SURİYE İÇ SAVAŞI BAĞLAMINDA SAVAŞ VE KATASTROFİK DEĞİŞİM

Öz

13 yılı geride bırakan Suriye iç savaşı, yol açtığı bölgesel ve küresel etkilerle sosyal bilimin hemen her alanında araştırılmaya, tartışılmaya devam etmektedir. Bir sosyal değişim etkeni olarak savaş; teknoloji ve sanayide meydana gelen hızlı gelişmeler, siyasal devrimler, sömürgecilik ve emperyalizmin etkileri ile birlikte temel kritik radikal toplumsal değişme evreleri veya uğraklarından biri olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma, savaşın yarattığı yıkım ve toplumsal değişim ilişkisini katastrofi kavramı ile açıklamaya çalışmaktadır. İç savaşların oluşma dinamikleri, süreleri ve yıkıcılıklarının müdahalelere oldukça duyarlı olduğu, büyük çaplı ve katastrofik değişimlere yol açtığı, çatışma verileri ve müdahaleler/değişimler arasında kurulan korelasyonlarla gösterilmeye çalışılmıştır. Suriye iç savaşı verilerinden elde edilen istatistiklerle, savaşın yol açtığı yıkımın toplumsal değişime etkisi, devlet ve kamusal hizmetler, konut ve şehir alt yapıları gibi farklı parametrelerin maruz kaldığı dramatik yıkımlara ait nicel veriler derlenerek Suriye’deki durum katastrofi kavramı ile ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Suriye
• Sosyal Değişim
• Katastrofi
• İç Savaş

WAR AND CATASTROPHIC CHANGE IN THE CONTEXT OF THE SYRIAN CIVIL WAR

Öz

The Syrian civil war, which has been going on for 13 years, continues to be researched and discussed in almost every field of social science with its regional and global effects. War, as a factor of social change, is defined as one of the main critical phases or moments of radical social change, along with rapid developments in technology and industry, political revolutions, and the effects of colonialism and imperialism. This study tries to explain the relationship between the destruction caused by war and social change with the concept of catastrophe. It has been tried to show that the dynamics, duration and destructiveness of civil wars are quite sensitive to external interventions, through correlations established between interventions in the Syrian civil war and conflict data. The situation in Syria is discussed with the concept of catastrophe by compiling statistics obtained from the Syrian civil war data and the impact of the destruction caused by the war on social change, and the dramatic destructions suffered by different parameters such as state and public services, housing and city infrastructures.

Anahtar Kelimeler

• Syria
• Social Change
• Catastrophe
• Civil War

Kaynakça

1. Adam Bazacko, G. D. (2018). Suriye, Bir İç Savaşın Anatomisi. İstanbul: İletişim Yayınları.
2. Appelbaum, P. D. (1970). Toplumsal Değişim Kuramları. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
3. Büyükakıncı, E. (2015). Savaş Kuramları. Ankara: Adres Yayınları.
4. Brown, C. (1995). Chaos and Catastrophe Theories. London: International Educational and Professional Publisher.
5. Centeno, M. A. (2016, Mart 27). War and Society. Cambridge: Polity Press. https://www.coursera.org: https://www.coursera.org/learn/war adresinden alındı
6. Clausewitz, C. V. (2019). Savaş Üzerine. Doruk Yayınları.
7. Dagher, S. (2019). Assad or We Burn The Country How One Familiy’s Lust For Power Destroyed Syria. New York: Little, Brown and Company.
8. Dam, N. V. (2017). Destroying A Nation. London: I.B. Tauris&Co. Ltd.

9. Erikson, K. T. (1994). A New Species Of Trouble: The Human Experience Of Modern Disasters. New York: W.W Norton & Company.
10. Erkilet, A. (2015). Toplumsal Yapı ve Değişim Kuramları. istanbul: Büyüyen Ay Yayınları.
11. Freud, S. (2019). Savaş Ve Ölüm Üzerine Düşünceler. istanbul: Oda Yayınları.
12. Giddens, A. (2008). Ulus Devlet ve şiddet . İstanbul: Kalkedon.
13. Giddens, A. (2015). Sosyal Teorinin Temel Problemleri. İstanbul: Paradigma Yayınları.
14. Giddens, A. (2017). Sosyoloji, Başlangıç Okumaları. İstanbul: Say Yayınları.
15. Hinnebusch, R. (2022, mayıs 16). Sectarianism and Governance in Syria. https://research-repository.st-andrews.ac.uk: https://research-repository.st-andrews.ac.uk/bitstream/handle/10023/23006/Hinnebusch_2019_SEN_SectarianismAndGovernance_AAM.pdf?sequence=1 adresinden alındı.
16. Kalyvas, S. N. (2006). The Logic of Violence in Civil War. New York: Cambridge University Press.
17. Kawachi, I. &. (2001). Social Ties and Mental Health. Journal of Urban Health, 78-(3)- 458-467.
18. Lesch, D. (2012). Syria: The Fall of the House of Assad. New Haven and London: Yale University Press.
19. Lund, A. (2012). Divided They Stand –An Overview of Syria’s Political Opposition Factions. Uppsala: Foundation for European Progressive Studies in cooperation with Olof Palme International Center.
20. Malešević, S. (2023). Örgütlü Vahşetin Yükselişi. Ankara: Fol Yayınları.
21. Maleseviç, S. (2018). Savaşın ve Şiddetin sosyolojisi. Ankara: Hece Basın.
22. Mann, M. (1992). States, War And Capitalism. Oxford: Blackwell Publishers.
23. Prince, S. H. (2021). Catastrophe and Social Change. Glasgow: Good Press.
24. Sambanis, N. (2005). Understandıng Cıvıl War. Washington DC: The International Bank for Reconstruction and Development.
25. Smelser, N. J. (1972). Theory of Collective Behavior. Free Press.
26. Smith, K. (2013). Environmental Hazards Assessing risk and reducing disaster. New York: Routledge.
27. Sunar, L. (2018). Değişim Sosyolojisi, kavramlar, kuramlar, yaklaşımlar. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
28. Tilly, C. (2023, Ekim 12). War Making and State Making as Organized Crime. https://proleteren.files.wordpress.com: https://proleteren.files.wordpress.com/2015/07/tilly_savasmak_devlet_kurmak.pdf adresinden alındı.
29. Trenin, D. (2016). What Is Russia Up To in the Middle East? Polity Press.
30. Wallace, R. A., & Wolf, A. (2018). Çağdaş Sosyoloji Kuramları. Ankara: DoğuBatı Yayınları.
31. Weiss, M. &. (2015). ISIS: Inside the Army of Terror. Regan Arts.
32. Yacoubian, M. (2020). COVID-19 and Conflict: Seven Trends to Watch. United States Institute of Peace.
33. Yacoubian, M., (2021) https://www.usip.org/syria-timeline-uprising-against-assad adresinden alındı.
34. https://www.aljazeera.com/news/2012/12/20/un-says-syria-conflict-is-overtly-sectarian/, (son erişim Mart 2024)
35. https://www.hukukihaber.net/analiz-suriyede-iran-nufuzu-ve-demografik-donusum, (Son erişim Mart 2024)
36. https://documents1.worldbank.org/curated/en/811541499699386849/pdf/117331-WP-v2-PUBLIC-The-Toll-of-War.pdf (son erişim Mart 2024)
37. https://reliefweb.int, Mart 2024 tarihinde erişilmiştir.
38. Kaynak: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-43414137 (son erişim Mart 2024)
39. https://documents1.worldbank.org/curated/en/811541499699386849/pdf/117331-WP-v2-PUBLIC-The-Toll-of-War.pdf (son erişim Mart 2024)
40. https://kriterdergi.com/file/146/grozni-modeli-kusat-yok-et-ve-yonet (son erişim Mart 2024)
41. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-60645979, (son erişim Mart 2024)
42. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/bm-suriye-genelinde-en-az-12-9-milyon-kisi-gidaguvensizligiyasiyor/3171593#:~:text=Suriye'deki%20krizin%20ba%C5%9Flamas%C4%B1n%C4%B1n%20%C3%BCzerinden,%2C6%20milyondu.%22%20dedi. (son erişim Mart 2024)