This study examined master's theses on the use of artificial intelligence in education and teaching in Turkey using a document analysis approach. The YÖK Thesis Center database was searched for master's theses using the keywords “artificial intelligence” and “yapay zekâ”. Of the 699 postgraduate theses accessed, 50 theses (including 40 master's and 10 doctoral theses) were analysed descriptively within the scope of the study's objectives. According to the study's findings, the largest number of studies were conducted in 2024; the majority of studies had between 31 and 100 participants; the majority of participants were undergraduate students; and ChatGPT was the most commonly used artificial intelligence tool. The study also found that most research on artificial intelligence (AI) focuses on its use in education, AI awareness, and its impact on learning. The findings from the included studies mostly indicate that AI tools and applications support the learning process by providing personalised teaching, instant feedback and a variety of materials, saving time, and analysing data involved in the learning process, such as measurement and evaluation, learning styles and the learning environment. They also have a positive effect on learners' academic achievements and affective behaviours, such as satisfaction, performance and motivation. However, problems experienced when using artificial intelligence, as well as insufficient awareness of artificial intelligence among education stakeholders, were also mentioned.
Artificial intelligence Education and teaching Graduate thesis Document analysis
Bu çalışmada Türkiye’de yapay zekânın eğitim ve öğretim alanında kullanımına yönelik yapılan lisansüstü tezler doküman analizi ile incelenmiştir. Çalışmada YÖK Tez Merkezi veri tabanında yer alan lisansüstü tezler “yapay zekâ” ve “artificial intelligence” anahtar kelimeleri kullanılarak taranmıştır. Erişim sağlanan 699 lisansüstü tez çalışmasından eğitim ve öğretim alanında yürütülen 64 çalışmanın amaç kapsamında 40 yüksek lisans ve 10 doktora olmak üzere toplam 50 tez çalışması betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Çalışma bulgularına göre en fazla çalışmanın 2024 yılında tamamlandığı, çalışmalardaki katılımcı sayısının en fazla 31 – 100 arasında olduğu, örneklem gruplarının çoğunlukla lisans öğrencilerinden oluştuğu ve en fazla kullanılan yapay zekâ aracının ise ChatGPT olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmada ayrıca yapay zekâ konusunda ele alınan çalışmalarda çoğunlukla yapay zekanın eğitimde kullanımı, yapay zekâ farkındalığı ve yapay zekanın öğrenmeye etkisine yönelik araştırmaların yürütüldüğü belirlenmiştir. Araştırmaya veri olan çalışmalardan elde edilen bulgularda çoğunlukla yapay zeka araç/uygulamalarının öğrenme sürecine destek olması (kişiselleştirilmiş öğretim, anında geri bildirim, materyal çeşitliliği, zaman kazandırma), öğrenme sürecinde yer alan verilerin analizi (ölçme ve değerlendirme, öğrenme stilleri, öğrenme ortamı vb.), öğrenenlerin akademik başarılarına ve duyuşsal (memnuniyet, performans ve motivasyon vb.) davranışlarına olumlu etkileri gibi birçok durumun ifade edildiği belirlenirken, yapay zeka kullanımında sorunlar yaşama ve eğitim paydaşlarının yapay zekâ farkındalık düzeylerinin yetersizliği gibi durumların da ifade edildiği belirlenmiştir.
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Yükseköğretim Çalışmaları (Diğer) |
| Bölüm | Derleme |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 10 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 15 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 2 |