due to foreign objects such as food, was first described in 1974 by Dr. Henry Heimlich. Given that the current maneuver is up-to-date and applicable, it is clearly important to highlight and discuss its complications in autopsy cases. Our study will share the findings of an autopsy case in which mesenteric injury, a rare traumatic complication of the Heimlich maneuver, was detected. A 65-year-old man staying at a nursing home for the disabled reportedly turned blue and had difficulty breathing after eating lunch in the dining hall. The nurse performs the Heimlich maneuver, removing pieces of meat and bread from the mouth. During a two-day intensive care admission, digested meat fragments are aspirated from the endotracheal tube, and following cardiac arrest, CPR is administered and death is confirmed. During the autopsy, superficial laceration and hemorrhage in the mesentery were detected as a complication of the Heimlich maneuver. Histopathological examination of the mesentery confirmed hemorrhage and tearing. It was reported that death occurred as a result of mechanical asphyxia due to food aspiration and subsequent complications. In forensic autopsy cases where the Heimlich maneuver was performed, the forensic medicine specialist must consider all possible complications. They must make an accurate differential diagnosis regarding artifacts and correctly assess whether these lesions played a role in death. This approach will prevent many other medicolegal problems in addition to accurately determining the cause and origin of death.

Anahtar Kelimeler

• Heimlich maneuver
• Mesenteric injury
• Forensic autopsy

Destekleyen Kurum

Yazarlar bu çalışma sırasında herhangi bir finansal destek kullanmamışlardır - Yazarlar bu makale ile ilgili herhangi bir çıkar çatışması bildirmemişlerdir

Etik Beyan

This study was conducted with the approval of the Scientific Research Commission of the Council of Forensic Medicine (Date: 10.02.2026, Decision No: 21589509/2026/115) and was carried out in accordance with the principles of the Declaration of Helsinki

Kaynakça

1. Koop CE. The Heimlich Maneuver. Public Health Rep 1985;100(6):557. PMID: 3934695; PMCID: PMC1425324.
2. Ebrahimi M, Mirhaghi A. Heimlich maneuver complications: A systematic review. Eurasian J Emerg Med 2019;18(3):157-65. doi: 10.4274/eajem.galenos.2019.21033
3. Desai SC, Chute DJ, Desai BC, Koloski ER. Traumatic dissection and rupture of the abdominal aorta as a complication of the Heimlich maneuver. J Vasc Surg 2008;48(5):1325-7. doi: 10.1016/j.jvs.2008.05.061. PMID: 18971040.
4. Ülger H. Complications of the Heimlich maneuver: isolated sternum fracture. Journal of Emergency Medicine Case Reports 2016;7(1):15-16. doi: 10.5152/jaemcr.2015.999
5. Cecchetto G, Viel G, Cecchetto A, Kusstatscher S, Montisci M. Fatal splenic rupture following Heimlich maneuver: case report and literature review. Am J Forensic Med Pathol 2011;32(2):169-71. doi: 10.1097/PAF.0b013e318219c878. PMID: 21512385.
6. Cleveland Clinic. Heimlich Maneuver. Available at: https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/21675-heimlich-maneuver [cited: 25 November 2025].
7. Şam B, Saka E, Süner Ç. Resuscitation artefacts in forensic autopsies. Bull Leg Med 2003;8(1):5-8. doi: 10.17986/blm.200381487.
8. Sanuki T, Sugioka S, Son H, Kishimoto N, Kotani J. Comparison of two methods for abdominal thrust: a manikin study. Resuscitation 2009;80:499-500. doi: 10.1016/j.resuscitation.2008.12.011.

9. Truong T, Salire K, De Cicco I, Cherian S, Aisenberg G. Incarcerated diaphragmatic hernia following Heimlich maneuver. Proc (Bayl Univ Med Cent) 2017;4:31(1):48-50. doi: 10.1080/08998280.2017.1391034. PMID: 29686551. PMCID: PMC5903536.
10. Wang C, Wang ZZ, Wang TB. Blunt myocardial injury and gastrointestinal hemorrhage following Heimlich maneuver: A case report and literature review. World J Emerg Med 2022;13(3):248-250. doi: 10.5847/wjem.j.1920-8642.2022.038. PMID: 35646206; PMCID: PMC9108913.
11. Chillag S, Krieg J, Bhargava R. The Heimlich maneuver: breaking down the complications. South Med J 2010;103(2):147-50. doi: 10.1097/SMJ.0b013e3181c99140. PMID: 20065901.
12. Moriguchi S, Hamanaka K, Nakamura M, Takaso M, Baba M, Hitosugi M. Aging is only significant factor causing CPR-induced injuries and serious injuries. Leg Med (Tokyo) 2021;48:101828. doi: 10.1016/j.legalmed.2020.101828.
13. Kaldırım U, Toygar M, Karbeyaz, K, Arzıman I, Tuncer SK, Eyi YE, Eroğlu M. Complications of cardiopulmonary resuscitation in nontraumatic cases and factors affecting complications. Egypt J Forensıc Scı 2016;6(3), 270-274. doi: 10.1016/j.ejfs.2015.07.005.
14. Herzig SJ, LaSalvia MT, Naidus E, Rothberg MB, Zhou W, Gurwitz JH, Marcantonio ER. Antipsychotics and the risk of aspiration pneumonia in ındividuals hospitalized for nonpsychiatric conditions: a cohort study. J Am Geriatr Soc 2017;65(12):2580-2586. doi: 10.1111/jgs.15066. PMID: 29095482.
15. Ruschena D, Mullen PE, Palmer S, Burgess P, Cordner SM, Drummer OH, Wallace C, Barry-Walsh J. Choking deaths: the role of antipsychotic medication. Br J Psychiatry 2003;183:446-50. doi: 10.1192/bjp.183.5.446.