BİLGİ TEKNOLOJİLERİ KULLANIMININ TEDARİK ZİNCİRİ ÇEVİKLİĞİNE ETKİSİ:MALATYA İLİ OSB ÖRNEĞİ

Öz

İşletmeler iletişimde hızlı olabilmek için ürünleri hakkındaki her bilgiyi bünyesindeki bölümlerle ve tedarikçileri ile kullandıkları teknolojiler üzerinden paylaşmaktadırlar. Bu araştırmanın amacı, işletmelerin bilgi teknolojileri kullanımının tedarik zinciri çevikliğine etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda Malatya 1. ve 2. Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren toplam 196 işletmeye anket formu uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde Doğrulayıcı Faktör, Tek Yönlü ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi ve Yapısal Eşitlik Modellemesi analizleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda Bilgi Teknolojileri Kullanımının Tedarik Zinciri Çevikliğini pozitif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir şekilde etkilediği görülmüştür. Benzer şekilde Bilgi Teknolojileri Kullanımı boyutlarının Tedarik Zinciri Çevikliği üzerinde anlamlı bir etki gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla kurulan Yapısal Eşitlik Modeli ile yeterli düzeyde uyuma ve “İletişim Bilgi Sistemleri” ile “Kurumsal Bilgi Sistemleri” boyutlarının “Tedarik Zinciri Çevikliği” üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bilgi Teknolojileri Kullanımı
• Teknoloji
• Tedarik
• Çeviklik
• Tedarik Zinciri Çeviklik

THE EFFECT OF INFORMATION TECHNOLOGIES USE ON SUPPLY CHAIN AGILITY: MALATYA PROVINCE ORGANIZED INDUSTRIAL ZONE EXAMPLE

Öz

So as to be fast in communication, businesses share information about their products with their suppliers through technologies that they use. While using the information technologies, businesses share every information with relevant department and their suppliers. The aim of this research is to determine the effect of businesses' use of information technologies to supply chain agility. In accordance with this purpose, a questionnaire form was applied to a total of 196 businesses operating in Malatya 1st and 2nd Organized Industrial Zone. Accuracy Factor, One Way ANOVA, Pearson Correlation and Structural Equation Modeling Analysis tests were used in the analysis of the data in the research. As a result of the analysis of the data obtained in the study, it was seen that Supply Chain Agility was affected in a positive and significant way, and at a medium level. Similarly, it is seen that there is a sufficient level of compatibility with the Structural Equation Model established to determine whether the dimensions of Information Technology Use show a significant effect on Supply Chain Agility, and that the dimensions of "Communication Information Systems" and "Corporate Information Systems" have a significant effect on "Supply Chain Agility".

Anahtar Kelimeler

• Use of Information Technologies
• Technology
• Supply
• Agility
• Supply Chain Agility

Kaynakça

1. Referans1 Acar, A. Z. & Uzunlar M. B. (2014). The Effects Of Process Development And İnformation Technology On Time-Based Supply Chain Performance. Social And Behavioral Sciences, 150, 744 – 753.
2. Referans2 Akan Özkök, G. & Yardımcı Coşkun, İ. (2019). Tedarik Zincirinde Bilgi Yönetimi Ve Bir Havayolu Şirketinde Bilgi Teknolojilerinin Etkilerinin Ölçülmesi, Uluslararası İşletme ve Pazarlama Kongresi, 13-14 Haziran, İstanbul.
3. Referans3 Aksu, G., Eser, M. T. & Güzeller, C. O. (2017). Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi, Detay Yayıncılık, Ankara
4. Referans4 Alzoubi, H. M. & Yanamandra, R. (2020). “Investigating the Mediating Role Of İnformation Sharing Strategy On Agile Supply Chain. Uncertain Supply Chain Management”, 8, 273-284.
5. Referans5 Bayram, N. (2016). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş: AMOS Uygulamaları. (3.Baskı). Bursa: Ezgi Kitabevi.
6. Referans6 Bulduk, S. (2022). Otomatik Tanımlama Sistemlerinin Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Seçimi, Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
7. Referans7 Bülbül, S. E. (2001). Çözümsel İstatistik, Alfa Yayınları, İstanbul.
8. Referans8 Brown, T. A. (2015). Confirmatory Factor Analysis For Applied Research. (2. Baskı). New York: Guilford Press.

9. Referans9 Byrd, T. A. & Davidson, N. W. (2003). Examining Possible Antecedents Of It İmpact On The Supply Chain And İts Effect On Firm Performance. Information & Management, 41(2), 243-255
10. Referans10 Çiçekdağı, H. İ. & İraz, R. (2020). Bilgi Teknolojileri Kullanımının Afet Yönetim Performansına Etkisi: Afet Yönetimi Karar Destek Sistemi Kullanıcı Araştırması. Journal of International Social Research, 13(73).
11. Referans11 Çimenyayla, S. (2021). Macbeth Çok Kriterli Karar Verme Yöntemiyle Çevik Tedarik Zincirlerinin Performans Değerlendirmesi. Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli.
12. Referans12 Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş., (2016). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik SPSS ve LISREL Uygulamaları.(4.Baskı), Ankara:Pegem
13. Referans13 Dağlı, A. (2015). Örgütsel muhalefet ölçeğinin türkçe’ ye uyarlanması: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14 (53).198-218
14. Referans14 Erdal, M. (2011). Satın Alma ve Tedarik Zinciri Yönetimi. Beta.
15. Referans15 Erkorkmaz, Ü., Etikan, İ., Demir, O., Özdamar, K. & Sanisoğlu, S. Y., (2013). “Doğrulayıcı Faktör Analizi Ve Uyum İndeksleri”, Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi, 33(1), 210-223.
16. Referans16 George, D. & Mallery, M., (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update (10a ed.) Boston: Pearson
17. Referans17 Güleş, H. K., Öğüt, A. & Paksoy, T. (2005). İşletmelerde Tedarik Zinciri Yönetim Sistemi Etkinliğinin Artırılmasında Kurumsal Kaynak Planlaması “nın Rolü. Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 5 (9), 91-106.
18. Referans18 Gündoğan, T. (2017). Tedarikçi Çevikliğinin Ölçülmesine Yönelik Bir Yaklaşım Önerisi: Otomotiv Sektöründe Bir Uygulama. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
19. Referans19 Gürbüz, S. & Şahin, F. (2016). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. (5.Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık. Hooper, D., Coughlan, J. & Mullen, M. R. (2008). Structural Equation Modeling: Guidelines for Determining Model Fit. Journal of Business Research Methods, 6, 53–60.
20. Referans20 Hu, L. T. & Bentler, P. M. (1999). Cut off Criteria for Fit Indexes in Covariance Structure analysis: Conventional Criteria Versus New Alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55.
21. Referans21 İraz, R. (2004). Organizasyonlarda Karar Verme ve İletişim Sürecinin Etkinliği Bakımından Bilgi Teknolojilerinin Rolü, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11: 407-419
22. Referans22 Işık, M. & Zincirkıran, M. (2016). Kurumsal İtibar Algısının İş Tatminine Etkisinde Örgütsel Özdeşleşmenin Aracı Rolü: Doğu Anadolu Bölgesi Üniversiteler Üzerinde Bir Uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi. 8 (3). 89-106.
23. Referans23 Işkın, M. (2010). Bilgi Teknolojileri Kullanımının Otel İşletmeleri Yöneticilerine Etkileri: Antalya’daki Beş Yıldızlı Otel İşletmelerinde Bir Araştırma. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Düzce.
24. Referans24 Kalaycı, Ş. (2006). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. (2.Baskı). Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
25. Referans25 Kalaycı, Ş. (2008). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. (3. Baskı). Ankara: Asil Yayınevi.
26. Referans26 Kayış, Aliye. (2005). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
27. Referans27 Kline, R. B. (2010). Principles and Practice of Structural Equation Modeling. (2th Ed.). New York: The Guilford Press.
28. Referans28 Marsh, H. W., Hau, K. T., Artelt, C., Baumert, J. & Peschar, J. L. (2006). OECD’s Brief Self-Report Measure Of Educational Psychology’s Most Useful Affective Constructs: Cross- Cultural, Psychometric Comparisons Across 25 Countries. International Journal of Testing, 6(4), 311–360.
29. Referans29 Newbold, Paul. (2001). İşletme ve İktisat için İstatistik, (Çev. Ümit Senesen).Literatür Yayınları, İstanbul.
30. Referans30 Nwankpa, J.K. & Roumani , Y. (2016). IT Capability and Digital Transformation: A Firm Performance Perspective. Thirty Seventh International Conference on Information Systems, Dublin, 1-16.
31. Referans31 Özçiftçi, V. (2009). Tedarik Zinciri Yönetiminde Bilişim Teknolojileri Kullanımı Ve Performans İlişkisinin İncelenmesi. Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde.
32. Referans32 Özgüner, M., & Aytekin, M. (2021). Tedarik Zinciri Risklerinin İşletme Performansına Etkisinde Tedarikçi İlişkilerinin Moderatör (Düzenleyici) Rolü. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(2), 1414-1425.
33. Referans33 Özgüner, Z. & Cantaşdemir, E. V. (2021). Çevik Tedarik Zinciri Yönetimindeki Operasyonların Entropi Tabanlı TOPSIS Yöntemi ile Değerlendirilmesi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(14), 114-135.
34. Referans34 Sangari, M. S., Razmi, J. & Zolfaghari, S. (2015), “Developing a Practical Evaluation Framework for Identifying Critical Factors to Achieve Supply Chain Agility”, Measurement, Cilt 62, s. 205–214.
35. Referans35 Shekarian, M., Nooraie, S. V. R. & Parast, M. M. (2019). An Examination Of The İmpact Of Flexibility And Agility On Mitigating Supply Chain Disruptions. International Journal of Production Economics. 220, 107438.
36. Referans36 Spekman, R. E., Kamauff, J.W. & Myhr, N. (1998), An Empirical Investigation into Supply Chain Management: A Perspective on Partnerships, Supply Chain Management: An International Journal, Cilt 3, Sayı 2, s. 53-67.
37. Referans37 Swafford, P. M., Ghosh, S. & Murthy, N. (2006). The Antecedents Of Supply Chain Agility Of A Firm: Scale Development And Model Testing. Journal of Operations Management, 24, 170-188.
38. Referans38 Swafford, P. M., Ghosh, S. & Murthy, N. (2008). Achieving Supply Chain Agility Through It İntegration And Flexibility. International Journal Of Production Economics, 116(2), 288-297.
39. Referans39 Sumer, N. (2000). Yapısal Eşitlik Modelleri: Temel Kavramlar Ve Örnek Uygulamalar [Structural Equation Models: Basic Concepts and Applications]. Turkish Psychological Review, 3(6), 49–74.
40. Referans40 Şahin, E. (2017). Firma Performansı İle Tedarik Zinciri Yeteneği Arasındaki İlişkide Tedarik Zinciri Çevikliğinin Rolü. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
41. Referans41 Şanlı, Ö. (2014). Ortaöğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Örgütsel Kimlik, Örgütsel İmaj Algılarının Örgütsel Bağlılıklarına Etkisi (Malatya ili örneği). Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
42. Referans42 Şen, S. (2007). Tedarik Zinciri Yönetiminde Tedarikçi Seçimi Sistemine Ait Bir Karar Destek Modeli Geliştirilmesi Ve Uygulama Sonuçlarının Değerlendirilmesi. Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
43. Referans43 Şen, R. & Yılmaz, V. (2013). Model Belirlemesi, Örneklem Hacmi ve Tahmin Yönteminin Yapısal Eşitlik Modelleri Uyum Ölçütlerine Etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. Sayı: 38: 239-252.
44. Referans44 Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş (Temel İlkeler ve LISREL Uygulamaları). Ankara: Ekinoks.
45. Referans45 Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2003). Using Multivariate Statistics (Sixth ed.) Pearson, Boston
46. Referans46 Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2007). Using Multivariate Statistics (5th ed.). Boston, MA: Pearson Education.
47. Referans47 Tallon, P. P. (2008). Inside the Adaptive Enterprise: An Information Technology Capabilities perspective on Business Process Agility. Information Technology Manage 9, 21-36.
48. Referans48 Tekin, M., Zerenler, M. & Bilge, A., (2005). Bilişim Teknolojileri Kullanımının İşletme Performansına Etkileri: Lojistik Sektöründe Bir Uygulama. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4(8), pp.115-129.
49. Referans49 Topoyan, Y. D. (2016). Tedarik Zinciri Yönetimi - Temel Kavramlar. (Y. D. Topoyan, Dü.) Ekim 8, 2021 tarihinde http://kisi.deu.edu.tr/mert.topoyan/dosyalar/tzy1.pdf adresinden alındı
50. Referans50 Tseng, Y. H. & Lin, C. T. (2011).Enhancing Enterprise Agility By Deploying Agile Drivers, Capabilities And Providers. Information Sciences, 181(17),3693
51. Referans51 Üstündağ, A. & Tanyaş, M. (2009). Radyo Frekanslı Tanıma (RFID) Teknolojisinin Tedarik Zinciri Üzerindeki Etkileri, İTÜ Dergisi, 8(4), 83-94.
52. Referans52 Xu, W. (2012). Optimising Supply Chain Performance Via İnformation Sharing And Coordinated Management, Birleşik Krallık.