ADLİ DNA BANKALARINA TOPLUMUN YAKLAŞIMI

Öz

Terörist eylemlerin, sivilleri her geçen gün daha fazla tehdit ettiği, suç tekrarının hala geçerli bir kavram olduğu günümüzde suçluların kimliğinin en kısa sürede tespiti büyük önem taşımaktadır. DNA bankalarının, suçluluk ve masumiyet gibi kişilerin yaşamını değiştiren kararların verilmesinde hızlı ve doğru çözüm kaynağı olduğu konusunda şüphe yoktur. Diğer taraftan, genetik bilgilerin kişiye ait en özel bilgi olması kötüye kullanım endişelerini gündeme getirmektedir. Bu anket çalışması, DNA bankası ile ilgili yasa hazırlanması aşamasına gelindiğinde, güven ve desteğin sağlanması için toplumun yaklaşımının önemli olduğu düşüncesiyle yapılmıştır. Toplumun yaklaşımını belirlemek amacıyla, adli bilimler alanında görev yapan 163 kişi ile bu alanda eğitimi olmayan 157 kişiye adli DNA bankaları ile ilgili 12 soruluk bir anket uygulanmıştır. Sonuçlar değerlendirildiğinde kurulacak merkezin güvenilir olmasının ve toplumun bilgilendirilmesinin temel iki kriter olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Biyobankalar
• Adli DNA bankaları
• Adli Dna veritabanı

Kaynakça

1. Hansson MG. Jonsson L, Langedren U. Storing and Using Biobanks for Research The Use of Human Biobanks-Report IEthical, Social, Economical and Legal Aspects, Ed. Mats G. Hansson, Uppsala Universitet- p. Introduction and 1-8, 2004
2. German National Ethics Counsil, Biobanks for Research. - Collection and storage of biological data and materials (biobanks) 2004 http://www.ethikrat.org/_english/main_topics/biobanks.html Erişim.20.04.2006
3. Jeffreys A, Brookfield JF,Semeonoff R. 1985. Positive identification of an immigration test-case using human DNA fingerprints. Nature Oct.31-Noc 6;317(6040):818-819
4. James SH, Nordby JJ ,Forensic Science- An Introduction to Scientific and Investigative Techniques, CRC Pres, 2003, 226- 227, 592
5. Carey L,Mitnik L,Trends in DNA Forensic Analysis, Electrophoresis, 23,2002, 1386-1397
6. Bramley B. National Hits 10 Forensic Science Service Staff Newspaper Issue 83, April 2005
7. UK Home Office Science Policy Unit, An Overview of the United Kingdom National DNA Database, London, 2004
8. Jobling MA,Gill P.Encoded Evidence:DNA in Forensic Analysis,Vol 5,Oct 2004,p:739-751 Nature

9. Rudin N, Inman K; An Introduction to Forensic DNA Analysis CRC Pres,2002 p 157-172).
10. http://www.fbi.gov/hq/lab/org/dnau.htm Erişim: 12.10.2006
11. McEwen JE, Forensic DNA Data Banking by State Crime Laboratories, Am J Hum Genet. 1995 Jun; 56(6):1487-92
12. http://www.adalet.gov.tr Erişim: 12.10.2006
13. http://www.saglik.gov.tr/sb/codes/mevzuat Erişim:21.10.2006
14. http://www.turkishdailynews.com Erişim:21.10.2006
15. http://arsiv.hurriyetim.com.tr/hur/turk Erişim:03.11.2006
16. Puri A. An International DNA Database: Balancing Hope, Privacy and Scientific Error. Boston College International & Comperative Law Review, Spring, 2001
17. Balding DJ, Nichols RA.DNA Profile Match Probability Calculation:How to Allow for Population Stratification, Relatedness, Database Selection and Single Bands. For. Sci.Int 64, 125-140,1994
18. Highfield R. DNA left at crime scene will reveal skin colour
19. http://www.forensic.gov.uk Erişim: 17.11.2006
20. Guillen M, Lareu MV, Pestoni C, Salas A, Carracedo A. Ethical-legal problems of DNA databases in criminal investigation. Journal of Medical Ethics 2000;26(4).266-272
21. UNESCO International Declaration on Human Genetic Data-2003, http://portal.unesco.org Erişim: 17.11.2006
22. http://www.basbakanlık.gov.tr Erişim: 11.09.2006