Experiences and Views of Preschool Teachers and Parents Regarding Primary School Readiness of Children with ASD Receiving Inclusion Education

Yıl 2025, Cilt: 15 Sayı: 2, 608 - 644, 31.12.2025

Hülya Gül , Turgut Bahçalı

https://doi.org/10.17984/adyuebd.1673575

Öz

The aim of this study was to examine the views and experiences of teachers and parents of children with autism spectrum disorder (ASD) who receive preschool inclusive education regarding these children’s readiness for primary school. The study was conducted with eight teachers and two parents who voluntarily agreed to participate. The research was carried out using a phenomenological design, one of the qualitative research approaches. Data were collected through semi-structured interviews, and content analysis was employed to analyze the data. The findings indicate that teacher participants expressed positive views about inclusive practices, believed that inclusion is beneficial for individuals with ASD, and stated that inclusion supports socialization. However, they also reported that children require support in language development and self-care skills. It was observed that some teacher participants considered the children to be adequately ready for primary school, while others reported the presence of certain behavioral problems. Among the parent participants, one believed that inclusion was socially beneficial, whereas the other thought that their child was socially excluded. While one parent perceived their child as adequate in terms of psychomotor development, the other did not share this view. Parents also stated that teachers alone were not sufficient to support inclusion and that they experienced a lack of materials. Overall, the study revealed that both parent and teacher participants viewed children with ASD as adequate in some developmental domains necessary for the transition from preschool to primary school, while also identifying weaknesses in other developmental areas. The study included participants’ suggestions for addressing the challenges encountered. The findings were discussed in line with the relevant literature, and recommendations for future research were provided.

Anahtar Kelimeler

Preschool teachers , Autism spectrum disorder , School readiness , Inclusion

Proje Numarası

Yoktur

Okul Öncesi Öğretmenlerinin ve Ebeveynlerinin Bütünleştirme Eğitimi Alan OSB’li Çocukların İlkokula Hazır Bulunuşluklarına İlişkin Deneyim ve Görüşleri

Öz

Bu araştırmada okul öncesi bütünleştirme eğitimi alan otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların öğretmenleri ve ebeveynlerinin ilkokula hazır bulunuşluklarına ilişkin görüş ve deneyimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden sekiz öğretmen ve iki ebeveynle yürütülmüştür. Araştırma nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenolojik desenle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Verilerin analiz edilmesinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları öğretmen katılımcıların bütünleştirme uygulamaları konusunda olumlu görüşler belirttiklerini, OSB’li bireyler için bütünleştirmenin faydalı olduğunu düşündüklerini, bütünleştirmenin sosyalleşmeyi sağladığını bununla birlikte dil gelişimi ve özbakım açısından çocukların desteğe ihtiyaç duyduğunu ortaya koymaktadır. Öğretmen katılımcıların bir kısmının çocukların ilkokula hazırbulunuşluk açısından yeterli olduğunu düşündüğü, bir kısmının ise çocuklarda bazı davranış sorunları bulunduğunu ifade ettiği görülmektedir. Ebeveyn katılımcıların biri bütünleştirmenin sosyal açıdan faydalı olduğunu düşünürken diğer ebeveyn çocuğunun sosyal açıdan dışlandığını düşünmektedir. Bir ebeveyn psikomotor açıdan çocuğunu yeterli görürken diğer ebeveyn yeterli görmemektedir. Ebeveynler öğretmenlerin tek başına bütünleştirme için yeterli olmadığını ve materyal eksikliği yaşadıklarını belirtmektedir. Araştırma sonunda hem ebeveyn katılımcıların hem de öğretmen katılımcıların OSB’li çocukların okul öncesinden ilkokula geçiş için gelişim özellikleri açısından yeterli olduğunu düşündüğü alanlar olduğu gibi bazı gelişim alanlarında eksiklerinin olduğunu düşündükleri görülmektedir. Araştırmada katılımcıların yaşanan sorunlara ilişkin çözüm önerilerine yer verilmiştir. Elde edilen veriler ilgili alan yazın doğrultusunda tartışılmış ve ileri araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Okul öncesi öğretmenleri , Otizm spektrum bozukluğu , İlkokul hazır bulunuşluk , Bütünleştirme

Etik Beyan

Araştırma, 26 Haziran 2024 tarihinde Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler İnsan Araştırmaları Etik Kurulu'ndan alınan 2024-11 sayılı onay doğrultusunda yürütülmüştür.

Destekleyen Kurum

Yoktur

Proje Numarası

Yoktur

Teşekkür

Araştırmaya katılan öğretmen ve ebeveynlere teşekkür ederiz.

Kaynakça

• References Akkaya, D. (2009). Okul öncesi eğitim programının uygulanmasında öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi (Kayseri ili örneği). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri.
• Altay, S., Ira, N., Bozcan, E.Ü. and Yenal, H. (2011). Cumhuriyetin kurulusundan gunumuze mill egitim suralarinda okul oncesi egitim ve bugünkü durum [Pre-School Education in the National Education Council Since the Foundation of the Republic and the Current Situation]. Journal of New World Sciences Academy Education Sciences, 6, 660-672.
• American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Association.
• Avcıoğlu, H. (2005). Etkinliklerle sosyal beceri eğitimi. Kök Yayıncılık.
• Balık, F., & Özgün, Ö. (2024). Inclusive education in early childhood: Teacher perceptions, practices, challenges and needs. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 487-506. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1479155
• Blair, C. & Raver, C. C. (2015). School readiness and self-regulation: a developmental psychobiological approach. Annual Review of Psychology, 66, 711–731. https://doi.org/10.1146/annurev-psych010814-015221
• Can, E. & Kara, Z. (2017). Sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimi öğrencilerine yönelik tutumlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(2), 71-96.
• Catalano, C. G., Fives, H., McKeating, E., & Barnes, N. (2022). Preservice early childhood teachers’ sense of efficacy for teaching children with autism spectrum disorder. Journal of Early Childhood Teacher Education, 43(2), 167-193. https://doi.org/10.1080/10901027.2020.1806152
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC), (2025). “Data & Statistics on Autism Spectrum Disorder”, http://www.cdc.gov/mmwr/volmes/74/ss/pdfs/ss7402a1-H.pdf
• Chadwell, M. R., Roberts, A. M., & Daro, A. M. (2020). Ready to teach all children? Unpacking early childhood educators’ feelings of preparedness for working with children with disabilities. Early Education and Development, 31(1), 100-112.Ready to teach all children? Unpacking early childhood educators’ feelings of preparedness for working with children with disabilities. Early Education and Development, 31(1), 100-112. https://doi.org/10.1080/10409289.2019.1621584
• Chen, N., Miller, S., Milbourn, B., Black, M. H., Fordyce, K., Van Der Watt, G., ... & Girdler, S. (2020). “The big wide world of school”: Supporting children on the autism spectrum to successfully transition to primary school: Perspectives from parents and early intervention professionals. Scandinavian Journal of Child and Adolescent Psychiatry and Psychology, 8, 91-100. https://doi.org/10.21307/sjcapp-2020-009
• Çakıcı, A. (2020). Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim sorunlarına genel bir bakış. Bogazici University Journal of Education, 37(2), 81-106.
• Fang, Z., Liu, X., Zhang, C., & Qiao, D. (2023). Early childhood interventions in educational settings that promote school readiness for children with autism and other developmental disabilities: Systematic review. Research in Autism Spectrum Disorders, 108, 1-25. https://doi.org/10.1016/j.rasd.2023.102257
• Garrad, T.-A., Rayner, C., & Pedersen, S. (2019). Attitudes of Australian primary school teachers towards the ınclusion of students with autism spectrum disorders. Journal of Research in Special Educational Needs, 19, 58-67. https://doi.org/10.1111/1471-3802.12424
• Ghedin, E., & Aquario, D. (2020). Collaborative teaching in mainstream schools: Research with general education and support teachers. International Journal of Whole Schooling, 16(2), 1-34.
• Güleç-Aslan, Y. (2020). Experiences of Turkish preschool teachers for including children with autism spectrum disorders: Challenges faced and methods used. International Journal of Psychology and Educational Studies, 7(2), 37-49. https://doi.org/10.17220/ijpes.2020.02.004
• Hou, Y., Yan, T., & Deng, M. (2023). A qualitative study on parental experience of involvement in the transition from kindergarten to primary school for Chinese children with intellectual and developmental disabilities. Journal of Autism and Developmental Disorders, 53(12), 4872-4887. https://doi.org/10.1007/s10803-022-05743-4
• https://www.dilgem.com.tr/tr/makaleler/erken-cocukluk-donemi-ozel-egitim/
• https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/guncellenenokuloncesiegitimprogrami.pdf
• https://tegm.meb.gov.tr/www/sss.php
• II. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik Ulusal Eylem Planı, (2023-2030). https://aile.gov.tr/media/134582/otizm_eylem_plani.pdf
• Kırcaali, G. (2003). Otistik özellik gösteren çocuklara iletişim becerilerinin kazandırılması. YA-PA Yayıncılık.
• Larcombe, T. J., Joosten, A. V., Cordier, R., & Vaz, S. (2019). Preparing children with autism for transition to mainstream school and perspectives on supporting positive school experiences. Journal of Autism and Developmental Disorders, 49(8), 3073-3088. https://doi.org/10.1007/s10803-019-04022-z
• Libin, N. (2021). Poztitif ebeveynlik. Olimpos Yayınları.
• MEB (2020). Özel eğitim ve rehberlik hizmetleri genel müdürlüğü raporu. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
• Miles, M.B. & Huberman, A.M. (1994). An expanded sourcebook qualitative data analysis. Second edition. Sage Publications, Inc.
• Mohammed Taresh, S., Aniza Ahmad, N., Roslan, S., Ma’rof, A. M., & Mohammed Zaid, S. (2020). Mainstream preschool teachers’ skills at identifying and referring children with autism spectrum disorder (ASD). International Journal Of Environmental Research And Public Health, 17(12), 1-16. https://doi.org/10.3390/ijerph17124284
• Oktay, A. (2018). Çocuğun yaşamında okul, okula hazırbulunuşluk, hazırbulunuşluğu etkileyen temel faktörler ve ilkokula hazırlığın boyutları. A. Oktay, (Ed.), İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları okula uyum ve erken okuryazarlık eğitimi içinde (1-22). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
• Oliver, A. N. (2025). RISE Above: Supporting teacher candidates with autism through specialized coaching. The Journal of Case Learning and Exceptional Learners, (1),7, 1-18. https://doi.org/10.20429/jclel.2024.000107
• Özabacı, N. ve Abacı, Z. (2014). Aile danışmanlığı kuram ve uygulamalara genel bakış. Pegem Akademi.
• Özaslan, H. & Baba-Öztürk, M. (2022). Çocukları ilkokula başlayan ebeveynlerin okula hazırbulunuşluk ve okula uyum süreci hakkındaki görüşleri. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 12(1), 213-237. https://doi.org/10.23863/kalem.2022.224
• Özel Eğitim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, (2020). Türkiye’de Özel Eğitim Hizmetleri, Ankara. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_01/22170504_13143029_turkyyeyde_ozel_eyytym_hyzmetlery.pdf
• Rakap, S., Parlak-Rakap, A., & Aydin, B. (2016). Investigation and comparison of Turkish and American preschool teacher candidates’ attitudes towards inclusion of young children with disabilities. International Journal of Inclusive Education, 20(11), 1223-1237. https://doi.org/10.1080/13603116.2016.1159254
• Sari, L. E. (2020). The challenges of parental involvement in early childhood inclusion. Jurnal Pendidikan Inklusi, 3(2), 92-101. https://doi.org/10.26740/inklusi.v3n2.p92-101
• Sevim, C. & Atasoy, R. (2020), Özel Eğitim Öğretmenlerinin Görüşlerine Göre Kaynaştırma Uygulamalarının Değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(228) 215-239. https://doi.org/10.37669/milliegitim.588614
• World Health Organization. (2021). Autism spectrum disorders. Retrieved from https://www.who.int
• Yavuzer, H. (2020). Ana baba okulu. 24. basım. Remzi Kitabevi.
• Yıldırım Hacıibrahimoğlu, B. & Ustaoğlu, A. (2019). An investigation of preservice preschool teachers’ knowledge and attitudes toward children with autism spectrum disorders. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 20(2), 491-506. https://doi.org/10.17679/inuefd.441184
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
• Yıldırım, H. H., & Kılıç, Y. (2024). Kaynaştırma/Bütünleştirme uygulamaları yapılan ilkokul sınıflarındaki özel gereksinimli öğrencilerin problem davranışlarına müdahalede iş birliğine yönelik öğretmen görüşleri. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(1), 66-76. https://doi.org/10.33206/mjss.1279220
• Walker, S.A. (2024). Preschool teacher attitudes toward ınclusive education. PhD diss., University of Tennessee. https://trace.tennessee.edu/utk_graddiss/10178
• Westman Andersson, G., Gillberg, N., & Miniscalco, C. (2021). Parents of children diagnosed with autism spectrum disorder: what do they expect and experience from preschools?. Neuropsychiatric Disease And Treatment, 3025-3037. https://doi.org/10.2147/NDT.S324291
• Zabeli, N., & Gjelaj, M. (2020). Preschool teacher’s awareness, attitudes and challenges towards inclusive early childhood education: A qualitative study. Cogent Education, 7(1), 1-17. https://doi.org/10.1080/2331186X.2020.1791560