Firar Suçu İşlemiş Kişilerde Askerliğe Elverişlilik ve Ceza Sorumluluğu
Öz
Amaç: Bu çalışmada, firar suçu işlemiş bireylerde askerliğe elverişlilik ve ceza sorumluluğu ile sosyodemografik, klinik ve kriminal özellikler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Veriler hastane kayıtlarından elde edilerek retrospektif olarak tasarlanan çalışmaya, 2016–2025 yılları arasında askeri sağlık kuruluna yönlendirilen firar suçu sanığı dahil edilmiştir.
Bulgular: 82 sanık çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların önemli bir kısmında madde kullanım öyküsü (%77,0) ve cezaevi geçmişi (%74,4) bulunmasına rağmen, bu değişkenler ile askerliğe elverişlilik arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Askerliğe elverişsiz olarak değerlendirilen bireylerin tamamında psikiyatrik tanı bulunmuş olup, gruplar arası en önemli tanısal fark Madde Kullanım Bozukluğu’nda saptanmıştır (p<0,001). Ceza sorumluluğu ile askerliğe elverişlilik arasında anlamlı ilişki bulunmadığı görülmüştür (p>0,05).
Sonuç: Firar suçu işlemiş bireylerde askerliğe elverişlilik kararının büyük ölçüde psikiyatrik tanılarla ilişkili olduğu, buna karşın ceza sorumluluğundan bağımsız değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu bulgular, ceza sorumluluğu değerlendirmesinin her olguda ek klinik katkı sağlamayabileceğini ve bazı durumlarda süreci uzatabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Işıklar C. Türk Personel Hukukunda Yenı̇ Bı̇r İdarı̇ Tedbı̇r: Geçı̇cı̇ Olarak Kontrol Altına Alma. The Journal of Academic Social Sciences 2018;6(83):334-67.
- Gündüz H. Askeri Suçların Soruşturulmasına ve Kovuşturulmasına İlişkin Istisnai Düzenlemeler. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 2020;44:239-68.
- Boylu ME, Atan Y. Antisosyal Kişilik Bozukluğu’nda Ceza Sorumluluğunun Değerlendirilmesi ve İlgili Raporların Yargılama Süreci Üzerindeki Etkileri: Adli Psikiyatrik Bilirkişilikte Güncel Bir Sorun. Adli Tıp Dergisi 2025;39(1):37-56.
- Tzeng NS, Chen CK, Wang TS, Chang HA, Kao YC, Yeh HW, Chiang WS, Huang SY. Forensic psychiatric evaluation for military absenteeism in Taiwan. J Am Acad Psychiatry Law 2016;44(3):352-8.
- Gordilă D. Criminal Liability for Desertion under the Legislation of the Republic of Moldova. ACROSS 2024;4(8):42-7.
- Compton WM, Conway KP, Stinson FS, Colliver JD, Grant BF. Prevalence, correlates, and comorbidity of DSM-IV antisocial personality syndromes and alcohol and specific drug use disorders in the United States: results from the national epidemiologic survey on alcohol and related conditions. The Journal of Clinical Psychiatry 2005;66(6):677–85.
- Fridell M, Hesse M, Jæger MM, Kühlhorn E. Antisocial personality disorder as a predictor of criminal behaviour in drug abusers. Addictive Behaviors 2008;33(6):799-811.
- Goodwin RD, Hamilton SP. Lifetime comorbidity of antisocial personality disorder and anxiety disorders among adults in the community. Psychiatry Research 2003;117(2):159–66.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Adli Psikoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
9 Nisan 2026
Kabul Tarihi
24 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 40 Sayı: 1
