PERCEPTIONS OF TEACHER CANDIDATES ABOUT THE CONCEPT OF VISUAL LITERACY

Öz

The aim of this study is to expose perceptions of teacher candidates about the concept of visual literacy through metaphors. The participants for this study included 131 teacher candidates from Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesi. In order to collect data, teacher candidates were asked to complete the prompt “Visual literacy is like ... because ...”. The study was designed as a phenomenological study within the qualitative approach. The data was analyzed with using the content analysis technique. According to the data, teacher candidates produced 73 valid metaphors about the concept of visual literacy. Analyzing the metaphors which were investigated in terms of qualifications, different conceptual categories were identified. According to the result of this study, teacher candidates have positive perceptions towards the visual literacy.

Anahtar Kelimeler

• Metaphor, visual literacy, teacher candidates

ÖĞRETMEN ADAYLARININ ‘GÖRSEL OKURYAZARLIK’ İLE İLGİLİ ALGILARI

Öz

Bu araştırma, Sınıf ve Türkçe öğretmeni adaylarının ‘görsel okuryazarlık’ kavramına ilişkin sahip oldukları metaforları ortaya çıkarma amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2011–2012 öğretim yılı bahar döneminde, Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf ve Türkçe öğretmenliği bölümlerinde öğrenim gören 131 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, Türkçe öğretmen adaylarının ‘Görsel okuryazarlık ………… gibidir; çünkü…………..’ şeklinde verilen ifadeyi tamamlamalarıyla elde edilmiştir. Bu araştırmada nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde olgubilim araştırma deseni kullanılmış ve elde edilen veriler içerik analizi tekniğiyle incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğretmen adayları ‘görsel okuryazarlık’ kavramına ilişkin toplam 73 adet geçerli metafor üretmişlerdir. Bu metaforlar nitelikleri açısından incelenerek farklı kavramsal kategoriler oluşturulmuştur. Araştırma sonucuna göre, öğretmen adaylarının ‘görsel okuryazarlık’ ile ilgili olumlu algılaya sahip oldukları ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Metafor, görsel okuryazarlık, öğretmen adayları

Kaynakça

1. Akkaya, A. (2011). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin konuşma kavramına ilişkin algıları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(7), 1-9.
2. Akpınar, B. (2009). İlköğretim 1–5. sınıflar Türkçe öğretim programları görsel okuma ve sunu öğrenme alanının değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 34(154), 37-49. Akyol, H. (2010). Yeni programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri (3. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
3. Alpan, G. (2008). Görsel okuryazarlık ve öğretim teknolojisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 74-102.
4. Arslan, M. M. ve Bayrakcı, M. (2006). Metaforik düşünme ve öğrenme yaklaşımının eğitim/öğretim açısından incelenmesi. Milî Eğitim, 171, 100-108.
5. Aşıcı, M. (2009). Kişisel ve sosyal bir değer olarak okuryazarlık. Değerler Eğitimi Dergisi, 7(17), 9-26.
6. Bleed, R. (2005). Visual literacy in higher education. Retrieved July 24, 2012, from http://net.educause.edu/ir/library/pdf/eli4001.pdf.
7. Brill, J. M.; Kim, D. and Branch, R. M. (2007). Visual literacy defined - The results of a delphi study: Can IVLA (operationally) define visual literacy? Journal of Visual Literacy, 27(1), 47-60.
8. Cerit, Y. (2008). Öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin müdür kavramı ile ilgili metaforlara ilişkin görüşleri. Eğitim ve Bilim, 33(147), 3-13.

9. Feinstein, H. (1993). Visual literacy in general education at the University of Cincinnati. Journal of Visual Literacy, 13(2), 89-96.
10. Felten, P. (2008). Visual literacy. Change: The Magazine of Higher Learning, November/December, 60Retrieved July 24, 2012, from http://facstaff.unca.edu/nruppert/2009/Visual%20Literacy/DigitalLiteracy/V. pdf.
11. Göçer, A. ve Tabak, G. (2012). İlköğretim 5. sınıf Türkçe öğrenci çalışma kitaplarının görsel okuma etkinlikleri bağlamında incelenmesi. İlköğretim Online, 11(3), 790-7
12. İşler, A. Ş. (2002). Günümüzde görsel okuryazarlık ve görsel okuryazarlık eğitimi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 153-161.
13. Kurudayıoğlu, M. ve Tüzel, S. (2010). 21. yüzyıl okuryazarlık türleri, değişen metin algısı ve Türkçe eğitimi. TÜBAR, 28, 283-298.
14. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: an expanded sourcebook (2nd Ed). California: Sage Publications.
15. Saban, A. (2010). Prospective teachers’ metaphorical conceptualizations of learner. Teaching and Teacher Education, 26, 290-305.
16. Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 281-326.
17. Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55, 459-4
18. Şahin, Ç. ve Kıran, I. (2011). İlköğretim 5. sınıf öğretmen ve öğrencilerinin görsel okuryazarlıkları üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 363-381.
19. Tüzel, S. (2010). Görsel okuryazarlık. TÜBAR, 27, 691-705.
20. Yaman, E., Vidinlioğlu, Ö. & Çitemel, N. (2010). İşyerinde psikoşiddet, motivasyon ve huzur: Öğretmenler çok şey mi bekliyor? Psikoşiddet mağduru öğretmenler üzerine. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 1136-1151.
21. Yenawine, P. (1997). Thoughts on visual literacy. Retrieved July 24, 2012, from http://vtshome.org/system/resources/0000/0005/Thoughts_Visual_Literacy. pdf.
22. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
23. Zeren, G. ve Arslan, R. (2009). Bir eğitim süreci olarak görsel okuryazarlık. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(3), 43-52.