Öz
Lichens produce a wide variety of biologically active secondary metabolites that contribute to their ecological adaptation and pharmacological potential. This study was conducted to investigate the antibacterial effects of acetone and water extracts obtained from the lichen species Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf, Platismatia glauca (L.) W.L. Culb, and Ramalina farinacea (L.) Ach on bacterial species such as Listeria innocua (Gram positive), Staphylococcus epidermidis (Gram positive), and Escherichia coli (Gram negative). The findings highlight the antibacterial potential of macrolichen species and suggest that they are promising natural sources for the development of plant-based antibacterial agents. The minimum inhibitory concentration (MIC) method was used to determine the antibacterial properties of lichens. MIC assessment revealed significant differences in antibacterial performance depending on both the lichen species and the solvent used for extraction. Among the analyzed samples, Ramalina farinacea (L.) Ach exhibited the broadest inhibitory activity range and effectively suppressed the growth of all tested bacterial strains at comparatively low concentrations. Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf showed significant activity mainly against S. epidermidis, while Platismatia glauca (L.) W.L. Culb exhibited a narrower activity limited to the same microorganism. In contrast, all water-based extracts were found to be inactive, and visible bacterial growth was detected in each test well. These results indicate that acetone provides a more suitable medium for the isolation of lipophilic antibacterial compounds from lichen materials. Overall, the findings suggest that solvent polarity and species-specific metabolite composition play a critical role in shaping the antimicrobial potential of lichen-derived extracts.
Anahtar Kelimeler
Antibacterial minimum inhibitory concentration (MIC) tree lichen Ramalina farinacea (L.) Ach
Teşekkür
This study was carried out with the contribution of scientists from many disciplines, and I extend my gratitude to all of them.
Kaynakça
- Aoussar, N., Laasri, F.E., Bourhia, M., Manoljovic, N., Mhand, R.A., Rhallabi, N., & Mellouki, F. (2020). Phytochemical analysis, cytotoxic, antioxidant, and antibacterial activities of lichens. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine (Hindawi), 2, 8104538. https://doi.org/10.1155/2020/8104538
- Boustie, J., & Grube, M. (2005). Lichens - A promising source of bioactive secondary metabolites. Plant Genetic Resources, 3(2), 273–287. https://doi.org/10.1079/PGR200572
- Brodo, I.M., Sharnoff, S.D., & Sharnoff, S. (2001). Lichens of North America. Yale University Press, Available from the Nature Saskatchewan Bookshop (pp.60-61). http://doi.org/10.29173/bluejay5827
- Elix, J. A., Whitton, A. A., & Stevens, G. N. (1986). Chemistry and biological activity of lichen substances. Australian Journal of Botany, 34(6), 671-681. https://doi.org/10.1071/BT9860671
- Elkhateeb, W.A., El-Ghwas, D.E., & Daba, G.M. (2023). Lichen secondary metabolites as antifungal agents. Journal of Pharmacy & Drug Development, 2(1), 1–7. https://doi.org/10.58489/2836-2322/016
- Eucast (2003). European Committee for Antimicrobial Susceptibility Testing. EUCAST of the European Society of Clinical Microbiology and Infectious Disease (ESCMID). Determination of minimum inhibitory concentrations (MICs) of antibacterial agents by broth dilution. Clinical Microbiology and Infection, 9, 1–7.
- Eucast (2017). European Committee on Antimicrobial Susceptability Testing. Breakpoint tables for interpretation of MICs and zone diameters. Version 9.0. Available at http://www.eucast.org/fileadmin/src/media/PDFs/EUCAST_files/Breakpoint_tables/v_9.0_Breakpoint_ Tables.pdf
- Eucast (2019). European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing. EUCAST guidelines for detection of resistance mechanisms and specific resistances of clinical and/or epidemiological importance. Version 2.0. Available at https://www.eucast.org/fileadmin/src/media/PDFs/EUCAST_files/Resistance_mechanisms/EUCAST_detection_of_resistance_mechanisms_170711.pdf
- Eucast (2024). European Committee on Antimicrobial Susceptability Testing. EUCAST reading guide for broth microdilution. Version 5.0. Available at https://www.eucast.org/fileadmin/src/media/PDFs/EUCAST_files/MIC_testing/Reading_guide_BMD_v_5.0_2024.pdf
- Essadki, Y., Hilmi, A., Cascajosa-Lira, A., Girão, M., Darrag, E.M., Martins, R., & Carvalho, M. D. F. (2024). In vitro antimicrobial activity of volatile compounds from the lichen Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf against multidrug-resistant bacteria and fish pathogens. Microorganisms, 12 (11), 2336. https://doi.org/10.3390/microorganisms12112336
- Furmanek, Ł., Czarnota, P., & Seaward, M.R.D. (2022). A review of the potential of lichen substances as antifungal agents: The effects of extracts and lichen secondary metabolites on Fusarium fungi. Archives of Microbiology, 204, 523. https://doi.org/10.1007/s00203-022-03104-4
- Furmanek, Ł., Czarnota, P., Tekiela, A., & Kapusta, I. (2024). A spectrophotometric analysis of extracted water-soluble phenolic metabolites of lichens. Planta, 260, 40. https://doi.org/10.1007/s00425-024-04474-3
- Kello, M., Goga, M., Kotorova, K., Sebova, D., Frenak, R., Tkacikova, L., & Mojzis, J. (2023). Screening evaluation of antiproliferative, antimicrobial and antioxidant activity of lichen extracts and secondary metabolites in vitro. Plants, 12(3), 611. https://doi.org/10.3390/plants12030611
- Kosanić, M., & Ranković, B. (2011). Antioxidant and antimicrobial properties of some lichens and their constituents. Journal of Medicinal Food, 14(12), 1624–1630. https://doi.org/10.1089/jmf.2010.0316
- Mitrovic, T., Stamenkovic, S., Cvetkovic, V., Radulovic, N., Mladenovic, M., Stankovic, M., & Comic, L. (2014). Platismatia glaucia and Pseudevernia furfuracea lichens as sources of antioxidant, antimicrobial and antibiofilm agents. EXCLI journal, 13, 938–953.
- Molnár, K., & Farkas, E. (2010). Current results on biological activities of lichen secondary metabolites: A review. Zeitschrift für Naturforschung C, 65(3–4), 157–173. https://doi.org/10.1515/znc-2010-3-401
- Moreira, A.S.N., Almeida, M.T., Carvalho, P., & Pereira, E. (2015). Chemistry and biological activity of Ramalina lichenized fungi: A review. Molecules, 20(10), 19593–19611. https://doi.org/10.3390/molecules201019593
- Quinn, P.J., Markey, B.K., Carter, M.E., Donnelly, W.J., & Leonard, F.C. (2002). Veterinary microbiology and microbial disease. The Canadian Veterinary Journal, 44(12), 986. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC340368/
- Schmul, M., & Brown, D. (2009). Pseudevernia furfuracea, the mummy’s lichen at the Farlow Herbarium. Opuscula Philolichenum, 6, 45-50. http://doi.org/10.5962/p.381966
- Shrestha, G., & St. Clair, L.L. (2013). Lichens: A promising source of antibiotic and anticancer drugs. Phytochemistry Reviews, 12(1), 229–244. https://doi.org/10.1007/s11101-013-9283-7
- Smith, C.W., Aptroot, A., Coppins, B.J., Fletcher, A., Gilbert, O.L., James, P.W., & Wolseley, P. A. (2009). The lichens of great Britain and Ireland. The British Lichen Society, London.
- Srivastava, P., Upreti, D.K., Dhole, T.N., Srivastava, A.K., Apurva, K. & Nayak, M.T. (2013). Antimicrobial property of extracts of Indian lichen against human pathogenic bacteria. Interdisciplinary Perspectives on Infectious Diseases (Wiley), 6, 709348. http://doi.org/10.1155/2013/709348
- Stocker-Wörgötter, E. (2010). Current results on biological activities of lichen secondary metabolites: A review. The Lichenologist, 42(3), 261–272. https://doi.org/10.1017/S0024282910000016
- Studzińska-Sroka, E., Kucinska, M., Bylka, W., Sznitowska, M., Gendaszewska-Darmach, E., & Kaczmarek, Ł. (2022). Is caperatic acid the only compound responsible for activity of lichen Platismatia glauca within the nervous system? Molecules, 27(21), 7325. https://doi.org/10.3390/molecules27217325
- Zhao, Y., Zhang, X., Pan, Y., & Wang, Y. (2021). A comprehensive review on secondary metabolites and biological activities of lichens. Phytochemistry Reviews, 20(6), 1251–1272. https://doi.org/10.1007/s11101-021-09756-3
Epifitik Likenlerden Elde Edilen Su ve Aseton Ekstraktlarının İn Vitro Koşullarda Antibakteriyel Aktivitesi
Öz
Likenler, ekolojik adaptasyonlarına ve farmakolojik potansiyellerine katkıda bulunan çok çeşitli biyolojik olarak aktif ikincil metabolitler üretirler. Bu çalışma, Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf, Platismatia glauca (L.) W.L. Culb ve Ramalina farinacea (L.) Ach liken türlerinden elde edilen aseton ve su ekstraktların, Listeria innocua (Gram pozitif), Staphylococcus epidermidis (Gram pozitif) ve Escherichia coli (Gram negatif) gibi bakteri türleri üzerindeki antibakteriyel etkilerini araştırmak amacıyla yürütülmüştür. Bulgular, makroliken türlerinin antibakteriyel potansiyelini vurgulamakta ve bitki temelli antibakteriyel ajanların geliştirilmesi için umut verici doğal kaynaklar olduklarını göstermektedir. Likenlerin antibakteriyel özelliklerinin belirlenmesi için, minimum inhibitör konsantrasyonları (MIC) yöntemi kullanılmıştır. MIC değerlendirmesi, hem liken türüne hem de ekstraksiyonda kullanılan çözücüye bağlı olarak antibakteriyel performansta belirgin farklılıklar ortaya koymuştur. Analiz edilen örnekler arasında, Ramalina farinacea (L.) Ach en geniş inhibitör etki aralığını sergilemiş ve test edilen tüm bakteri suşlarının büyümesini karşılaştırmalı olarak düşük konsantrasyonlarda etkili bir şekilde baskılamıştır. Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf esas olarak Staphylococcus epidermidis’e karşı belirgin aktivite gösterirken, Platismatia glauca (L.) W.L. Culb aynı mikroorganizmayla sınırlı daha dar bir etki sunmuştur. Buna karşılık, tüm su bazlı ekstraktlar etkisiz bulunmuş ve her test kuyusunda gözle görülür bakteri üremesi tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, asetonun liken materyallerinden lipofilik antibakteriyel bileşenlerin izole edilmesi için daha uygun bir ortam sağladığını göstermektedir. Genel olarak, bulgular çözücü polaritesinin ve türe özgü metabolit bileşiminin liken kaynaklı ekstraktların antimikrobiyal potansiyelinin şekillenmesinde kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Antibakteriyel ağaç likeni minimum inhibitör konsantrasyon (MIC) Ramalina farinacea (L.) Ach
Teşekkür
Tüm çalışma arkadaşlarıma gönülden teşekkür ederim.
Kaynakça
- Aoussar, N., Laasri, F.E., Bourhia, M., Manoljovic, N., Mhand, R.A., Rhallabi, N., & Mellouki, F. (2020). Phytochemical analysis, cytotoxic, antioxidant, and antibacterial activities of lichens. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine (Hindawi), 2, 8104538. https://doi.org/10.1155/2020/8104538
- Boustie, J., & Grube, M. (2005). Lichens - A promising source of bioactive secondary metabolites. Plant Genetic Resources, 3(2), 273–287. https://doi.org/10.1079/PGR200572
- Brodo, I.M., Sharnoff, S.D., & Sharnoff, S. (2001). Lichens of North America. Yale University Press, Available from the Nature Saskatchewan Bookshop (pp.60-61). http://doi.org/10.29173/bluejay5827
- Elix, J. A., Whitton, A. A., & Stevens, G. N. (1986). Chemistry and biological activity of lichen substances. Australian Journal of Botany, 34(6), 671-681. https://doi.org/10.1071/BT9860671
- Elkhateeb, W.A., El-Ghwas, D.E., & Daba, G.M. (2023). Lichen secondary metabolites as antifungal agents. Journal of Pharmacy & Drug Development, 2(1), 1–7. https://doi.org/10.58489/2836-2322/016
- Eucast (2003). European Committee for Antimicrobial Susceptibility Testing. EUCAST of the European Society of Clinical Microbiology and Infectious Disease (ESCMID). Determination of minimum inhibitory concentrations (MICs) of antibacterial agents by broth dilution. Clinical Microbiology and Infection, 9, 1–7.
- Eucast (2017). European Committee on Antimicrobial Susceptability Testing. Breakpoint tables for interpretation of MICs and zone diameters. Version 9.0. Available at http://www.eucast.org/fileadmin/src/media/PDFs/EUCAST_files/Breakpoint_tables/v_9.0_Breakpoint_ Tables.pdf
- Eucast (2019). European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing. EUCAST guidelines for detection of resistance mechanisms and specific resistances of clinical and/or epidemiological importance. Version 2.0. Available at https://www.eucast.org/fileadmin/src/media/PDFs/EUCAST_files/Resistance_mechanisms/EUCAST_detection_of_resistance_mechanisms_170711.pdf
- Eucast (2024). European Committee on Antimicrobial Susceptability Testing. EUCAST reading guide for broth microdilution. Version 5.0. Available at https://www.eucast.org/fileadmin/src/media/PDFs/EUCAST_files/MIC_testing/Reading_guide_BMD_v_5.0_2024.pdf
- Essadki, Y., Hilmi, A., Cascajosa-Lira, A., Girão, M., Darrag, E.M., Martins, R., & Carvalho, M. D. F. (2024). In vitro antimicrobial activity of volatile compounds from the lichen Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf against multidrug-resistant bacteria and fish pathogens. Microorganisms, 12 (11), 2336. https://doi.org/10.3390/microorganisms12112336
- Furmanek, Ł., Czarnota, P., & Seaward, M.R.D. (2022). A review of the potential of lichen substances as antifungal agents: The effects of extracts and lichen secondary metabolites on Fusarium fungi. Archives of Microbiology, 204, 523. https://doi.org/10.1007/s00203-022-03104-4
- Furmanek, Ł., Czarnota, P., Tekiela, A., & Kapusta, I. (2024). A spectrophotometric analysis of extracted water-soluble phenolic metabolites of lichens. Planta, 260, 40. https://doi.org/10.1007/s00425-024-04474-3
- Kello, M., Goga, M., Kotorova, K., Sebova, D., Frenak, R., Tkacikova, L., & Mojzis, J. (2023). Screening evaluation of antiproliferative, antimicrobial and antioxidant activity of lichen extracts and secondary metabolites in vitro. Plants, 12(3), 611. https://doi.org/10.3390/plants12030611
- Kosanić, M., & Ranković, B. (2011). Antioxidant and antimicrobial properties of some lichens and their constituents. Journal of Medicinal Food, 14(12), 1624–1630. https://doi.org/10.1089/jmf.2010.0316
- Mitrovic, T., Stamenkovic, S., Cvetkovic, V., Radulovic, N., Mladenovic, M., Stankovic, M., & Comic, L. (2014). Platismatia glaucia and Pseudevernia furfuracea lichens as sources of antioxidant, antimicrobial and antibiofilm agents. EXCLI journal, 13, 938–953.
- Molnár, K., & Farkas, E. (2010). Current results on biological activities of lichen secondary metabolites: A review. Zeitschrift für Naturforschung C, 65(3–4), 157–173. https://doi.org/10.1515/znc-2010-3-401
- Moreira, A.S.N., Almeida, M.T., Carvalho, P., & Pereira, E. (2015). Chemistry and biological activity of Ramalina lichenized fungi: A review. Molecules, 20(10), 19593–19611. https://doi.org/10.3390/molecules201019593
- Quinn, P.J., Markey, B.K., Carter, M.E., Donnelly, W.J., & Leonard, F.C. (2002). Veterinary microbiology and microbial disease. The Canadian Veterinary Journal, 44(12), 986. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC340368/
- Schmul, M., & Brown, D. (2009). Pseudevernia furfuracea, the mummy’s lichen at the Farlow Herbarium. Opuscula Philolichenum, 6, 45-50. http://doi.org/10.5962/p.381966
- Shrestha, G., & St. Clair, L.L. (2013). Lichens: A promising source of antibiotic and anticancer drugs. Phytochemistry Reviews, 12(1), 229–244. https://doi.org/10.1007/s11101-013-9283-7
- Smith, C.W., Aptroot, A., Coppins, B.J., Fletcher, A., Gilbert, O.L., James, P.W., & Wolseley, P. A. (2009). The lichens of great Britain and Ireland. The British Lichen Society, London.
- Srivastava, P., Upreti, D.K., Dhole, T.N., Srivastava, A.K., Apurva, K. & Nayak, M.T. (2013). Antimicrobial property of extracts of Indian lichen against human pathogenic bacteria. Interdisciplinary Perspectives on Infectious Diseases (Wiley), 6, 709348. http://doi.org/10.1155/2013/709348
- Stocker-Wörgötter, E. (2010). Current results on biological activities of lichen secondary metabolites: A review. The Lichenologist, 42(3), 261–272. https://doi.org/10.1017/S0024282910000016
- Studzińska-Sroka, E., Kucinska, M., Bylka, W., Sznitowska, M., Gendaszewska-Darmach, E., & Kaczmarek, Ł. (2022). Is caperatic acid the only compound responsible for activity of lichen Platismatia glauca within the nervous system? Molecules, 27(21), 7325. https://doi.org/10.3390/molecules27217325
- Zhao, Y., Zhang, X., Pan, Y., & Wang, Y. (2021). A comprehensive review on secondary metabolites and biological activities of lichens. Phytochemistry Reviews, 20(6), 1251–1272. https://doi.org/10.1007/s11101-021-09756-3
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Veteriner Bilimleri (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 14 Ocak 2026 |
| Kabul Tarihi | 16 Şubat 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.53913/aduveterinary.1862735 |
| IZ | https://izlik.org/JA32CA65JW |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 15 Sayı: 1 |
Amaç ve Kapsam
Hayvan Sağlığı, Üretimi ve Hijyeni Dergisi, veterinerlik biliminin tüm alanlarında yüksek kaliteli makaleler yayınlamayı hedeflemektedir. Veterinerlik bilimi hakkında güvenilir bilgi edinmek isteyen veteriner hekimlere, öğrencilere ve bilim insanlarına kaynaklar sunmaktadır.
Hayvan Sağlığı, Üretimi ve Hijyeni, geviş getiren hayvanlar, tektırnaklılar, etoburlar, kümes hayvanları, laboratuvar, deniz ve egzotik hayvan hastalıkları, zoonozlar ve halk sağlığı, birincil ve klinik öncesi veterinerlik bilimleri, hayvan yetiştiriciliği, genetik, hayvan beslenmesi ve beslenme bozuklukları, gıda hijyeni, veteriner tıbbi ürünleri ve teknolojisi, veteriner hekimliği tarihi ve deontoloji konularını kapsayan veterinerlik biliminin tüm yönleriyle ilgili orijinal araştırma ve derlemeleri yayınlayan uluslararası bir dergidir. Hayvan Sağlığı, Üretimi ve Hijyeni, açık erişimli bir yayındır (BOAI). Derginin arşivine https://dergipark.org.tr/tr/pub/aduveterinary adresinden ücretsiz olarak erişilebilir.
Yazım Kuralları
Örnek Başlık Sayfası, buraya tıklayın
Örnek Makale, buraya tıklayın
Örnek Tablo, buraya tıklayın
1- Özgün araştırma makaleleri; başlık, özet ve anahtar kelimeler, giriş, materyal ve yöntemler, bulgular, tartışma, sonuç, teşekkür, yazar katkı beyanı, çıkar çatışması ve kaynakça bölümlerini içerir. 20 sayfayı geçmemelidir (metin, tablolar, çizimler ve resimler hariç). Derginin dili İngilizcedir. Makaleler (dipnotlar, kaynaklar, şekil alt yazıları ve tablolar dahil) aşağıdaki özelliklere uygun olarak hazırlanmalıdır: Yayınlanmak üzere gönderilen makaleler, Times New Roman yazı tipinde, 12 punto, sayfa boyunca tam çift satır aralığı ve tüm kenarlardan 2,5 cm boşluk bırakılarak hazırlanmalıdır. Her satır, kelime işlem paketindeki sürekli satır numaralandırma sistemi kullanılarak numaralandırılmalıdır. Sayfalar "Öz" bölümünden numaralandırılmalı ve numaralar sağ alt köşeye yerleştirilmelidir. Şekil, tablo ve grafik gibi tüm görsellerin açıklamaları veya alt yazıları yazılmalı ve metinde uygun satır ve konumları belirtilmelidir.
2-Kısa makaleler ve olgu sunumları, daha sonraki bir makalede yer almayacak sınırlı araştırmaların özlü ancak eksiksiz açıklamalarıdır. Kısa Bildiriler, hem literatüre atıflar hem de kullanılan deneysel prosedürlerin açıklaması yoluyla normal bir makale gibi eksiksiz bir şekilde belgelenmelidir. 10 sayfayı geçmemelidir (metin, tablo, çizim ve görseller hariç).
3- Derleme makale; Editör kurulu, alanlarında tanınmış uzmanlığa sahip davetli yazarlardan, geniş ilgi alanlarına yönelik derleme makaleleri kabul etmektedir. İstenmeyen Derleme Makaleleri için, yazarların alanlarında önemli çalışmalara sahip olmaları istenecektir. Makaleler, başlık, özet ve anahtar kelimeler, giriş, metin ve kaynakları içermeli ve 20 sayfayı geçmemelidir (metin, tablo ve görseller hariç).
4- Dergide yayınlanan materyaller hakkında yorum veya faydalı eleştiri sunan editöre mektuplar memnuniyetle karşılanmaktadır. Gönderilen mektupların yayınlanma kararı tamamen Baş Editör'e aittir. Alınan ve yayınlanmak üzere onaylanan her mektup, yanıtlanması için atıfta bulunduğu makalenin Sorumlu Yazarına gönderilecektir. Mektup ve yanıt (alındıysa) birlikte yayınlanacaktır. Bu tür mektupların yayınlanmasının, hem dergiye hem de okuyucularına fayda sağlayacak bir görüş alışverişine olanak sağlaması umulmaktadır.
Ön Yazı
Soru-Cevap yazarı, makalenin yalnızca bu dergiye ait olduğunu ve herhangi bir yerde yayınlanmadığını veya başka bir yerde yayınlanmak üzere değerlendirilmediğini yazılı olarak garanti etmelidir. Yazarların daha önce çalışmayla ilgili bir makaleleri varsa, bunu mektuplarında belirtmeleri ve editöryal inceleme için bu yayınların kopyalarını eklemeleri gerekmektedir.
Başlık Sayfası
Başlık sayfası, ön yazıdan sonra aşağıdaki bilgileri içerecek şekilde yazılmalıdır:
• Başlık: Özlü ve bilgilendirici. Başlıklar genellikle bilgi erişim sistemlerinde kullanılır. Mümkün olduğunca kısaltmalardan ve formüllerden kaçının (Kelimelerin Sadece İlk Harfi Büyük Olmalıdır)
• Kısa Başlık: Kısa başlık, belgenin el yazması başlığının kısaltılmış bir versiyonunu (boşluklar dahil en fazla 50 karakter) içerir. (Kelimelerin Sadece İlk Harfi Büyük Olmalıdır)
• Yazar adları, bağlı oldukları kurumlar ve ORCID numaraları. Her yazarın adı(ları) ve soyadı(ları) belirtilmeli ve tüm adların yazım denetimi doğru yapılmalıdır. Yazarların bağlı oldukları kurum adresleri (mevcut çalışmanın yapıldığı yer): (xxxx Üniversite, xxxx Fakülte, xxxx Bölüm, Şehir, Ülke) adların altında sunulmalıdır. Tüm bağlı oldukları kurumlar, yazar adından hemen sonra ve ilgili adresin önünde küçük üst simge harfle belirtilmelidir. Her yazarın ülke adı ve e-posta adresi de dahil olmak üzere bağlı olduğu kurumun tam posta adresi verilmelidir. Lütfen yazarların ORCID numaralarını ayrı ayrı belirtin. • Sorumlu Yazar: Hakemlik ve yayının tüm aşamalarında ve yayın sonrası yazışmaları yürütecek sorumlu yazar açıkça belirtilmelidir. Bu sorumluluk, Materyaller ve Yöntemler hakkında gelecekte gelebilecek soruları yanıtlamayı da içerir. E-posta adresi belirtilir ve sorumlu yazar iletişim bilgilerini güncel tutmalıdır.
• Mevcut/kalıcı adres. Bir yazar, makalede açıklanan çalışmanın tamamlanmasından sonra taşınmışsa veya o sırada ziyarette bulunuyorsa, o yazarın adına dipnot olarak "Mevcut adres" (veya "Kalıcı adres") belirtilebilir. Yazarın çalışmayı fiilen yaptığı adres, ana bağlılık adresi olarak saklanmalıdır. Bu tür dipnotlar için üst simge Arap rakamları kullanılır.
• Yazarlar, makalenin daha önce başka bir yerde konferans, sempozyum vb. bildirilerinde yayınlanmış olup olmadığını kabul etmelidir.
Makale
• Özet: Öz ve olgusal bir özet gereklidir. Özet, araştırmanın amacını, ana sonuçlarını ve önemli çıkarımlarını kısaca belirtmelidir. Özet genellikle makaleden ayrı olarak sunulur, bu nedenle tek başına kullanılabilir olmalıdır. Bu nedenle, Kaynakça kullanmaktan kaçınılmalıdır; ancak gerekliyse, yazar(lar) ve yıl(lar) belirtilmelidir. Ayrıca, standart dışı veya yaygın olmayan kısaltmalardan kaçınılmalıdır; ancak gerekliyse, özette ilk kez geçtikleri yerde tanımlanmalıdır. Özet en fazla 300 kelime olmalıdır.
• Anahtar Sözcükler: Anahtar sözcükler alfabetik sıraya göre yazılmalıdır. Özetin hemen ardından, genel ve çoğul terimlerden ve çoklu kavramlardan kaçınarak (örneğin, 've', '-den kaçının) en fazla 5 anahtar sözcük ekleyin. Kısaltmalardan kaçının: yalnızca alanda yerleşik kısaltmalar uygun olabilir. Bu anahtar sözcükler dizinleme amacıyla kullanılacaktır.
• Giriş: Bu bölüm kısa olmalı ve makalenin amacını belirten literatür bilgisini içermelidir. Ayrıca, çalışmanın amaçlarını belirtmeli ve ayrıntılı bir literatür taraması veya sonuçların özeti yerine yeterli bir arka plan sunmalıdır. Çalışmanın amacı/amaçları ve hipotezleri, giriş bölümünün son paragrafında belirtilmelidir.
• Gereç ve Yöntemler: Varsa, etik kurul onayı, gereç ve yöntem bölümünde belirtilmelidir. "Bu çalışma, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu (XXXXXXX) tarafından onaylanmıştır."
Yazarlar, tüm deneysel teknikler ve bu kontrollerin doğası (pozitif ve negatif kontroller dahil) hakkında ayrıntılı bilgi vermelidir. Daha önce yayınlanmış rutinler veya prosedürler ayrıntılı olarak açıklanmamalı, yalnızca uygun referanslarla atıfta bulunulmalıdır. Mevcut yöntemlerde yapılan herhangi bir değişiklik de açıklanmalıdır. Ancak, daha önce yayınlanmış prosedürlerde yapılan yeni veya önemli değişiklikler tam olarak açıklanmalıdır. Özel kimyasalların veya preparatların kaynakları, bulundukları yer (şirket adı ve ülke) ile birlikte verilmelidir. Yazarlar bölümde alt başlıklar verirse, bunlar italik olarak yazılmalıdır. İstatistiksel analizler alt başlıklarda verilmelidir. Sonuçlar: Bu bölüm, araştırmada toplanan verilerin açık ve özlü bir metinsel açıklamasını içermelidir. Tablo ve şekillerde sunulan aynı verilerin tekrarından kaçınılmalıdır. Metin içindeki istatistiksel analiz sonuçları tutarlılık göstermelidir (örneğin, gerçek 'P' değeri, 'P<0,05' veya '*'). Şekil, tablo ve grafik gibi tüm görsellerin açıklamaları veya alt yazıları yazılmalı ve metinde uygun konumları belirtilmelidir.
• Tartışma: Veriler, sonuçlar bölümünde sunulan materyali tekrarlamadan özlü bir şekilde yorumlanmalıdır. Bu yorum, ilgili alandaki bilgiye yeni değerlendirmeler ve bilgiler de eklemelidir. Yayımlanmış literatüre kapsamlı atıflar ve tartışmalardan kaçınılmalıdır. Çalışmada sonuçları etkileyebilecek olası sınırlamalar olması durumunda, tartışmaya kapsamlı bir açıklama eklenmelidir.
• Sonuç: Çalışmanın ana sonuçları, ayrı bir bölüm olarak ayrı bir bölüm olarak yer alması gereken kısa bir sonuç bölümünde sunulabilir. • Teşekkür: Yalnızca teknik yardım, dil desteği, yazım yardımı veya makalenin redaksiyonu, yazım yardımı sağlayan tüm kişiler veya yalnızca genel destek sağlayan bir bölüm başkanı bu bölümde listelenmelidir. Tez veya tezlerden türetilen makaleler varsa, bunlar belirtilmelidir. Ayrıca, teşekkür bölümünde Finansman ve Finansman Kaynağının Rolü hakkında bir beyan bulunmalıdır. Finansman kaynaklarını, fon sağlayıcının gerekliliklerine uyumu kolaylaştırmak için bu standart şekilde listeleyin. Bu bölümde, enstitü/kuruluş adı ve hibe numarasıyla birlikte finansman ve finansman kaynağının rolü hakkında bir beyan bulunmalıdır. Araştırma için herhangi bir finansman sağlanmamışsa, lütfen bu bölüme şu cümleyi ekleyin: "Bu araştırma, kamu, ticari veya kâr amacı gütmeyen sektörlerdeki finansman kuruluşlarından herhangi bir özel hibe almamıştır."
• Yazar katkı beyanı: Her yazarın bir araştırma makalesine katkısını takdir etmek, yazarlık anlaşmazlıklarını azaltmak ve iş birliğini kolaylaştırmak için, yazarları, her yazarın katkısını paylaşan ve doğru bir şekilde açıklayan bir beyanı makaleye eklemeye teşvik ediyoruz. Çok yazarlı yayınlar için, yazarların tüm ortak yazarların katkılarının kısaca açıklandığı ve yazarlara adlarının baş harfleriyle atıfta bulunulduğu bir "Yazar Katkısı" bölümü eklemeleri teşvik edilir.
Örnek:
Yazar Katkı Beyanı: Tüm yazarlar, bu makalenin tüm içeriğinin sorumluluğunu kabul etmiş ve gönderimini onaylamıştır.
Yazar Katkısı: "Deneyleri PAU ve SK tasarladı ve UP gerçekleştirdi."
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Etik Kurallar
Türkiye'nin saygın Veteriner Fakültelerinden biri olan Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, yayınladığı araştırmaların ulusal ve uluslararası yayım sürecinde etik kurallara uyum, şeffaflık, gizlilik ve hesap verebilirlik ilkelerini benimsemiştir.
Tüm yazar ve hakemlerin bir makaleyi göndermeden ve değerlendirmeden önce etik politikamızı okumalarını ve anlamalarını bekliyoruz. Etik politikamızla yazarlara, hakemlere ve editörlere önerilerde bulunmayı amaçlıyoruz.
Hayvan Sağlığı Üretim ve Hijyen Dergisi, Araştırmada Dürüstlük için Avrupa Davranış Kuralları'nı (https://ec.europa.eu/research/participants/data/ref/h2020/other/hi/h2020-ethics_code-of-conduct_en.pdf) (1) takip etmektedir.
Hakemli makaleler, bilimsel yöntemler gerektiren ve nesnellik sağlayan çalışmalardır. Yayın sürecinin tüm bileşenleri (yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucular) bilimsel üretim için etik kurallara uymalıdır. Bu bağlamda, "yayın etiği" ve "açık erişim politikaları" aynı zamanda "Dergi Editörleri için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Rehberi" ve "Dergi Editörleri için COPE En İyi Uygulama Rehberi"dir. Yazarların McNutt ve ark. (2018) (2) tarafından önerilen kriterleri karşılamaları beklenmektedir. Derginin editöryal ve yayın süreçleri Yükseköğretim Kurulu (Türkiye) (3) yönetmeliklerine tabidir.
Dergi, veterinerlik biliminin tüm yönlerini ele alan ve tamamı veya başka bir yerde yayınlanmamış orijinal araştırma makaleleri, derlemeler, olgu sunumları ve kısa makaleler yayınlamaktadır. Tüm makaleler intihal denetleyicisi (iThenticate) ile kontrol edilir; referanslar filtrelendikten sonra %25'in altındakiler hakem tarafından değerlendirilir. Tüm yazarlar makale telif hakkı feragat formunu imzalamalıdır. Hayvan Sağlığı Üretimi ve Hijyeni, hem hakemlerin hem de yazarların kimliklerinin süreç boyunca gizlendiği çift kör hakem değerlendirme prosedürünü kullanır. Yazarlar, makalelerini çift kör hakem değerlendirme politikası kapsamında göndermeyi kabul ederler. Dergide yayınlanan makalelerden yazarlar sorumludur.
Çalışmada kullanılan hiçbir materyal veya ürün ticari marka adı içermemelidir.
Editörlerin Sorumlulukları
Hayvan Sağlığı Üretim ve Hijyen Dergisi editörleri, Yayın Etiği Komitesi (COPE) tarafından yayınlanan “COPE Dergi Editörleri İçin Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Kılavuzları” ve “COPE Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kılavuzları” kılavuzlarına uymak zorundadır. Ayrıca, okuyucuların ve araştırma yazarlarının ihtiyaçlarına yönelik iyileştirme çalışmaları yapmalı, derginin sürekli gelişimi için çalışmalı ve yayınlanan çalışmaların kalitesini artırmaya çalışmalıdır.
Yazarların Sorumlulukları
Yazarlar tarafından gönderilen çalışmalar özgün olmalıdır. Başka çalışmalar kullanılıyorsa, bunlara tam ve doğru bir şekilde atıfta bulunulmalıdır. Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe fikri katkı sağlamayan kişiler yazar olarak belirtilmemelidir.
Gönderilen çalışmada çıkar çatışması yaratabilecek bazı durumlar ve ilişkiler varsa, bunlar açıklanmalıdır. Makalelerin ham verileri, değerlendirme süreçleri kapsamında yazarlardan talep edilebilir. Bu durumda yazarlar, beklenen veri ve bilgileri yayın kuruluna ve bilimsel yayın kuruluna sunmaya hazır olmalıdır. Ayrıca yazarlar, yayın, erken değerlendirme veya değerlendirme aşamasında bir hata veya yanlışlık fark etmeleri halinde dergi editörüne veya yayıncıya bilgi vermeli ve düzeltme veya düzenleme için editörle iş birliği yapmalıdır.
Yazarlar, çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin değerlendirme sürecine sunamazlar.
Yazarlar, çalışmanın olağanüstü tehlikeli kimyasallar, prosedürler veya alışılmadık ekipmanlar içerip içermediğini belirtmelidir. Çalışma hayvan veya insan katılımcılar içeriyorsa, yazarlar tüm prosedürlerin ilgili komiteler tarafından onaylanan geçerli yasalara ve kurumsal yönergelere uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamalı ve bu ifadeler makalede belirtilmelidir. Yazarlar ayrıca, makalenin insan katılımcılarla deneyler yapmak için bilgilendirilmiş onam aldığını belirtmelidir. İnsan katılımcıların gizlilik haklarına her zaman saygı gösterilmelidir.
Hayvan Deneyleri
Hayvan deneylerinde gereksiz yere acı çekilmesi, Hayvan Sağlığı, Üretimi ve Hijyeni Editörleri tarafından kabul edilemez. Bu nedenle, sunulan çalışmalarda hayvan materyali kullanılmışsa, "Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu"ndan onay belgesi alınmalıdır. Etik kurul kararı gerektiren çalışmalarda, başvuru aşamasında Etik Kurul Onay Belgesi sisteme yüklenmelidir. Diğer alanlarda yürütülen araştırmalar için, başvuru sırasında ilgili etik kurullardan alınan onay belgeleri yüklenmelidir. Etik kurul onayı olmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmayacaktır. Ayrıca, "Etik Kurul Onayı" (Kurulun adı, tarihi, numarası ve numarası) ile ilgili bilgiler de sisteme yüklenmelidir.
