Investigating the Relationship between the Earthquake Knowledge Level and Earthquake Risk Perception of Social Studies Teacher Candidates

Öz

The purpose of this study is to examine the relationship between earthquake knowledge levels and earthquake risk perceptions of the prospective Social Studies teachers. The study was designed as a quantitative research using a relational screening model. The study group consisted of a total of 114 teacher candidates teaching at different grade levels (1-2-3-4) in the Social Studies teaching department of the faculty of education of a state university located in the Eastern Anatolia Region in the spring semester of the 2023-2024 academic year. The data collection tools used were the 'personal information form,' the Earthquake Knowledge Level Scale developed by Genç and Sözen (2022), and the Earthquake Risk Perception Scale developed by Mızrak, Özdemir and Aslan (2021). The findings were analyzed using a quantitative statistics program and it was revealed that there was no significant difference in the earthquake knowledge levels and earthquake risk perceptions of teacher candidates based on the 'gender variable.'. Moreover, no significant difference was observed in earthquake knowledge levels based on the class variable. In contrast, a significant difference was found in earthquake risk perceptions across different classes. No significant difference was identified in either earthquake knowledge levels or risk perceptions in relation to having experienced an earthquake. However, earthquake knowledge levels differed significantly according to whether participants had received disaster education, whereas earthquake risk perceptions did not show a significant difference in this regard. In an attempt to identify the relationship between the earthquake knowledge levels and earthquake risk perceptions of teacher candidates, a simple linear correlation (Pearson Moment Product Correlation Coefficient) was performed, revealing that the relationship was positive but not significantly meaningful at a low level.

Anahtar Kelimeler

• Social studies lesson
• Teacher candidates
• Earthquake knowledge level
• Earthquake risk perception

Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Deprem Bilgi Düzeyleri ile Deprem Risk Algıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının deprem bilgi düzeyleri ile deprem risk algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, nicel bir çalışma olup ilişkisel tarama modeli kullanılacak şekilde tasarlanmıştır. Çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesi Sosyal Bilgiler öğretmenliği anabilim dalında farklı sınıf düzeylerinde (1-2-3-4) öğrenim gören toplam 114 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak, “kişisel bilgi formu”, Genç ve Sözen (2022) tarafından geliştirilen Deprem Bilgi Düzeyi Ölçeği ve Mızrak, Özdemir ve Aslan (2021) tarafından geliştirilen Deprem Risk Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular nicel istatistik programı kullanılarak analiz edilmiş olup öğretmen adaylarının deprem bilgi düzeyleri ile deprem risk algılarında “cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı; “sınıf” değişkeni açısından deprem bilgi düzeylerinde farklılığın olmadığı; ancak deprem risk algılarında farklılığın olduğu, deprem felaketini yaşama/deneyimleme” değişkeni açısından da farklılaşmanın olmadığı görülmüştür. Bununla birlikte “afet eğitimi alma” değişkeni açısından “deprem bilgi düzeylerinin” istatistiksel olarak farklılaştığı ancak “deprem risk algılarının” farklılaşmadığı görülmüştür. Öğretmen adaylarının deprem bilgi düzeyleri ile deprem risk algıları arasındaki ilişkiyi tespit edebilmek için ise basit doğrusal korelasyon (Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı) hesaplaması yapılmış ve ilişkinin pozitif yönde ancak düşük düzeyde anlamlı olmadığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal bilgiler
• Öğretmen adayı
• Deprem bilgi düzeyi
• Deprem risk algısı

Kaynakça

1. Angin, C. (2024). Artificial intelligence in disaster management: approaches, methods and applications, Türk Deprem Arastırma Dergisi 6(2), 610-627, https://doi.org/10.46464/tdad.1532261.
2. Ao, Y., Zhang, H., Yang, L., Wang, Y., Martek, I. & Wang, G. (2021). Impacts of earthquake knowledge and risk perception on earthquake preparedness of rural residents. Natural Hazards, 107, 1287–1310 https://doi.org/10.1007/s11069-021-04632-w
3. Arisona, R. D. (2020). Sosıalısası dan sımulası mıtıgası bencana gempa bumı dalam menıngkatkan kesıapsıagaan sıswa sdn 2 wates ponorogo. asanka: Journal of Social Science and Education, 1(1), 1-7. https://doi.org/10.21154/asanka.v1i1.1939
4. Avcı, G. (2023). Afet eğitiminde afetlere hazırlık: üniversite öğrencileriyle tehlike avı. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 84-100.
5. Benzer, S. & Arpalık, A. (2021). Farklı deprem bölgesinde yaşayan ortaokul öğrencilerinin deprem konusundaki bilgi düzeyleri. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 5(2), 107-119.
6. Bodas, M., Peleg, K., Stolero, N. & Adini, B. (2022). Risk Perception of Natural and Human-Made Disasters Cross Sectional Study in Eight Countries in Europe and Beyond. Front. Public Health, Sec.Disaster and Emergency Medicine, 10, 1-9. | https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.825985.
7. Bourdeau-Brien, M. & Kryzanowski, L. (2017). "The impact of natural disasters on the stock returns and volatilities of local firms," The Quarterly Review of Economics and Finance, 63(C), 259-270.
8. Budak, D. & Kandil, N. (2023). Üniversite öğrencilerinin deprem bilgi düzeyleri ve sürdürülebilir deprem farkındalık düzeylerinin araştırılması: Spor bilimleri örneği. Sportive, 6(2), 29-40. https://doi.org/10.53025/sportive.1322709

9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
10. Ceylan, B., Demir, F., Ceyran, A., Kanıbir, N., Sezen, H. C., Gökcan, R., Ördek, A. A., Çılgın, S. B., Çılgın, E., & Konca, Y. (2023). Afetlerin toplumsal boyutu ve deprem çıkmazı üzerine bir derleme. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Mükemmellik Arayışı Dergisi (4), 20-35.
11. Chou, C.Y., Lin, S.Y., Yang, C.T. & Hsu, Y.T. (2022). Risk perception of earthquakes: modeling conception of willingness to pay and prospect theory. International Journal of Disaster Risk Reduction; 77, 103058.
12. Coppola, D. (2006). Introduction to international disaster management. Third Edition, Elsevier.
13. Crescimbene, M., La Longa, F., Camassi, R., & Pino, N. A. (2016). Use the data of seismic risk perception to design educational activities of risk reduction. 35 Convegno Nazionale di Geofisica della Terra Solida. https://www.earth-prints.org/handle/2122/10510 adresinden erişim sağlanmıştır.
14. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. (S. B. Demir Çev.). Ankara: Eğiten Kitap.
15. Cvetković, V. M., & Planić, J. (2022). Earthquake risk perception in Belgrade: implications for disaster risk management. International Journal of Disaster Risk Management, 4(1), 69-88.
16. Çoban, M. & Göktaş, Y. (2023). Comparison of the digital game, drills, and traditional education methods in terms of motivation in earthquake education. E-Learning and Digital Media, Vol. 20 (1) 25–52.
17. Değirmenci, Y., Kuzey, M., & Yetişensoy, O. (2019). Sosyal bilgiler ders kitaplarında afet bilinci ve eğitimi. E-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 33-46. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.591345
18. Dikmenli, Y. & Yakar, H. (2019). Öğretmen adaylarının afet bilinci algı düzeylerinin incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 386-416.
19. Doğan, İ. H., Kaya, F., & Aydın, M. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afetlere yönelik tutum düzeylerinin incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 182-201. http://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.2023.207
20. Ergünay, O. (1996). Afet yönetimi nedir? Nasıl olmalıdır. Ankara: Erzincan ve Dinar Depremleri Işığında Türkiye’nin Deprem Sorunlarına Çözüm Yolları Arayışları (TÜBİTAK Deprem sempozyumu) Bildiriler Kitabı. (Der. Tuğrul TANKUT). 263-272.
21. Erinç, S. (1996). Jeomorfoloji-I (Genişletilmiş 4. Basım). İstanbul: Öz Eğitim Yayınları, (15).
22. Fagan, B. (1999). Floods, famines, and emperors: El Nino and the fate of civilizations. New York: Basic Books.
23. Genç, M. & Sözen, E. (2022). Deprem bilgi düzeyi ölçeği geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 2745-2781.
24. Gezer, M. & Şahin, İ. F. (2022). Deprem eğitimi: Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının depreme ilişkin bilgi düzeyleri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 97-106
25. İçme, T., & Büyük, U. (2023). Türkiye’de deprem eğitimi: Fen bilimleri ders kitaplarının deprem eğitimine yönelik analizi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(3), 944-958.
26. İnal, E., Kocagöz, S. & Turan, M. (2012). Temel afet bilinç ve hazırlık düzeyinin saptanmasına yönelik bir araştırma. Türkiye Acil Tıp Dergisi, 12(1), 15-19. http://dx.doi.org/10.5505/1304.7361.2012.05658
27. İzbırak, R. (1991). Yerbilimi bilgileri. M.E.B. Yayınları, Öğretmen Kitapları Dizisi:158, İstanbul.
28. Karakuş, U. (2013). Depremi yaşamış ve yaşamamış öğrencilerin deprem algılarının, metafor analizi ile incelenmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 18(29), 97-116.
29. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar ilkeler teknikler. Ankara: Nobel Yayıncılık.
30. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar ilkeler teknikler. Ankara: Nobel Yayıncılık.
31. Keck, M. & Sakdapolrak, P. (2013). What is social resilience? Lessons learned and ways forward, Erdkunde. 67, 5-19.
32. Klomp, J. (2014). Financial fragility and natural disasters: An empirical analysis. Journal of Financial Stability 13, 180–192.
33. Kortak, V. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afetlere yönelik tutumlarının incelenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 6 (2), 448-463.
34. Latupeirisa, V. P. S. & Pujianto (2020). Level of earthquake disaster preparedness and its integrity in natural science learning: A literature review. The 5th International Seminar on Science Education, Journal of Physics: Conference Series. 1440 012093.
35. Lo, A.Y. (2013). The role of social norms in climate adaptation: Mediating risk perception and flood insurance purchase. Global Environmental Change, 23, 1249–1257.
36. Mallucci, E. (2022). Natural disasters, climate change, and sovereign risk. Journal of International Economics 139, 103672, 1-18.
37. Marangoz, M., & İzci, Ç. (2023). Doğal afetlerin ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerinin 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler bağlamında girişimciler açısından değerlendirilmesi. Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Dergisi, 24(52), 1-30.
38. Mızrak, S., Özdemir, A., & Aslan, R. (2021). Adaptation of hurricane risk perception scale to earthquake risk perception and determining the factors affecting women’s earthquake risk perception. Natural Hazards, 109(3), 2241-2259. https://doi.org/10.1007/s11069-021-04918-z
39. Niforatos, S., Panagiotakos, D. & Delladetsimas, PM. (2024). Socio-demographic determinants of earthquake risk perception: the case of the Corinthiakos Gulf, in Greece. Natural Hazards, 120, 3847–3864 https://doi.org/10.1007/s11069-023-06356-5
40. Ntim, N. S., Bordoh, A., Segkulu, L., & Yalley, C. E. (2023). Social studies teacher trainees’ knowledge and training on disaster risk reduction in the selected colleges of education in Ghana. open Journal of Educational Research, 3(1), 59-74. https://doi.org/10.31586/ojer.2023.631
41. Öcal, A., Yıldırım, E., Yakar, H., & Erdoğan, E. (2016). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afetlere yönelik inanışlarının incelenmesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 59-72.
42. Özdoğan, S. (1993). Türkiye’nin deprem bölgeleri. Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 2, 53-68.
43. Özgür, E. & Büyüksaraç, A. (2024). Evaluation of earthquake knowledge achievement test of health services vocational school students. International Journal of Turkish Education Sciences, 12 (2), 853-887. https://doi.org/10.46778/goputeb.1405148.
44. Öztürk, M. K. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının deprem deneyimleri üzerine bir araştırma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(28-1), 308-319.
45. Ross K. E. K., & Shuell, T. J. (1993). Children’s beliefs about earthquakes. Science Education, 77(2), 191–205.
46. Selby, D. & Kagawa, F. (2012) Disaster risk reduction in school curricula: Case studies from thirty countries. UNESCO, Geneva and UNICEF, Paris
47. Setianingsih, D., Utami, S., & Nur’aini, I. (2023). The correlation between knowledge and earthquake preparedness level based on implementation of disaster curriculum at senior high school 2 klaten. E3S Web of Conferences, 468. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202346809004
48. Shah, A. A., Gong, Z., Pal, I., Sun, R., Ullah, W., & Wani, G. F. (2020). Disaster risk management insight on school emergency preparedness - A case study of khyber pakhtunkhwa, Pakistan. International Journal of Disaster Risk Reduction, 51, 101-108, 805. doi:10.1016/j.ijdrr.2020.101805
49. Şahin, C. & S. Sipahioglu. (2002). Doğal afetler ve Türkiye. Gündüz Eğitim ve Yayıncılık, Ankara.
50. Sözcü, U. & Aydinözü, D. (2019). Öğretmen adaylarının doğal afet okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. International Journal of Geography and Geography Education 40, 79-91. https://doi.org/10.32003/iggei.566164
51. Sözcü, U. (2021). Earthquake week activity application for high school students. Eurasian Journal of Educational Research, 92, 275-295.
52. Sözen, E. & Genç, M. (2023). Investigation of the relationship between university students' earthquake knowledge levels and sustainable earthquake awareness, Türk Deprem Araştırma Dergisi 5(2), 148-165.
53. Taghizadeh, A. O., Hosseini, M., Navidi, I., Mahaki, A. A., Ammari, H. & Ardalan, A. (2012). Knowledge, attitude and practice of Tehran’s inhabitants for an earthquake and related determinants. PLOS Currents Disasters. 6 (4) Edition 1. https://doi.org/10.1371/4fbbbe1668eef
54. Taş, N. (2003). Yerleşim alanlarında olası deprem zararlarının azaltılması. Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 8 (1), 225-231.
55. Tekin, Ö. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının afet bilinci algısı ve deprem bilgi düzeyi. Yüksek Lisans Tezi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırşehir.
56. Tercan, B. (2023). Bireylerin afet risk algısının çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(3), 1279-1287. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1180447
57. Türkoğlu, N. (2001). Türkiye’nin yüzölçümü ve nüfusunun deprem bölgelerine dağılışı. Ankara Üniversitesi Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 8, 133-148.
58. Xu, D., Liu, Y., Deng, X., Qing, C., Zhuang, L., Yong, Z. & Huang, K. (2019). Earthquake disaster risk perception process model for rural households: A pilot study from southwestern China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16, 4512.
59. Yi, H. & Yang, J. (2014). Research trends of post disaster reconstruction: The past and the future. Habitat International. 42, 21–29.
60. Zhu, T. T. & Zhang, Y. J. (2017). An investigation of disaster education in elementary and secondary schools: Evidence from China. Natural Hazards, 89, 1009-1029. https://doi.org/10.1007/s11069-017-3004-2
61. Web: (https://www.afad.gov.tr/deprem-nedir). (Erişim Tarihi: 23.03.2025, Saat: 13:35).