FEN BİLİMLERİ DERSİ "KUVVETİN ÖLÇÜLMESİ VE SÜRTÜNME" ÜNİTESİNE YÖNELİK BAĞLAM TEMELLİ ÖĞRENME DURUMLARI TESTİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

Öz

Bu araştırmada, fen bilimleri dersi öğretim programı kapsamında kuvvetin ölçülmesi ve sürtünme ünitesine ilişkin bağlam temelli sorulardan oluşan geçerli ve güvenilir bir öğrenme durumları testi geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öğretim programında bulunan kazanımlar, ders kitapları ve Eğitim Bilişim Ağı platformunda bulunan içerikler derinlemesine incelenmiştir. Sonrasında merkezi olarak yürütülen ulusal ve uluslararası sınavlarda ilgili konuya ilişkin bulunan örnek sorular belirlenmiştir. Soruların bağlam temelli olarak hazırlanması sebebiyle bağlam çeşitliliğini sağlamak adına Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinde görev yapmakta olan 172 fen bilimleri öğretmeninden bağlam örnekleri toplanmıştır. Oluşturulan sorulara ilişkin uzman görüşleri alınmıştır. Testin uygulama aşaması beşinci sınıfta öğrenim gören 240 ortaokul öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen madde analizlerinden sonra 23 sorudan oluşan Bağlam Temelli Öğrenme Durumları Testi (BTÖDT) elde edilmiştir. BTÖDT’nin ortalama madde güçlüğü 0,49 ve ortalama madde ayırt ediciliği 0,60 olarak hesaplanmıştır. Güvenirlik çalışması sonucunda KR-20 iç tutarlık katsayısı 0.86 bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Kuvvetin ölçülmesi
• sürtünme kuvveti
• bağlam temelli soru
• test geliştirme

CONTEXT-BASED LEARNING SITUATIONS TEST DEVELOPMENT STUDY FOR THE UNIT OF "MEASUREMENT OF FORCE AND FRICTION" IN SCIENCE COURSE

Öz

In this study, it is aimed to develop a valid and reliable learning situation test consisting of context-based questions about the measurement of force and friction within the framework of the science curriculum. For this purpose, the learning outcomes in the curriculum, the contents of the textbooks and the Education Information Network platform were examined in depth. Afterwards, sample questions related to the relevant subject were determined in the national and international exams conducted centrally. Due to the context-based preparation of the questions, context samples were collected from 172 science teachers working in different geographical regions of Turkey in order to ensure context diversity. Expert opinions were taken regarding the questions. The study group consists of 240 secondary school students studying in the fifth grade. After the item analysis, the Context-Based Learning Situations Test (CLST) consisting of 23 questions was obtained. The mean item difficulty of the CLST was calculated as 0.49 and the mean item discrimination was calculated as 0.60. As a result of the reliability study, the KR-20 internal consistency coefficient was found to be 0.86.

Anahtar Kelimeler

• Kuvvetin ölçülmesi
• sürtünme kuvveti
• bağlam temelli soru
• test geliştirme.

Kaynakça

1. Ahmed, A., & Pollitt, A. (2007), Improving the quality of contextualized questions: an experimental investigation of focus. Assessment in Education, 14(2), 201-232.
2. Akbulut, H. İ., & Çepni, S. (2013). Bir üniteye yönelik başarı testi nasıl geliştirilir?: İlköğretim 7. sınıf kuvvet ve hareket ünitesine yönelik bir çalışma. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 18-44.
3. Aydoğdu, B., Tatar, N., Yıldız, E., & Buldur, S. (2012). The science process skills scale development for elementary school students. Journal of Theoretical Educational Science, 5(3), 292-311.
4. Benckert, S. (1997), Conversation and context in physics education, Swedish Council for the Renewal of Higher Education. Project Report 161/97.
5. Bennett, J., Lubben, F., & Hogarth, S. (2007). Bringing science to life: A synthesis of the research evidence on the effects of context-based and STS approaches to science teaching. Science Education, 91(3), 347-370.
6. Burbules, N. C., & Linn, M. C. (1991). Science education and philosophy of science: congruence or contradiction? International journal of science education, 13(3), 227-241.
7. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara. PegemA Yayıncılık.
8. Can, A. (2014). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Pegem Akademi.

9. Canlas, I. P. (2021). Using visual representations in identifying students’ preconceptions in friction. Research in Science & Technological Education, 39(2), 156-184.
10. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education. New York: Routledtge.
11. Coştu, B., Ünal, S., & Ayas, A. (2007). Günlük yaşamdaki olayların fen bilimleri öğretiminde kullanılması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 197-207.
12. Çetin, H. (2020). Lise öğrencilerinin sürtünme kuvvetinin yönü konusundaki kavram yanılgılarını belirlemeye yönelik dört aşamalı bir testin geliştirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi.
13. Dörnyei, Z. (2007). Research methods in applied linguistics. Oxford University Press.
14. Fensham, P.J. (2009). Real world contexts in pisa science: implications for context based science education. Journal of Research in Science Teaching, 46(8), 884- 896.
15. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education. New York: McGraw-Hill.
16. Gilbert, J. K. (2006). On the nature of “context” in chemical education. International Journal of Science Education, 28(9), 957-976.
17. Glynn, S., & Koballa, T. R. (2005). The contextual teaching and learning instructional approach. In Yager, R. E. (Ed.), Exemplary science: Best practices in Professional development (pp.75-84). Arlington, VA: National Science Teachers Association Press.
18. Gronlund, N. E. (1976). Measurement and evaluation in teaching (3rd ed.). Macmillan Publishing Co., Inc.
19. Güler, N. (2012). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem Akademi.
20. Gürsoy Köroğlu, N. (2011). Yaşam temelli öğrenme yaklaşımının, öğretmen adaylarında çevreye yönelik ilgi, tutum ve çevre bilinçli tüketici davranışlarının incelenmesi (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi.
21. Haladyna, T. M. (1997). Writing test items to evaluate higher order thinking. Boston, MA: Allyn and Bacon.
22. Hasançebi, B., Terzi, Y., & Küçük, Z. (2020). Madde güçlük indeksi ve madde ayırt edicilik indeksine dayalı çeldirici analizi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(1), 224-240.
23. Ishimoto, M. (2010). Preconceptions of Japanese students surveyed using the force and motion conceptual evaluation. In International Conference on Physics Education, 147–50. 1263 vols. American Institute of Physics.
24. İlhan N., & Hoşgören G. (2017). Fen bilimleri dersine yönelik yaşam temelli başarı testi geliştirilmesi: asit baz konusu. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 5(2), 87- 110.
25. Kabuklu, Ü. N, Yüzbaşıoğlu, M. K., & Kurnaz, M. A. (2019). Fen eğitimiyle alakalı araştırmalarda bağlam temelli soru yazma ölçütlerinin belirlenmesi. Uluslararası Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Kongresi, 12- 14 Nisan, İzmir.
26. Kalaycı, Ş. (2008). Spss uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
27. Kaltakçı, D., & Oktay, O. (2011). A guided-inquiry laboratory experiment to reveal students’ comprehension of friction concept: A qualitative study. Balkan Phys. Letters, 19, 180-190.
28. Kempa, R. (1986). Assessment in science. Cambridge University Press.
29. Kurnaz, M. A. (2013). Fizik öğretmenlerinin bağlam temelli fizik problemleriyle ilgili algılamalarının incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(1), 375-390.
30. Kurnaz, M. A., & Ekşi, C. (2015). An analysis of high school students' mental models of solid friction in physics. Educational Sciences: Theory and Practice, 15(3), 787-795.
31. MEB (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8.Sınıflar). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü.
32. Mehrens, W. A., & Lehmann, I. J. (1991). Measurement and evaluation in education and psychology (4th ed.). Wadsworth/Thomson Learning.
33. Ozan, F. (2019). 5. sınıf “kuvvetin ölçülmesi ve sürtünme” ünitesine yönelik FeTeMM uygulamalarının etkililiğinin çeşitli değişkenler bağlamında incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Amasya Üniversitesi.
34. Panprueksa, K., Phonphok, N., Boonprakob, M., & Dahsah, C. (2012). “Thai Students’ Conceptual Understanding on Force and Motion.” In International Conference on Education and Management Innovation. Singapore: IACSIT Press.
35. Sak, M., & Kaltakçı Gürel, D. (2018). Öğrencilerin ışık konusundaki bağlam temelli sorular ile geleneksel soruları cevaplama düzeylerinin cinsiyete göre karşılaştırılması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Dergisi, 15(1), 672-697.
36. Sözbilir, M., Sadi, S., Kutu, H., & Yıldırım, A., (2007). Kimya eğitiminde içeriğe/bağlama dayalı (context-based) öğretim yaklaşımı ve dünyadaki uygulamaları, I. Ulusal Kimya Eğitimi Kongresi, s. 108.
37. Tan, Ş. (2021). Öğretimde ölçme ve değerlendirme KPSS el kitabı (15. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
38. Taşkın, T., & Moğol, S. (2017). Fizik eğitiminde yaratıcı drama yöntemine bir örnek: sürtünme kuvveti. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11(1), 198-221.
39. Tavşancıl, E. (2019). Tutumların ölçülmesi ve spss ile veri analizi (6. Baskı). Ankara: Nobel.
40. Tekbıyık, A. (2010). Bağlam temelli yaklaşımla ortaöğretim 9. sınıf enerji ünitesine yönelik 5E modeline uygun ders materyallerinin geliştirilmesi (Doktora Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi.
41. Tekbıyık, A., & Akdeniz, A. R. (2010). Bağlam temelli ve geleneksel fizik problemlerinin karşılaştırılması üzerine bir inceleme. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 4(1), 123-140.
42. Wieringa, N., Janssen, F. J. J. M., & Van Driel, J. H. (2011). Biology teachers designing context-based lessons for their classroom practice: The importance of rules-of-thumb. International Journal of Science Education, 33(17), 2437-2462.
43. Yaman, M., Dervişoğlu, S., & Soran, H. (2004). Ortaöğretim öğrencilerinin derslere ilgilerinin belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 232-240.
44. Yüzbaşıoğlu, M. K., Tokiçin, U. B., & Kurnaz, M. A. (2021). Ortaöğretim kurumlarına geçiş sınavlarındaki fen bilimleri sorularının gösterim türleri açısından incelenmesi: Bir yineleme çalışması. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(2), 537-555.
45. Yüzbaşıoğlu, M. K., & Kurnaz, M. A. (2022). Ortaokul öğrencilerinin kuvvetin ölçülmesi ve sürtünme ünitesine yönelik alternatif fikirlerinin incelenmesi: Skor analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 61, 01- 22.