İLKÖĞRETİM VE ORTAÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN DEMOKRASİ ALGILARININ İNCELENMESİ

Öz

Demokratik bir toplumun oluşturulması için demokrasinin temel öğelerini iyi anlamış bireylerin yetiştirilmesi gerekmektedir. Özellikle okullarda verilen demokrasi eğitimi ile bu amaca ulaşılabilir. Bu çalışmanın amacı öğrencilerin demokrasiyle ilgili algılarını tespit etmektir. Bu amaçla ilköğretim 4-8. ile ortaöğretim 9-12. sınıflar düzeyindeki 270 öğrenciye demokrasiyle ilgili ailede, sınıfta ve tarihte karşılaştıkları örnekleri yazmaları için yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Araştırmada içerik odaklı nitel bir yöntem olan fenomenografi veri toplama ve analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemle öğrencilerin demokrasi konusundaki algılarının sistematik bir yolla açıklanması amaçlanmaktadır. Sonuçta öğrencilerin çoğunluğunun ailede kendi fikirlerinin alınmasını, okulda başkanlık seçimlerini, tarihte ise yöneticilerin seçimle belirlenmesini demokrasi konusunda örnek gösterdikleri belirlenmiştir. Öğrencilerin okulda ve sosyal hayatta kararlara katılma sürecinin desteklenmesi önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Bilgiler Öğretimi, Demokrasi, Demokrasi Algısı

AN INVESTIGATION OF PRIMARY AND SECONDARY SCHOOL STUDENTS' PERCEPTIONS OF DEMOCRACY

Öz

It is necessary for a democratic society to educate students who embrace the principles of democracy, and live up to these principles in life. This aim can be reached with the education of democracy especially in schools. The aim of this purpose is to determine the students perception about democracy. For this purpose, a form of semi-structured interview is applied to students from 4th to 8th grade in primary education and from 9th to 12th grade in secondary education. In this form, students are asked to state the examples and events of democratic behavior that they have encountered within their family, school and history. In the scope of the study, interview forms of 270 students are evaluated. As the study is qualitative and content-oriented, phenomenographic data collection and analysis method is used. With this method, it is aimed that students find ways of thinking about democracy and explain in a systematic way. In conclusion, the majority of students give the sample about democracy were; to take their ideas in the family, the presidential elections in the school and the manager selection the history. Suggestions: Students should be provided to participate actively in decision-making processes of school and society management.

Anahtar Kelimeler

• Social Studies Teaching, Democracy, Democracy Perception

Kaynakça

1. Attorps, I. (2007). Concept definition and concept image : in the case of equations. Ämnesdidaktik ur ett nationellt och internationellt perspektiv : rapport från Rikskonferensen i ämnesdidaktik. Kristianstad: Kristianstad University Press. S. 89- http://www.distans.hkr.se/rikskonf/Grupp%202/Attorps.pdf (erişim tarihi 05/06/2012)
2. Bal, M. S., Gök, S. (2011). “İlköğretim 5. Sınıf Öğrencilerinin Sosyal Bilgiler Dersindeki Cumhuriyet, Saltanat Ve Liderlik Kavramlarını Algılayışları.” Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10 (3): 1183-1198.
3. Bal, M. S., (2009). “Türkiye’de Demokrasi Ve Demokrasi İle İlgili Kavramların İmajı İlköğretim 6. ve 7. Sınıf Öğrencileri Arasında Bir Araştırma.” Avrupa'da Demokrasi ve Demokrasi Eğitimi Uluslararası Sempozyumu Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale, s.187-195.
4. Berti, A. E. (1994). Children’s Understanding The of Concept of The State. In: Carretero, M., James F. V. (eds) Cognitive And Instructional Processes In History And The Social Sciences, Madrid. 49-77.
5. Binbaşıoğlu, C., (2009). Başlangıçtan Günümüze Türk Eğitim Tarihi. Ankara:Anı yayıncılık.
6. Bingolbali, E., Monaghan, J. (2008). Concept Image Revisited. Educ. Stud. Math, 68, 19
7. Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. ve Kılıç, E. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem A Yay.
8. Demir, N. (2010). Demokrasinin Temel İlkeleri ve Modern Demokrasi Kuramları. Ege Akademik Bakış, 10 (2) 2010: 597-611.

9. Doğan, D.M. (1987). Büyük Türkçe Sözlük. Beyan yay.
10. Doğanay, A., (2002). Öğretimde Kavram Ve Genellemelerin Genişletilmesi. Hayat Bilgisi Ve Sosyal Bilgiler Kitabı İçinde (Ed. Cemil Öztürk Ve Dursun Dilek). Ankara: Pegema Yayıncılık.
11. Gibson, H. (2009). “The Teaching of Democracy: Challenging the Meaning of Participation, Discourse and Dissent in the English School Curriculum, Citizenship.” Social and Economic Education, 8 ( 1) 5-18.
12. Gömleksiz, M. N., Curo, E. (2011). “Demokratik Yurttaşlık Eğitimi Bağlamında Okul Öğrenci Meclisleri.” Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40.sayı, s. 61Kaldırım, E. (2005). “İlköğretim 8.sınıf Öğrencilerinin Demokrasi Algıları.” Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 25 (3): 143-162
13. Kaya, E. (2011). İlköğretim 7.Sınıf Öğrencilerinin Bazı Demokrasi Kavramları Hakkındaki Görüşleri Ve Yanılgıları. (Aksaray Örneği), Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi, Niğde Üni.
14. Lee, P. Dickinsonson A. Ashby R. (2001). Children’s Ideas About Historical Explanation. In: Dickinsonson A, Gardon P, Lee P (eds) Raising Standards in History Education. London: Woburn Press.
15. Marton, F., (1981). Phenomenography - Describing Conceptions Of The World Around Us. Sweden Instructional Science, 10, 177-200. (erişim tarihi 12.8.2011) http://www.ped.gu.se/biorn/phgraph/misc/constr/phegraph.html
16. MEB (2005). Sosyal Bilgiler Öğretimi Program Kılavuz Kitabı (6-7.sınıflar). Ankara: Milli Eğitim Bas.
17. MEB (2006). Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi Dersi (4-8. Sınıflar) Öğretim Programı. (erişim tar. 05/04/2011) http://ttkb.meb.gov.tr/program.aspx?islem=1&kno=22