EVLİLİK İÇİ IRZA GEÇME

Öz

Kadının rızası dışında, kocası veya eski kocası tarafından gerçekleştirilen cinsel amaçlı eylemleri tanımlamak için, uluslararası terminolojide, evlilik içi ırza geçme terimi kullanılmaktadır. Evlilik içi ırza geçme yıllar boyunca reddedilmiş ise de, günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin çoğunda, evlilik kavramı değişmesi ile birlikte, kadının erkeğin mülkü olarak görüldüğü şeklindeki yargı kırılmıştır. Evlilik içinde cinsel ilişkinin her iki tarafın isteği ile gerçekleşeceği, aksi takdirde ırza geçme olarak değerlendirileceği düşüncesi benimsenmiş ve bu düşünceye paralel yasal düzenlemeler yürürlüğe girmiştir. Evlilik içi ırza geçme; yaş, sosyal sınıf, ırk, din ve etnik köken gözetmeksizin, tüm evliliklerde görülebilmekte ve kadınlar üzerinde bıraktığı ciddi psikolojik ve fiziksel hasarlar sonucunda toplumun temelini oluşturan aile yapısını tehdit etmektedir. Bu derlemede, evlilik içi ırza geçmenin kısa tarihçesinin, yasal yaptırımlarının, yaygınlığının, evlilik içi ırza geçme olaylarında etkili faktörlerin, evlilik içi ırza geçmenin sonuçlarının ve kurbanları üzerinde bırakacağı etkilerin literatür eşliğinde gözden geçirilmesi, evlilik içi ırza geçmelerin önlenebilmesi için alınması gereken önlemlerin tartışılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Evlilik içi şiddet
• Evlilik içi ırza geçme
• Evlilik içi ırza geçmenin tarihçesi ve yasal boyutu

Kaynakça

1. Polat O. Adli Tıp, İstanbul: Der Yayınları. 2000; 115.
2. Aşırdizer M. Acil servislere başvuran çocuk ve kadın istismarı olgularına hekimlerin yaklaşımı. Turkiye Klinikleri J Surg Med Sci. 2006; 2(50): 39-48.
3. United States, Commission on the Status of Women. Short History of the Commission on the Status of Women (2009). Available at: http://www.un.org/womenwatch/daw/csw/. Erişim: 14 Nisan 2009.
4. Fikree FF, Bhatti LI. Domestic violence and health of Pakistani women. Int J Gynecol Obstet. 1999; 65(2): 195-201.
5. Hindin MJ, Adair LS. Who’s at risk? Factors associated with intimate partner violence in the Philadelphia. Soc Sci Med. 2002; 55(8): 1385-99.
6. The World Bank. World Development Report 1993 - Investing in Health. USA: Oxford University Press. 1993: 50.
7. Booher TN, Lane JE, Davis LS. Domestic violence in the outpatient setting. J Am Acad Dermatol 2004; 50(2): 262-5.
8. Weinbaum Z, Stratton TL, Chavez G, Motylewski-Link C, Barrera N, Courtney CG, California Department of Health Services Women’s Health Group. Female victims of intimate partner physical domestic violence (IPP-DV), California1998. Am J Prev Med. 2001, 21(4): 313-9.

9. Hathaway JE, Mucci LA, Silverman JG, Brooks DR, Mathews R, Pavlos CA. Health status and health care use of Massachusetts women reporting partner abuse. Am J Prev Med. 2000; 19(4): 302-7.
10. Vest JR, Catlin TK, Chen JJ, Brownson RC. Multistate analysis of factors associated with intimate partner violence. Am J Prev Med. 2002; 22(3): 156-64.
11. Ilkkaracan P, Women for Women's Human Rights. Exploring the context of women’s sexuality in eastern Turkey. Reproductive Health Matters. 1998; 6(12): 66-75.
12. Bıçak V. Kadının cinsel iradesinin eşine karşı korunması. 20 Yüzyılın Sonunda Kadınlar ve Gelecek Konferansı, 19- 21 Kasım 1997, Kongre Kitabı, Çitçi O. (Ed.). Ankara: TODAI. 1998; 135-48.
13. Frieze IH. Investigating the causes and consequences of marital rape. Signs. 1983; 8(3); 532-53.
14. Bergen RK. Marital rape (1999). http://www.hawaii.edu/hivandaids/Marital%20Rape.pdf. Erişim:14 Nisan 2009.
15. Monson CM, Rohling JL. Sexual and nonsexual marital aggression: Legal considerations, epidemiology, and an integrated typology of perpetrators. Aggress Viol Behav. 1998; 3(4): 369-89.
16. Bourke J. Sexual violence, marital guidance, and Victorian bodies: an aesthesiology. Vic Stud. 2008; 50(3):419-36.
17. Yllo K. Marital Rape (1996). http://www.bwjp.org/files/bwjp/articles/Marital_Rape.pdf. Erişim:14 Nisan 2009.
18. Martin EK, Taft CS, Resick PA. A review of marital rape. Aggress Violent Behav. 2007; 12(3): 329-47.
19. Gelles RJ. Power, Sex, and Violence: The Case of Marital Rape. The Family and the Law. 1977; 26(4): 339-47. Bidwell L, Priscilla W. The family context of marital rape. Journal of Family Violence. 1986; 1(3): 277-87.
20. Jeffords CR, Dull RT. Demographic variations in attitudes towards marital rape immunity. J Marriage Fam. 1982; 44(3): 755-62.
21. Davies KA. Voluntary exposure to pornography and men’s attitudes toward feminism and rape. J Sex Res. 1997; 34(2): 131-7.
22. Campbell CJ, Alford P. The dark consequences of marital rape. Am J Nurs. 1989; 89(7): 946-9.
23. Tang KL. Rape law reform in Canada: the success and limits of legislation. Int J Offender Ther Comp Criminol. 1998; 42(3): 258-70.
24. Chaudhry AG. Violence against women – a case study. Int J Agr Biol. 2004; 6(4): 669-71.
25. Onyejekwe JC. Violence against women: an issue of health and human rights. Nebula. 2004; 1(1): 32-7.
26. Limbu R. Panos Features, Marital Rape Outlawed by Nepal’s Supreme Court (2002). http://www.panos.org.uk/?lid=19678. Erişim: 14 Nisan 2009.
27. The George Mason University Sexual Assault Services; Marital Rape (1998). http://www2.gmu.edu/dpt/unilife/sexual/MR.htm. Erişim:14 Nisan 2009.
28. Auster CJ, Leone JM. Late adolescents’ perspective on marital rape: the impact of gender and fraternity/sorority membership. Adolescence. 2001; 36(141): 141-52.
29. Canturk G. Evlilik ve boşanma ile ilgili adli psikiyatrik uygulamalar. Turkiye Klinikleri J Foren Med. 2006; 3(3): 58-64.
30. Yılmaz O. Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış Nedeniyle Boşanma (2007). http://www.turkhukuksitesi.com/showthread.php?t=14705. Erişim:14 Nisan 2009.
31. Canbolat F. Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış Nedeniyle Boşanma (2006). http://www.canbolathukuk.com/db/servis/Makale/25.doc. Erişim:14 Nisan 2009.
32. Sezen A. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddete Türk Hukuku’nun Yaklaşımı (2006). http://www.hukukcular.org.tr/yazi_detay.php?Yazi_id=16&yazar=17. Erişim:14 Nisan 2009.
33. Gençcan ÖU. Boşanma Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınevi. 2006: 286-7.
34. Türk Ceza Kanunu (2005). http://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k5237.html. Erişim:14 Nisan 2009.
35. Özgenç İ. Yeni Türk Ceza Kanunu. Ankara: Seçkin Yayıncılık. 2004: 200-2.
36. Balcı Y. Yeni TCK Çerçevesinde Cinsel Suçlara Adli Tıbbi Yaklaşım (2005). http://tip.ogu.edu.tr/uzmangorusu/yenitckcinselsucadlitibbiyaklasim.htm. Erişim:14 Nisan 2009.
37. Shadigian EM, Bauer ST. Screening for partner violence during pregnancy. Int J Gynecol Obstet. 2004; 84(3): 273-80.
38. Mahoney P, Williams LM. Sexual Assault in Marriage: Prevalence, Consequences, and Treatment of Wife Rape (2007). http://www.wcsap.org/PartnerViolence.pdf Erişim:14 Nisan 2009.
39. Bergen RK. Marital Rape: New Research and Directions (2006). http://www.wcsap.org/MaritalRapeRevised.pdf. Erişim:14 Nisan 2009.
40. McNutt LA, van Ryn M, Clark C, Fraiser I. Partner violence and medical encounters: African-American women perspectives. Am J Prev Med. 2000; 19(4): 264-9.
41. Randall M, Haskell L. Sexual violence in women's lives. Findings from the Women's Safety Project, a communitybased survey. Violence Against Women. 1995; 1(1): 6-31.
42. Romito P, Crisma M, Saurel-Cubizolles M-J. Adult outcomes in women who experienced violence during childhood. Child Abuse Negl. 2003; 27(10): 1127-44.
43. Kerr E, Cottee C, Crowdhury R, Jawad R, Welch J. The Haven: A pilot referral center in London for cases of serious sexual assault. BJOG. 2003; 110(3): 267-71.
44. Schei B, Sidenius K, Lundvall L, Ottesen GL. Adult victims of sexual assault: acute medical response and police reporting among women consulting a center for victims of sexual assault. Acta Obstet Gynecol Scand. 2003; 82(8): 750-5.
45. Garcia-Moreno C, Jansen HA, Ellsberg M, Heise L, Watts CH; WHO Multi-country Study on Women's Health and Domestic Violence against Women Study Team. Prevalence of intimate partner violence: findings from the WHO multi-country study on women's health and domestic violence. Lancet. 2006; 368(9543): 1260-9.
46. Boucher S, Lemelin J, McNicoll L. Marital rape and relational trauma. Sexologies, 2009; 18(2): 91-4.
47. Gulcur L. A Study on Domestic Violence and Sexual Abuse in Ankara, Turkey. Women for Women’s Human Rights Reports No. 4. 1999.
48. Yavuz MS, Asirdizer M. Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Polikliniği’ne başvuran aile içi şiddete maruz kalmış kadın olgularının analizi. Adli Tıp Dergisi, 2009; 23(1): 15-23.
49. Black DA, Heyman RE, Smith Slep AM. Risk factors for male-to-female partner sexual abuse. Aggress Violent Behav. 2001; 6(2-3): 269-80.
50. Campbell J, Jones AS, Dienemann J, Kub J, Schollenberger J, O’Campo P, Gielen AC, Wynne C. Intimate partner violence and physical health consequences. Arch Intern Med. 2002; 162(10):1157-63.
51. Coker AL, Derricks C, Lumpkin JL, Aldrich TE, Oldendick R. Help seeking for intimate partner violence and forced sex in South Carolina. Am J Prev Med. 2000; 19(4): 316-20.
52. Jewkes R, Levin L, Penn-Kekana L. Risk factors for domestic violence: findings from a South African cross-sectional study. Soc Sci Med. 2002; 55(9): 1603-17.
53. Frese B, Moya M, Megías JL. Social perception of rape: how rape myth acceptance modulates the influence of situational factors. J Interpers Violence. 2004; 19(2): 143-61.
54. Martin SL, Harris-Britt A, Li Y, Moracco KE, Kupper LL, Campbell JC. Changes in intimate partner violence during pregnancy. J Family Viol. 2004; 19(4): 201-10.
55. Chhabra S. Sexual violence among pregnant women in India. J Obstet Gynaecol Res. 2008; 34(2): 238-41.
56. Erel Ö, Özkök MS, Katkıcı U. Eş istismarı. 10. Ulusal Adli Tıp Günleri, 8-12 Ekim 2003, Paneller ve Poster Sunuları Kitabı. İstanbul: Adli Tıp Kurumu Yayınları-10. 2003: 187-90.
57. Ullman SE, Brecklin LR. Alcohol and adult sexual assault in a national sample of women. J Subst Abuse. 2000; 11(4): 405-20.
58. Field CA, Caetano R, Nelson S. Alcohol and violence related cognitive risk factors associated with the perpetration of intimate partner violence. J Family Viol. 2004, 19(4): 249-53.
59. Koziol-McLain J, Coates CJ, Lowenstein SR. Predictive validity of a screen for partner violence against women. Am J Prev Med. 2001; 21(2): 93-100.
60. Whatley MA. The effect of participant sex, victim dress, and traditional attitudes on causal judgments for marital rape victims. J Fam Violence. 2005; 20(3): 191-200.
61. Sözen MŞ, Tüzün B, Fincancı ŞK, Dokgöz H. Yabancı uyruklu kadınlarda cinsel içerikli şiddet: olgu sunumu. Adli Tıp Bülteni. 1999; 4(1): 24-7.
62. Sözen MŞ, Elmas İ, Sözen A, Fincancı ŞK. Aile içi bir istismar olgusu. Adli Tıp Bülteni. 1999; 4(3): 109-12.
63. Fischbach RL, Herbert B. Domestic violence and mental health: correlates and conundrums within and across cultures. Soc Sci Med. 1997; 45(8): 1161-76.
64. Cantürk G, Cantürk N. Cinsel saldırı mağdurlarının muayene prosedürü. Turkiye Klinikleri J Surg Med Sci 2006; 2(50): 49-55.