2005 YILINDA YÜRÜRLÜĞE GİREN TÜRK CEZA KANUNU’NUN (TCK) CERRAHİ BRANŞ HEKİMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Amaç: TCK’nın cerrahi branş hekimleri üzerindeki etkisini ve defansif tıbbın hangi boyutta uygulandığını tespit etmek amaçlanmıştır. Yöntemler: Hekimler hakkında yaş, cinsiyet, branş, dava edilme durumu, TCK’nın ilgili maddelerini bilme düzeyi, ülkemizde defansif tıbbın geliştiğini düşünme, 2005 öncesi döneme göre tetkik-konsültasyon artışı, hastadan onam alma, hasta ve yakınlarını bilgilendirme, hukuki durum endişesi, endişeye bağlı gerginlik, sıkıntı, mutsuzluk, depresyon yaşama, acil ve elektif riskli vakaların sorumluluğunu üstlenme parametreleri değerlendirildi. Bulgular: Hekimlerin 310’u erkek, 92’si kadındı. Sorulan sorular ve cerrahi branş hekimlerinin yanıtları şöyledir: “Türkiye’de defansif tıbbın geliştiğini düşünüyor musunuz?”, 212 hekim (%53,5) “evet”, 4 hekim (%1) “hayır”; “Son beş yılda tetkik isteminizde artış var mı?”, 130 hekim (%32,7) “fazlasıyla artış var”, 196 hekim (%49,2) “artış var”, 4 hekim (%1) “azaldı”; “Son beş yılda konsültasyon isteminizde artış var mı?”, 106 hekim (%26,8) “fazlasıyla artış var”, 216 hekim (%54,5) “artış var”, 6 hekim (%1,5) “azaldı”; “Acilde riskli vakaların sorumluluğunu alır mısınız?”, 2005 öncesi için 168 hekim (%41,7) “her zaman” ve 8 hekim (%1,9) “hayır”; 2005 sonrası için 98 hekim (%24,3) “her zaman” ve 44 hekim (%10,9) “hayır”; “Elektif riskli vakaların sorumluluğunu alır mısınız?”, 2005 öncesi için 158 hekim (%39,3) “her zaman” ve 28 hekim (%6,9) “hayır”; 2005 sonrası için 100 hekim (%24,8) “her zaman” ve 82 hekim (%20,3) “hayır”. Sonuç: 2005 öncesi veriler elimizde olmasa da bu çalışmada cerrahi branş hekimleri arasında tespit edilen belirgin defansif tıp eğilimi artış şeklinde yorumlanabilecek ölçüde dikkate değerdir.

Anahtar Kelimeler

• Defansif tıp
• Malpraktis
• Türk Ceza Kanunu

Kaynakça

1. Odabaşı AB, Tümer AR. Çekinik (defansif) hekimlik; Yeni Türk Ceza Kanunu’nun uygulanma aşamasında toplumu bekleyen tehlike. STED 2006;15(4):55-9.
2. Yıldırım A, Aksu M, Çetin İ, Şahan AG. Tokat ili merkezinde çalışan hekimlerin tıbbi uygulama hataları ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları. Cumhuriyet Med J 2009;31(4):356-66.
3. Eralp TC. Karşılaştırmalı açıklamalı içtihatlı ve gerekçeli Yeni Türk Ceza Kanunu ile 765 sayılı Türk Ceza Kanunu. Batıkent: 2005;39-44,173-202.
4. Aynacı Y. Hekimlerde defansif (çekinik) tıp uygulamalarının araştırılması. Selçuk Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Konya, 2008.
5. Koç S. Yasal düzenlemeler çerçevesinde hekim sorumluluğu. Türkderm 2007;41(2):33-8.
6. Bergen RP. Defensive medicine is good medicine. JAMA 1974 May 27;228(9):1188- 9.
7. Studdert DM, Mello MM, Sage WM, DesRoches CM, Peugh J, Zapert K, Brennan TA.Defensive medicine among high-risk specialist physicians in a volatile malpractice environment. JAMA; 2005 Jun 1;293(21):2609-17.
8. Summerton N. Positive and negative factors in defensive medicine: A questionnaire study of general practitioners. BMJ 1995 Jan 7;310(6971):27-9.

9. Volpintesta EJ. Defensive medicine. Conn Med 1993 Jan;57(1):51
10. 2. Sağlık Hukuku Sempozyumu, http:// www.turkhukuksitesi.com/showthread. php?t=191 91, Erişim tarihi: 11.11.2013.
11. http://www.istabip.org.tr/icerik/etikkurul-toplanti-tutanaklari/. Erişim tarihi: 11.11.2013.
12. ACOG committee opinion. Coping with the stress of malpractice litigation. International Journal of Gynecology & Obstetrics 2001;74(1):65–6.
13. Pakiş I. Ölüm ya da ölü doğumla sonuçlanan tıbbi uygulama hatalarına yaklaşımda adli otopsinin rolü. M.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul, 2006.
14. Odabaşı AB, Tümer AR, Odabaşı O. Bir grup hekimin 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu ile ilgili değerlendirmeleri: Anket çalışması. Adli Tıp Bülteni 2008;13:49-56.
15. Teke HY, Alkan HA, Başbulut AZ, Cantürk G. Tıbbi uygulama hataları ile ilgili kanuni düzenlemelere hekimlerin bakışı ve bilgilenme düzeyi: Anket çalışması. Türkiye Klinikleri Adli Tıp 2007;4:61-7.
16. Turla A, Karaarslan B, Kocakaya M, Peksen Y. Hastalara yeterince aydınlatma yapılıp-yapılmadığı ve onam alınması durumunun saptanması. Türkiye Klinikleri J Foren Med 2005;2(2):33-8.
17. Tümer AR. 1995-2000 yılları arasında Yüksek Sağlık Şurası tarafından değerlendirilen cerrahi vakalarının komplikasyon ve malpraktis yönünden araştırılması. Ankara Ü. T. F. Adli Tı